Ətraflı axtarış
Baxanların
2407
İnternetə qoyma tarixi: 2011/08/23
Sualın xülasəsi
Kamala yetişmək yolu
Sual
Kamala necə yetişmək olar?
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин.
Ətreaflı cavab

   1. Sualın cavabını dörd bölümdə cavablandırmaq olar: 1. Kamilliyin tamamlıqla fərqi; 2. İnsanın kamalı; 3. İslam baxışında insanın kamilliyi; 4.Kamala yetişməyin yolu;

 2. “Kamalsözü bəzəntamamsözü ilə bir sırada işlədilir, bəzən  ondan fərqlənir. Kamal  tamamın müqabilində isə naqis sözü işlədilir.

 3. Kamal-bir şeyin sırf varlığı  öz istedanın əməli şəkildə təhəqqüq tapması, eyni halda həmin şeydə elə bir qüvvə, sifət  ya istedadın olmaması lazımdır ki, əgər olsa digər bir sifətin olmasını da tələb edir;

4. Bir şeyin bütün mərhələ  dərəcələrdə kamala yetməsi o şeyin bütün cüziyyatı ilə təhəqqüq tapması  varlığının tam şəkildə olması deməkdir. Ona görə  ola bilər ki, bir şey tamam olsun, amma hələ kamala yetməsin. Bəzi ifadələrdə işlədilən inkişaf sözü kamal sözü ilə fərqlidir.

5. Kainatın varlıqları iki dəstədir; maddi  mücərrəd. Təkamül  kamala tərəf hərəkət edənlər yalnız maddi varlıqlardır  hər bir maddi varlığın kamalı öz istedadı ölçüsündədir. Sırf mücərrəd varlıqlar öz kamallarını tamamilə ilk yaradılışlarında alırlar. Yəni, onlarda kamal cəhətdən inkişaf olmur.

 6. İnsanın ixtiyari kamalının ayırd edilməsi digər varlıqların kamalının təyin edilməsindən çox çətindir. Əslində insanın kamilliyinin tanınması onun zehni məhsulunun  ələ gətirdiyi elmin tanınması deməkdir. Amma kamal mövzusunda fərdin vicdan  müşahidə etdiyi mənəvi aləmi tanımaq  dəyərləndirmək istəyənin ən azı kamal həddində olması lazımdır.

 7. İnsanın kamalının nədə olması haqqında filosoflar  alimlər arasında ixtilaf  çoxlu nəzəriyyələr var. Onlardan bəzilərini qeyd edirik:

 a) Təbiətdən bəhrələnmək nəzəriyyəsi; b) qüdrət nəzəriyyəsi; v) hikmət sahibləri  İslam fəlsəfəsi nəzəriyyəsi (ağıl); q) irfan əhlinin nəzəriyyəsi (eşq). Bütün bu nəzəriyyələr haqqında geniş bəhs etməkdən ötrü daha geniş bəhsə ehtiyac var  bu qısa bəhsimizin mövzusu deyildir.

 8. Varlıq aləminin bütün zərrələri kamala  Haqqa doğru irəliləməkdədirlər. Onların hamısı seyr  olmaq qanununa uyğun hərəkət edirlər. Quran ayəsində var ki, “Bütün işlər Allaha tərəf hərəkətdədir.” İnsan da bu qanundan istisna deyildir. Təkamül, dəyişiklik  olmağın hərəkət mənasını verən seyr sözü (yer  göy cismlərinin hərəkəti) ilə fərqli olması Qurandan ələ gəlir.

 9. Bütün dəyişiklərin, halların  var olmaların hamısını, xüsusilə insanın son məqsədi  hədəfi Allah-taalaya yaxın olmaq  Ona yetişməkdir.

 10. İnsanın kamala (Allah-taalaya yaxın olmaq  Ona) yetişməsindən ötrü ona vəsilə lazımdır  bu vəsilə həmin ibadət  bəndəçilikdir. Kamil insanın ən yüksək məqamı  Allaha tərəf seyrinin ən şərəfli dərəcəsi həmin bəndəçilikdir. Bəndəçilik batini rübubiyyət bir cövhərdir.  İnsan üçün ən yaxşı ad bəndədir. İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi  alihi  səlləm)  Allah bəndəsi (Əbdullah) olmaqla bərabər, Onun mütləq bəndəsi kimi  iftixar edir. Ona görə  bütün namazlarımızda deyirik: “Şəhadət veririk ki, Məhəmməd Allahın bəndəsi  elçisidir.” Bəndənin xüsusiyyətlərindən biri budur ki, Allah-taalaya elmi  yəqinliyi

Related Suallar
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Şiə rəhbərləri Allahın yerə nazil olmasını küfr bilirlərmi?
    2978 پروردگار. نامها و ویژگی ها 2012/10/06
    Şiənin İmamlarından rəvayətlər var ki, Allahın yer üzünə nazil olma etiqadının batil olmasının məntiqi şəkildə açıqlayır və ona İmamların kafir olmalarına heç bir işarə etmir. Allahın yer üzünə nazil olmasına etiqad, nəticəsi Allahın cism olmasına gətirib çıxaran təhrif olmuş rəvayətdən səhv anlayışın nəticəsidir. Çiə və sünnü alimlərinin ...
  • Nəyə görə fiqhi cəhətdən həddin icrası hakimin öhdəsindədir?
    1406 بیشتر بدانیم 2015/08/01
    Bəşər cəmiyyətlərinin ürfündə cinayətkarların cəzalanması hökumətlərin ixtiyarındadır və hökumətdən başqa kimsə hədd icrasını öhdəsinə ala bilməz. Belə bir əsas İslam fiqhində də təkid və qəbul olunmuşdur. Müəslman fəqihləri cinayətkarların həddinin icrasını zəmanənin İmamamının (əleyhissalam) hüzuru dövründə Onun və ya İmam (əleyhissalam) tərəfindən təyin olunmuş şəxslərin ixtiyarında olduğunu ...
  • Həmd surəsində olan nemət verilmişlər, qəzəb olunanlar və yolunu azanlardan məqsəd kimlərdirlər və onların hansı xüsusiyyətləri vardır?
    3458 Təfsir 2012/03/11
    Qurani kərim həmd surəsində camaatı üç dəstəyə bölür və başqa surələrdə onlar üçün dəlillər zikr edir ki, dinləyiciyə kamil mənanı çatdırmış ola. Allahın nemət verdiyi birinci dəstə dörd təbəqəyə bölünür: Peyğəmbərlər, inanılmışlar, şəhidlər və salehlər. Bunlar Allahın seçdikləridir və onlara nemət veribdir. Allahdan itaət etmək onların ən ...
  • "Həqiqət məcazın körpüsüdür" sözündən məqsəd nədir?" Məcazi eşq" barəsində islamın nəzərini buyurun.
    4313 Əməli irfan 2010/11/08
    1- İslam alimlərinin fikrincə, aləmdə yalnız bir həqiqi eşq var. O, Alllaha olan eşqdir. Digər eşqlər isə yalançı, ya qeyri həqiqi ya məcazi eşqlərdir və hətta Allahdan qeyrisində eşq sözünü işlətmək, doğru deyil. Çünki onlar eşq deyil, meyldirlər. Onların xüsusiyyətləri budur ki, insan qədər ki, onlara sahib ...
  • Donuz fermenti ilə düzəldilmiş çipsinin yeyilməsi caizdirmi?
    2241 خوراکی های صنعتی 2012/05/19
    Böyük Mərcə təqlidləri bu suala belə cavab verirlər: Həzrət ayətullah ul üzma Xamenei: Suala uyğun olaraq caiz deyil. Həzrət ayətullah ul üzma Məkarim Şirazi: Caiz deyil. Həzrət ayətullah ul üzma Safi Gülpayiqani: Nəcis bir şeyin ...
  • Quranın təhrif olmamasının səbəbləri nədir?
    3464 Qədim kəlam 2011/04/14
    Quranın təhrif və dəyişilkliyinin ümumi mənası, bütün azaltma, çoxaltma və ya Quranın kəlmə və tərkiblərinə şamil olur. Alimlər Quranın təhrif və dəyişilməməsinə çoxlu dəlillər bəyan ediblər. Biz burada yalnız onların əqli sübutlarının bəzisini bəyan edirik: 1.     Quran nazil ...
  • Mən bir kişiylə müvəqqəti olaraq məhrəm olmuşam. Əlbəttə o özü mənim tərəfimdən vəkil oldu və nikah oxundu, amma mehriyyə və zamanın nə qədər olmasını mənə deməmişdir. Aya bu nikah düzgündürmü?
    2613 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/01/08
    Bəzi Müctəhidlərin cavabı bunlardan ibarətdir:Ayətullah Xamineyinin dəftərxanası:Əgər kişi mühriyyə və zamanın təyin olunmasında belə vəkil olmuşdursa, maneəsi yoxdur. Əlbəttə o halda ki, bütün şəraitlər o cümlədən ehtiyat vacibdir ki, atanın və ya babanın (atasının atası) bakirə qızların nikahında icazəsi olmalıdır.Həzrət Ayətullah Sistaninin dəftərxanası:Maneəsi yoxdur.Həzrət Ayətullah ...
  • İmamlara nisbət verilən şəkillərin şərii hökmü nədir?
    4398 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/05
    Aşağıda təqlid mərcələrinin cavabı belə gəlibdir: Həzrət Ayətullahul- üzma Xamineyi: Bu işin öz- özlüyündə şərii cəhətdən iradı yoxdur. Bu şərtlə ki, ürfdə hörmətsizlik sayılan və İmamların şəni ilə ziddiyyətçiliyi olmayan işlərlə olmasın.[1] Həzrət Ayətullahul- üzma Safi Gülpayqani: Ümumiyyətlə onları divara vurmamaq, o həzrətlərin şəninə ...
  • Əql və şəriət nəzərindən nə üçün zinadan yolla (qanunsuz, şəri nikah olmadan) əmələ gələn şəxs əməlisaleh da olsa, pişnamaz ola bilməz?
    2763 بیشتر بدانیم 2012/09/24
    Fiqhi kitablarda zinadan (qanunsuz yolla, şəri nikah olmadan) dünyaya gələn şəxsin (ona vələduz-zina deyilir) pişnamaz ola bilməməsinə dair çoxlu dəlillər qeyd olunmuşdur. Digər tərəfdən, alimlərin fikir birliyinə əsasən belə bir şəxsin imam-camaat olmağa səlahiyyəti yoxdur. Ehtiyat da belə bir hökmü tələb edir. Yəni əgər vələduz-zinaya iqtida etmək ...
  • Qeyri-müsəlmandan bir şey oğurlamaq caizdirmi?
    2313 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/17
    Mərcəyi-təqlidlərin dəftərxanalarından aşağıdakı cavablar gəlmişdir: “Qeyri-İslam ölkələrində yaşayan qeyri-müsəlmanların mal-dövlətini qəsb edib onlara sahib çıxmaq əgər müsəlmanlarla müharibə şəraitində olmasalar, caiz deyildir və əgər müsəlmanlarla müharibə şəraitində olsalar, yaxşı olar ki, müsəlmanlar belə işi görməsinlər.”[1] Həzrət Ayətullah ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    92729 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    63834 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    50046 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    30781 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    21632 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    19744 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    17878 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    16424 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    15971 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Nə üçün məsum imamların adları Quranda aşkar şəkildə gəlməmişdir?
    15279 Qədim kəlam 2011/03/06
    Diqqət yetirmək lazımdır ki, məsum imamların adları Quranda aşkar şəkildə gəlməsə də, Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in kəlamında onların adları, xüsusi ilə “Qədir” hədisinin aşkar nümunəsi olan Əli (əleyhis-salam)-ın adı tam aşkar şəkildə zikr olunur. Bu hədis Əli (əleyhis-salam)-ın xilafət məqamını rəsmi olaraq bəyan edir. “Qədir” ...

Əlaqəlilər