Ətraflı axtarış
Baxanların
8931
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/19
Sualın xülasəsi
Siffeyn və Nəhrəvan müharibələrinin baş vermə səbəbləri nə idi?
Sual
Siffeyn və Nəhrəvan müharibələrinin baş vermə səbəbləri nə idi?
Qısa cavab

Siffeyn müharibəsinin ən mühüm səbəbi Müaviyənin həzrət Əli (əleyhis-salam)-a beyətdən imtina etməsi idi. O, Əli (əleyhis-salam)-ı Osmanın qətlində müttəhim edirdi. Bu müharibədə Əli (əleyhis-salam)-ın qoşunu tam və qəti qələbə ərəfəsində olan zaman Əmr Asın hiyləsi ilə Müaviyənin xeyrinə tamam oldu və həkəmeyn (münsiflər) hadisəsi ilə imam Əli (əleyhis-salam) zərurətin tələbi ilə öz qanuni istəklərindən müvəqqəti olaraq əl çəkməli oldu. İmam Əlini, Müaviyə ilə aparılan müharibəyə son qoymağa vadar edənlərdən bir qrupu sonralar öz səhvlərini başa düşdülər və Əli (əleyhis-salam)-a təzyiq göstərdilər ki, Müaviyə ilə bağladığı müqaviləni pozsun. Həzrət qəbul etmədikdə onlar Nəhrəvan müharibəsini törətdilər.

Ətreaflı cavab

Əli (əleyhis-salam) özünün qısa müddətli (beş illik) xilafəti dövründə üç böyük müharibə apardı. Cəməl müharibəsi adlanan birinci müharibə o həzrətin xeyrinə tamam oldu, lakin bu fəth və qələbə onu həmişəlik nigarançılıqdan çıxartmadı. Çünki Əbu Süfyanın oğlu Müaviyə kimi bir mənfur şəxs Şamda xilafət iddiası edirdi. O, Ömərin xilafəti dövründən etibarən Şamda hakimiyyətdə idi və istəyirdi ki, ömrünün axırına qədər orada müstəqil şəkildə hakimiyyətdə olsun. Əli (əleyhis-salam) islam cəmiyyətini azğınlıqdan qoruyub saxlamalı, belə bir ağır vəzifənin tələbi ilə bu hiyləgər rəqib və onun tərəfdarlarının fitnəsini aradan qaldırıb dəf etməli idi. (Onlara qasitin – zülmkarlar deyirdilər).

Əli (əleyhis-salam) mühacir və ənsarın israrı ilə Mədinədə xilafətə seçildi. O həzrət şamlıların törətdiyi fitnə odunu söndürməklə islam cəmiyyətində ittihad, nəzm-intizam və asayişi bərqərar etmək istəyərkən Bəsrə nahiyəsində baş qaldıran Cəməl fitnəsi ilə qarşılaşdı. Bəsrədə əhd-peyman pozanlar imamın nümayəndəsini şəhərdən çıxarıb iğtişaş yaratdılar. Buna görə də imam ilk qərarından dönərək Bəsrəyə yola düşdü. Şama doğru ona görə hərəkət edirdi ki, Müaviyə imamın yazdığı məktublarda beyətə boyun əymədi, üstəlik Cəməl səhabələri kimi imam Əlini Osmanın qətlində müttəhim edərək Osmanın qatillərindən intiqam alınmasını özləri üçün bir bəhanə seçmişdilər.[1]

Diqqət yetirmək lazımdır ki, o günlərdə Osmanın intiqamı məsələsi hər bir zalım şəxs üçün fitnə salmağa dair bir bəhanə idi. Qəribədir: elə Osmanın qatilləri onun intiqamını almağı iddia və elə bir şəxsi müttəhim edirdilər ki, Osmanın qətlində ümumiyyətlə onun əli olmamışdı, üstəlik xeyirxahlıq məqsədi ilə ona nəsihət edir, xəlifənin evi inqilabçılar tərəfindən mühasirəyə alındığı zaman imam Həsən (əleyhis-salam)-ın vasitəsi ilə evin içinə su göndərirdi.[2]

Əli (əleyhis-salam) Müaviyəyə məktubunda yazdı: “Mənə beyət ümumi bir beyətdir və bütün müsəlmanlara aiddir: istər beyət zamanı Mədinədə olsunlar, istərsə də Bəsrədə, Şamda və başqa şəhərlərdə. Sən güman edirsən ki, Osmanın qətlində məni müttəhim etməklə mənimlə beyətdən imtina edə bilərsən. Hamı bilir ki, onu mən qətlə yetirməmişəm ki, məndən qisas almaq lazım gəlsin. Osmanın varisləri atalarının intiqamını almaqda səndən irəlidirlər. Sən özün onunla müxalifət edənlərdən birisən: o səndən kömək istəyəndə kömək etmədin, nəticədə qətlə yetirildi.”[3]

Əli (əleyhis-salam) bir çox hallarda camaata aydınlıq gətirir və Müaviyənin hiylələrini ifşa edirdi. Bu barədə əlavə məlumat almaq üçün “Nəhcul-bəlağə”nin şərhlərinə və bu barədə yazılan başqa kitablara müraciət edə bilərsiniz.

Əli (əleyhis-salam)-ın müharibə apardığı üçüncü qrup xəvaric idi. Onlar əvvəlcə Əli (əleyhis-salam)-ın əsgərləri olsalar da, o həzrət Siffeyn müharibəsində  həkəmiyyət hadisəsi ilə müxalifət etdiyinə görə ondan ayrılaraq itaətsizlik etdilər və onun əleyhinə qiyam elan etdilər. Buna görə də onlara mariqin deyilir.

Əli (əleyhis-salam)-ın xəvariclə müharibəsinin səbəbləri barəsində əlavə məlumat almaq üçün aşağıdakı suallara müraciət edin:

Sual 7299 (sayt: 7555), “Müaviyənin icad etdiyi fitnə odunu söndürmək üçün Əli (əleyhis-salam)-ın tərəddüdü və xəvaricin azğınlığı”; sual 1587 (sayt: 2440), “Müaviyənin küfrü və imam Həsən (əleyhis-salam)-ın sülhü”

 


[1] İbni Əbil-Hədid, “Nəhcul-bəlağə”nin şərhi, 3-cü cild, səh. 88, Ayətullah Mərəşinin kitabxanası, Qum, 1404-cü qəməri il.

[2] Müfid, Məhəmməd ibni Məhəmməd, “Əl-fusulul-muxtarə”, səh. 228, Şeyx Müfid konfransı, Qum, 1413-cü qəməri il

[3] “Nəhcul-bəlağə”nin şərhi, 3-cü cild, səh. 89

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    134239 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    102812 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    84827 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    81563 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    67442 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    41332 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    40496 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    30520 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    30314 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    28813 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...