Ətraflı axtarış
Baxanların
2354
İnternetə qoyma tarixi: 2011/08/23
Sualın xülasəsi
Kamala yetişmək yolu
Sual
Kamala necə yetişmək olar?
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин.
Ətreaflı cavab

   1. Sualın cavabını dörd bölümdə cavablandırmaq olar: 1. Kamilliyin tamamlıqla fərqi; 2. İnsanın kamalı; 3. İslam baxışında insanın kamilliyi; 4.Kamala yetişməyin yolu;

 2. “Kamalsözü bəzəntamamsözü ilə bir sırada işlədilir, bəzən  ondan fərqlənir. Kamal  tamamın müqabilində isə naqis sözü işlədilir.

 3. Kamal-bir şeyin sırf varlığı  öz istedanın əməli şəkildə təhəqqüq tapması, eyni halda həmin şeydə elə bir qüvvə, sifət  ya istedadın olmaması lazımdır ki, əgər olsa digər bir sifətin olmasını da tələb edir;

4. Bir şeyin bütün mərhələ  dərəcələrdə kamala yetməsi o şeyin bütün cüziyyatı ilə təhəqqüq tapması  varlığının tam şəkildə olması deməkdir. Ona görə  ola bilər ki, bir şey tamam olsun, amma hələ kamala yetməsin. Bəzi ifadələrdə işlədilən inkişaf sözü kamal sözü ilə fərqlidir.

5. Kainatın varlıqları iki dəstədir; maddi  mücərrəd. Təkamül  kamala tərəf hərəkət edənlər yalnız maddi varlıqlardır  hər bir maddi varlığın kamalı öz istedadı ölçüsündədir. Sırf mücərrəd varlıqlar öz kamallarını tamamilə ilk yaradılışlarında alırlar. Yəni, onlarda kamal cəhətdən inkişaf olmur.

 6. İnsanın ixtiyari kamalının ayırd edilməsi digər varlıqların kamalının təyin edilməsindən çox çətindir. Əslində insanın kamilliyinin tanınması onun zehni məhsulunun  ələ gətirdiyi elmin tanınması deməkdir. Amma kamal mövzusunda fərdin vicdan  müşahidə etdiyi mənəvi aləmi tanımaq  dəyərləndirmək istəyənin ən azı kamal həddində olması lazımdır.

 7. İnsanın kamalının nədə olması haqqında filosoflar  alimlər arasında ixtilaf  çoxlu nəzəriyyələr var. Onlardan bəzilərini qeyd edirik:

 a) Təbiətdən bəhrələnmək nəzəriyyəsi; b) qüdrət nəzəriyyəsi; v) hikmət sahibləri  İslam fəlsəfəsi nəzəriyyəsi (ağıl); q) irfan əhlinin nəzəriyyəsi (eşq). Bütün bu nəzəriyyələr haqqında geniş bəhs etməkdən ötrü daha geniş bəhsə ehtiyac var  bu qısa bəhsimizin mövzusu deyildir.

 8. Varlıq aləminin bütün zərrələri kamala  Haqqa doğru irəliləməkdədirlər. Onların hamısı seyr  olmaq qanununa uyğun hərəkət edirlər. Quran ayəsində var ki, “Bütün işlər Allaha tərəf hərəkətdədir.” İnsan da bu qanundan istisna deyildir. Təkamül, dəyişiklik  olmağın hərəkət mənasını verən seyr sözü (yer  göy cismlərinin hərəkəti) ilə fərqli olması Qurandan ələ gəlir.

 9. Bütün dəyişiklərin, halların  var olmaların hamısını, xüsusilə insanın son məqsədi  hədəfi Allah-taalaya yaxın olmaq  Ona yetişməkdir.

 10. İnsanın kamala (Allah-taalaya yaxın olmaq  Ona) yetişməsindən ötrü ona vəsilə lazımdır  bu vəsilə həmin ibadət  bəndəçilikdir. Kamil insanın ən yüksək məqamı  Allaha tərəf seyrinin ən şərəfli dərəcəsi həmin bəndəçilikdir. Bəndəçilik batini rübubiyyət bir cövhərdir.  İnsan üçün ən yaxşı ad bəndədir. İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi  alihi  səlləm)  Allah bəndəsi (Əbdullah) olmaqla bərabər, Onun mütləq bəndəsi kimi  iftixar edir. Ona görə  bütün namazlarımızda deyirik: “Şəhadət veririk ki, Məhəmməd Allahın bəndəsi  elçisidir.” Bəndənin xüsusiyyətlərindən biri budur ki, Allah-taalaya elmi  yəqinliyi

Related Suallar
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Musiqinin haram olmasının dəlillərini açıqlayın?
    13155 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/18
    Fiqh terminində musiqiylə ğina bir- birindən fərqlidirlər. Ğina o səsə deyilir ki, insan boğazında bir neçə not şəklini alaraq səslənsin və dinləyicidə sevinc və fərəh halının yaranmasına səbəb və oyun və rəqs məclislərinə münasib olsun.Amma musiqi, bir səsdir ki, musiqi alətindən eşidilir.Bir çox ayə və rəvayətlərə və bir ...
  • Əl verməyin, naməhrəmlə təmasda olmağın və hicabın olmamasının cəzası nədir?
    4089 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/03/11
    Bizim dini mətnlərdə sualda deyilən günahlar üçün axirət cəzaları bəyan olubdur ki, nümunə olaraq neçə rəvayətlə kifayətlənirik: Naməhrəmə əl vermək: Əziz Peyğəmbər (s) bu barədə buyurubdur: 1.Hər kəs naməhrəm qadına əl verə, qiyamət günündə zəncirə çəkilmiş halda məşhur olar ...
  • Ölkədən xaricdə qeyri İslami mühitdə necə iman saxlamaq olar?
    2585 اسلام و ایمان 2012/06/13
    İnsanı və İslami əxlaqı qorumaq və dini göstərişlərə əməl etmək, habelə dini dəyərləri qoruyub saxlamaq dünya həyatının xoşbəxtçiliyində bir başa təsirlidir. Bunlara riayət etmək xəbis, səviyyəsis və heyvani yaşayışı, pak və bərəkətli həyata çevirir. Dini göstərişlərə doğru, xorafatsız, ifratsız və təfritsiz əməl edən insan öz yaşayışından ...
  • Ələvilər Əli bin əbi Talibinin (ə) Peyğəmbərdən (s)şərəfliliyinə və üstünlüyünə inanırlarmı?
    2584 فرقه های منشعب از شیعه 2012/09/01
    Əziz müraciət edən: Əgər siz şiə rəvayət mənbəyini diqqətlə, təəssübkeşdən uzaq və qərəzsiz mütaliə etsəydiniz, bu firqənin (Ələvi) şiəyə görə yolundan azmış firqə olduğunu görəcəkdiniz. Əgər “Baharul ənvar” kitabında həmin mətnə diqqət etsəniz görərsiniz ki, bu rəvayət həm dəstəni rədd etmək üçün bu rəvayəti qeyd ...
  • Quranda nəsx (ayənin ləğv olunması) mümkündürmü?
    2777 Quran elmləri 2011/08/23
     Quranayəsininmütəvatir (dalbadalgələnhədis) vəqətiicmailələğvolunması (nəsx) ...
  • Əql və şəriət nəzərindən nə üçün zinadan yolla (qanunsuz, şəri nikah olmadan) əmələ gələn şəxs əməlisaleh da olsa, pişnamaz ola bilməz?
    2717 بیشتر بدانیم 2012/09/24
    Fiqhi kitablarda zinadan (qanunsuz yolla, şəri nikah olmadan) dünyaya gələn şəxsin (ona vələduz-zina deyilir) pişnamaz ola bilməməsinə dair çoxlu dəlillər qeyd olunmuşdur. Digər tərəfdən, alimlərin fikir birliyinə əsasən belə bir şəxsin imam-camaat olmağa səlahiyyəti yoxdur. Ehtiyat da belə bir hökmü tələb edir. Yəni əgər vələduz-zinaya iqtida etmək ...
  • İnsanın pisliyə doğru meyli Allah-taalanın istəyidirmi?
    2439 Qədim kəlam 2011/08/23
    SualolunmuşayəTəkvirsurəsinin 29-cuayəsivəDəhrsurəsinin 30-cuayəsininbirqismətidir
  • İslam nəzərində naməhrəm kişiylə qadının görüşməsinin hökmü nədir?
    4238 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/13
    Bu nöqtə məlumdur ki, naməhrəmlə üzləşdikdə elə rəftar olunmalıdır ki, fəsada yol verilməsin və yaxud fəsad qorxusu yaranmasın.[1] Amma naməhrəm kişi və qadının bədənlərinin bir- birinə dəyməsi və yaxud onlar bir- biriylə görüşməməsi, o cür ki, sualda işarə olunmuşdur, demək lazımdır ki: Bütün ...
  • İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlığın əhəmiyyət və fəlsəfəsi nədən ibarətdir?
    4995 Qədim kəlam 2012/01/18
    İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlığın əhəmiyyət və fəlsəfəsini başa düşmək üçün bir neçə məsələyə diqqət yetirmək zəruridir:1. Quranda yüksək məqamlı insanların, böyük şəxsiyyətlərin və ilahi övliyaların dəyərli səciyyələrinin və fəzilətlərinin canlı saxlanmasına dair çoxlu təkidlər edilmişdir.2. Böyük şəxsiyyətli şiə imamları Kərbəla hadisəsinin canlı saxlanması üçün müxtəlif yollarla çoxlu tövsiyələr ...
  • Şəxsi (xüsusi) və növi (ümumi) məhdəviyyət dedikdə məqsəd nədir?
    2504 Nəzəri irfan 2012/04/10
    “Növi məhdəviyyət”ə etiqad “imam Məhdi” (əleyhis-salam) adlı xüsusi bir şəxsin olmadığına inanan və məhdəviyyət məsələsini hər bir əsrdə kamil insanda qərarlaşan bir məqam hesab edən etiqaddır. Bu etiqada görə o şəxs bəşər övladlarından hər biri ola bilər. Bunun müqabilində “şəxsi məhdəviyyət” termini də bu mənayadır ki, vədəsi ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    91623 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    61833 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    49344 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    30177 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    20664 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    19503 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    17562 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    16056 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    15562 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Nə üçün məsum imamların adları Quranda aşkar şəkildə gəlməmişdir?
    15102 Qədim kəlam 2011/03/06
    Diqqət yetirmək lazımdır ki, məsum imamların adları Quranda aşkar şəkildə gəlməsə də, Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in kəlamında onların adları, xüsusi ilə “Qədir” hədisinin aşkar nümunəsi olan Əli (əleyhis-salam)-ın adı tam aşkar şəkildə zikr olunur. Bu hədis Əli (əleyhis-salam)-ın xilafət məqamını rəsmi olaraq bəyan edir. “Qədir” ...

Əlaqəlilər