Baxanların
6689
İnternetə qoyma tarixi: 2011/11/24
Sualın xülasəsi
Daşqalaq hökmünün tarixi hansı dövrə qayıdır? Müasir zamanda belə bir hökmün icrası İslama zərər yetirmir?
Sual
Daşqalaq hökmünün tarixi hansı dövrə qayıdır? Sizcə, hal-hazırda bu məsələ barəsində yenidən tədqiqat aparılmamalıdırmı? Çünki başqalarının İslama mənfi nəzərlə yanaşmasına səbəb olur.
Qısa cavab

Daşqalaq – rəcm cəzası İslamdan əvvəlki müxtəlif dinlər və xalqlar arasında da rəvacda olmuşdur. Bu cəza tədbiri İslamda şəri cəza ünvanı ilə qəti bir məsələdir və çox ağır cinayət törədənlər üçün nəzərdə alınmışdır. Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-dən nəql olunan çoxlu rəvayətlərdə bu məsələyə təkid edilmişdir. Bu cəza tədbirinin icrasında İslamın əsas hədəfi cəmiyyətin islah olunması, cinayətlərdən irəli gələn pozuntuların və nasazlıqların aradan qaldırılması, müqəssirin bu dünyada olduğu halda axirət cəzasının yüngülləşdirilməsi, bu əməl ilə əlaqədar (axirət) günahının bağışlanması, cəmiyyətdə ictimai ədalətin bərqərar edilməsi, ictimaiyyəti sarsıdan böyük azğınlıqların, əxlaqsızlıqların qabağının alınması, mülki əhalinin asayişinin təmin olunması və camaata toxunulmazlıq bağışlamaqdır.

İslam nəzərindən möhsinə zina edənin (həyat yoldaşına sahib olan və onunla cinsi əlaqədə olmağa heç bir maneə olmadan başqası ilə qanunsuz cinsi əlaqədə olan şəxsin) cəzası xüsusi şərtlər daxilində daşqalaqdan (rəcm) ibarətdir. Əgər müəyyən hallarda bu və digər hökmün icrası İslamın (başqalarının nəzərində) süstləşməsinə səbəb olsa, vəliyyi-fəqih və ya şəriət hakimi İslamın mənafeyini, İslam quruluşunun məsləhətini nəzərə almaqla bu hökmün necə icra olunmasında, yaxud başqa cəza tədbiri ilə əvəz edilməsində yenidən nəzər verə bilər.

Ətreaflı cavab

Daşqalağın – rəcm cəzasının tarixi ilə daha artıq agah olmaq üçün İslamdan əvvəlki səmavi dinlərin və asimani kitabların tarixinə müraciət etmək lazımdır. Keçmiş dinlərin ən qədim mənbələrindən qalan kitablarda daşqalaq cəzası xilafkar və cinayətkar adamların cəzası kimi qeyd edilmişdir. Tövratda dəfələrlə bu cəza tədbiri yad edilmiş, izdivacdan qabaq zina edən qız barəsində deyilmişdir: “Sonra qızı atasının evinə gətirdi ki, şəhər əhalisinin gözləri önündə onu ölənə qədər daşqalaq etsinlər. Çünki o, Bəni-İsrail arasında qəbahətli iş görmüş, atasının evində zina etmişdir. Bu minvalla şər işləri öz aranızdan uzaqlaşdırın.”[1]

Həmçinin, əri olan arvadın və arvadı olan kişinin zinası barəsində deyilir: “Əgər bir kişini əri olan qadınla bir yataqda tutsalar, onların hər ikisi (o qadınla yataqda olan kişi və o kişinin özü) ölsünlər. Bu minvalla şər işləri Bəni-israildən uzaqlaşdır.”[2]

Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) Mədinəyə hicrət etdiyi zaman yəhudilərdən bir dəstəsi zinanın hökmünü soruşmaq üçün o həzrətin yanına gəldilər. Bu zaman həmin məsələ ilə əlaqədar “Maidə” surəsinin 41-ci ayəsi nazil oldu.

Hadisə belə olmuşdu: Xeybər məntəqəsində yaşayan məşhur yəhudi qadınlarından biri yəhudi əyan-əşraflarından bir kişi ilə zina etdi, hər ikisinin də həyat yoldaşı var idi. Lakin yəhudi alimləri bu ikisinin ictimai şöhrət və mövqeyinə görə onları daşqalaq etmək istəmirdilər. Onlar Peyğəmbərin yanına gəldilər ki, əgər bu (çirkin) əməl üçün yüngül bir cəza növü vardırsa, onu icra etsin. Amma Peyğəmbər elə həmin hökmü buyurdu və əlavə etdi: “Bu hökm sizin Tövratınızda gəlmişdir, nə üçün ona əməl etmirsiniz?!” Onlar bu hökmün Tövratda gəlişini inkar etdikdə Peyğəmbər yəhudi alimlərindən olan İbni Huriyanı çağırdı, onu Allaha and verdikdən sonra bu mətləbi ondan soruşdu. O da aşkar şəkildə dedi ki, belə bir hökm Tövratda mövcuddur. Peyğəmbər o qadınla kişini Mədinə məscidinin qarşısında daşqalaq etdi.[3]

Deməli, qətl və daşqalaq hökmü İslamdan əvvəlki dövrlərdə də müxtəlif dinlərdə və tayfalarda mövcud olmuşdur.

İslamda daşqalağın hökmü

Möhsünə zina üçün daşqalaq hökmü Quranda aşkar deyilməsə də, bu məsələ Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) sünnəti ilə sübuta yetir. İmam Əli (əleyhis-salam) bir qadın barəsində şallaq və daşqalaq hökmünü icra edərək buyurmuşdur: “Allahın kitabına əsasən ona hədd (şallaq zərbəsi) vurdum və Peyğəmbər sünnəti əsasında rəcm – daşqalaq etdim.”[4]

İkinci xəlifənin də belə dediyi nəql olunur: “Əgər camaatın “filankəs Qurana bir ayə əlavə etmişdir!” deyəcəklərindən qorxmasaydım, belə bir rəcm ayəsini onda gətirərdim: “Əgər qoca kişi və qoca qarı zina edərsə, hökmən onları daşqalaq edin!” (Əlbəttə, Quranda belə bir ayənin varlığı bütün səhabələr tərəfindən rədd olunmuşdur və iki nəfər belə, Quranda belə bir ayənin olduğuna şəhadət verməmişdir.)[5]

Möhsinə zinanın (həyat yoldaşı olan qadın və kişinin zinasının) cəzası olan daşqalaq hökmü barəsində bütün İslam alimləri yekdil fikirdədirlər.[6] Bu, İslamın cəza qanunlarında olduğuna görə onda vasitəçiliyə və ya razılaşmaya yer yoxdur. Hətta qarşı tərəfin, yaxud başqa bir şəxsin şikayəti olmasa da o, icra edilməlidir.[7]

Peyğəmbərimiz (səlləllahu əleyhi və alih) rəhmət və mehribançılıq peyğəmbəridir. Müəyyən şəxslər möhsinə zina etməklərinə dair dörd dəfə iqrar etdikdən sonra daşqalaq hökmünün icrasında o həzrətin üzündən narazılığı sezilir və (Maizin hadisəsində) buyururdu: “Əgər bunlar iqrar əvəzinə (iqrardan qabaq) tövbə etsəydilər, onlar üçün daha yaxşı olardı.” Əgər daşqalaq hökmü (rəcm) sübuta yetsəydi, batini meylinin əksinə olaraq onu icra edərdi.

Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in sağlığında və Əli (əleyhis-salam)-ın (xilafəti) dövründə daşqalaq edilən şəxslərə, eləcə də bu bölmədə mövcud olan rəvayətlərə diqqət yetirməklə[8] aydın olur ki, İslamın nəzəri həmişə bu olmuşdur ki, çətin şərtlər və qeydlər qoymaqla bu günahın (möhsünə zinanın) isbat olunma imkanını son həddə endirsin və bu hökm çox az hallarda icra olunsun ki, onun qəbahəti aradan getməsin və insanlar rəcm (daşqalaq) edilməsinlər.

Möhsinə zinanın isbatı üçün İslamın nəzərdə tutduğu bu şərtlər İran İslam respublikasının şiə fiqhi əsasında tənzim olunmuş Əsas Qanununda da gözə dəyir ki, onların bəzilərinə işarə edirik:

1. 74-cü maddə: “Zina istər daşqalağa səbəb olsun, istərsə şallağa, dörd ədalətli kişinin, yaxud üç ədalətli kişi və iki adil qadının şəhadəti ilə sübuta yetir.”[9]

2. 76-cı maddə: “Şahidlərin şəhadəti heç bir anlaşılmazlıq olmadan, tam aydın olmalı və gözlə müşahidəyə istinad edilməlidir.”

3. 78-ci maddə: “Zaman və məkan baxımından (zinanın baş verdiyi) xüsusiyyətlərin bəyanı şahidlərin kəlamında ixtilaflı (fərqli) olmamalıdır. (Əks halda şahidlərin hamısına töhmət vurduqlarına görə şallaq vurulur).”

4. 79-cu maddə: “Şahidlər zaman cəhətindən fasilə olmadan şəhadət verməlidirlər. (Əks halda onların hamısına qərf cəzası verilir).”[10]

Hətta əgər bir şəxs (zina etdiyinə dair) iqrar etdikdən dərhal sonra öz təqsirini inkar edərsə, daşqalaq hökmü ondan götürülür. İmam Sadiq (əleyhis-salam) buyurur: “Əgər həddə səbəb olan bir günaha iqrar etdikdən dərhal sonra inkar edərsə, gərək ona hədd – şallaq zərbəsi vurulsun. Amma möhsinə zina bu hökmdən istisna olunur: (iqrarı) daşqalağa səbəb olduğu halda (dərhal) inkar etdikdə bu cəza götürülür.”[11]

Daşqalağa səbəb olan bir günahın isbatında ciddi şərtlər o qədər çoxdur ki, bəziləri demişlər:[12] “Bəlkə də belə bir şey heç vaxt sübuta yetə bilməz; yalnız o vaxt sübuta yetə bilər ki, bir şəxs öz ağıl və ixtiyarı üzündən onu etiraf etmiş olsun.”

Belə cəza tədbirlərinin qanun halına salınmasında İslamın əsas hədəfi intiqam almaq və yaxud qəddarlıq ruhiyyəsi icad etmək deyildir, əksinə sair İslam qanunları kimi belə cəza qanunlarının təyin və icrasında daha yüksək hədəfləri izləyir. Burada onların bəzilərinə işarə edirik:

a) Cəmiyyətin islah olunması.

Şərtlər mövcud olduğu zaman qanun möhsünə zina əməlini törədən adam barədə heç bir güzəştə gedilməməsi əsasında olarsa, belə əmələ mürtəkib olmaq qərarında olan sair adamlar bu yaramaz işə verilən çox ağır cəza tədbirlərinə görə bu işə qurşanmazlar.

b) Günaha batmaqdan və təqsirə düçar olmaqdan irəli gələn zərərləri bərpa etmək.

Cəmiyyətdə baş verən hər bir cinayət ictimaiyyətin nizamını pozan, cəmiyyəti problemlərə düçar edən və iztirablara salan bir növ sarsıntıdır. Cəza tədbirinin icra olunmasının ilkin təsiri cəmiyyətdə günah və cinayətlərdən yaranan sarsıntıları bərpa etməkdir.

v) Günah törədən şəxsin paklanması və günahlarının bağışlanması

Günah və təqsir bir növ çirk və aludəlikdir, bu işi törətməklə günahkar şəxsin ruhu aludə olur. Bu aludəlik yalnız həmin günahla mütənasib olan tənbeh və cəza tədbirlərinin icrası ilə bərpa olunub aradan gedə bilər. Rəvayətlərdən aydın olur ki, bu dünyada hər hansı bir günahın cəzası icra olunduğu zaman günahkar şəxs həmin günahdan paklanır. Həqqun-nasdan (camaatın haqqı) başqa sair günahlarının çoxu həqiqi mənada olan tövbə ilə bağışlanır.

q) Cəmiyyətin asayişinin qorunub saxlanması.

Cəmiyyətdə cəza qanlıları icra olunmazsa, cinayətkarlar, günahkarlar, müqəssirlər, günaha və yaramaz işlərə adət edənlər həmin işləri törətməyə daha da cürətlənirlər. Bu da cəmiyyətdə cinayətin, günahın yayılmasına, camaatın malı, canı və namusuna təcavüzün artmasına, cəmiyyətin sağlam ruhiyyəsinin aradan getməsinə səbəb olur. Halbuki İslamda təyin olunan cəza qanlılarının vaxtlı-vaxtında icrası ilə pak və təqvalı adamlar insani dəyərlərə və əxlaq normalarına riayət etməyə daha çox təşviq olunur. Eyni zamanda fürsətlərdən sui-istifadə edən cinayətkarlara da bir növ xəbərdarlıqdır: onların axır-aqibətlərinin necə ağır cəzadan ibarət olduğunu görərək belə bir əmələ girişməsinlər. Bununla da cəmiyyətdə baş verən cinayət işlərinin faizi azalır və ictimai asayiş səviyyəsi yüksəlir.

ğ) Cəmiyyətdə ədalətin icrası.

Hər hansı bir günahı, yaramaz əməli və cinayəti törətmək əslində başqalarının hüququna təcavüz və onlara zülm etmək sayılır. Cəza qanlılarının icrası ilə cəmiyyətdə ədalət bərqərar olunur. Baş verən hər bir zülmün bərpası üçün mütənasib olan cəza qanunları qərar verilmişdir. Deməli, hər bir cəza tədbirinin özünə məxsus üstünlük və gözəlliyi vardır, daşqalaq hökmü də bundan istisna olunmur.

Bəlkə də daşqalaq hökmünü bir çox günah işlərin qabağını alan ciddi bir hökm hesab etmək olar. Elə bir hökm ki, Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in və Əli (əleyhis-salam)-ın hakimiyyətinin bütün dövründə yalnız bir neçə nəfər barəsində, özü də onların şəxsi iqrarı ilə icra olunmuşdu.

Amma əgər bəzi müəyyən hallarda cəza qanunlarının icrası İslamın əslinə zərbə vurarsa, məsum imam və ya vəliyyi-fəqih İslamın daha mühüm olan mənafeyini qoruyub hifz eləmək məqsədi ilə cəza qanunlarının icrasını müvəqqəti olaraq qüvvədən sala, yaxud digər xüsusi formalarda icra edə bilər.

İmam Xomeyni (rəhmətullah əleyh) buyurur: “Şəriət hakimi yol üzərində yerləşən məscidi və ya mənzili – pulunu sahibinə vermək şərti ilə sökə bilər. Şəriət hakimi lazım olan hallarda məscidləri tətil edə bilər. Hər bir işin icrası – istər ibadət, istərsə də qeyri-ibadət –  İslamın mənafeyinin əksinə olarsa, şərait belə davam edən vaxta qədər onun qarşısını ala bilər. İslam hökuməti ən mühüm ilahi vaciblərdən biri olan həcci İslam ölkəsinin mənafeyinin əksinə olduğunu ayırd etdiyi şəraitlərdə müvəqqəti olaraq tətil edə bilər.”[13]

Başqa bir yerdə buyurur: “Gərək camaat üçün bu sadə hadisə aydınlaşsın ki, İslamda hakimiyyətin məsləhəti hər bir şeydən öndə olan məsələlərdən biridir və hamımız ona tabe olmalıyıq.”[14]

Deməli, İslam ilahi hökmlərin icrasında bəzi siyasi qrupların və ya ayrı-ayrı siyasi şəxslərin iradına əhəmiyyət vermir, amma eyni zamanda, müəyyən zaman dövründə bu hökmün icrası İslam hökumətinin mənafeyi ilə müxalif olarsa, vəliyyi-fəqihin ixtiyarı vardır ki, bu hökmün başqa şəkildə icra olunmasına dair hökm versin.



[1] “Əhdi Ətiq”, London çapı, səh. 373 (Tovrat, Müsənna, 23-cü fəsil, ayə 21 və 22 )

[2] “Əhdi Ətiq”, London çapı (Tövrat, Müsənna, 22-ci fəsil, ayə 23)

[3] “Əl-mizan”ın tərcüməsi, Əllamə Təbatəbai (rəhmətullah əleyh), 5-ci cild, səh. 543 və 544

[4] “Nəqd və təfriat, Ayətullah seyid Məhəmməd Vəhidi, səh. 29

[5] “Ənvarul-fəqahət”, Nasir Məkarim Şirazi, “hüdud” kitabı, səh. 281

[6] “Cəvahirul-kəlam”, Nəcəfi, 4-cü cild, səh. 318; “Əl-məqasidul-şəriyyə lil-uqubati fil-İslam”, doktor Hüseyni Cündi, səh. 637

[7] “İslam cəza qanunlarında zaman və məkanın təsiri”, Həmid Dehqan, səh. 129

[8] “Vəsailuş-şiə”, Hürr Amili, 18-ci cild, səh. 347

[9] “Təhrirul-vəsilə”, 2-ci cild, səh. 416, məsələ 9

[10] “İslam cəza onlarının şərhi”, seyid Fəttah Mürtəzəvi, səh. 32-33

[11] “Vəsailuş-şiə”, 18-ci cild, səh. 318-319

[12] “İslam cəza qanunlarında zaman və məkanın təsiri”, Həmid Dehqan

[13] “İslam hökuməti”, İmam Xomeyni (rəhmətullah əleyh), səh. 233-234

[14] Yenə orada, səh. 464

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Əgər hazırkı məsihi dini təhrif olunubsa və Allah onları kafir hesab edirsə, bəs nə üçün onlara şəfa verir və onlara diqqət yetirir?
    3026 Qədim kəlam 2012/01/19
    Allahın bəzi məsihilərə şəfa verməsi və diqqət yetirməsinin səbəbi Onun rəhmaniyyət və feyzinin ümumu olmasıdır. Bu rəhmət və feyz bütün insanlara şamil olur, nəticədə ilahi nemətlərdən bəhrələnmək sayəsində səadət və iman yolunu seçir, ilahi mərifət və kamala nail olurlar. Çünki Allah-taala insanları azad yaradır, ixtiyarlarına müəyyən imkanlar verməklə onları sınaqdan ...
  • Şiədə olan ədllə Mötəzilə ədlinin fərqi nədir?
    3609 Qədim kəlam 2012/04/17
    Şiə və Mötəzilə hər iki məktəb ədli öz məzhəbinin əsaslarından biri kimi tanıtdırırlar və hər iki məktəbin hüsnü qubhi əqliyə etiqadı vardır. Bu mənada kı bir sıra mövzular var ki, hətta müqəddəs şəriət tərəfindən onlarla əlaqədar bir hökm nazil olmasa da, əqil tək başına onların yaxşı və ya ...
  • qadın xanəndəsinin səsini eştiməyin nə hökmü var?
    2665 کلیات 2015/06/29
    Bu sual haqqında əvvəlcədən qeyd etməliyik ki, qadın insanı vəcdə gətirən və adi halətindən çıxaran xanəndəçiliklə məşğul olmamalıdır. Bütün fəqihlər yekdilliklə istər örpəkdə olsun, istərsə də başı açıq belə bir əməlin qadın üçün haram olmasına fətva veriblər. Amma, qadının ğina və həyəcansız xanəndəlik etməsi haqqında alimlər arasında ...
  • Qadınların aybaşı görməsinin fəlsəfəsi nədir?
    10353 زن 2012/07/16
    Heyz qanının əmələ gəlməsinin səbəbi uçaqlığın damarlarının qanla dolması və sonra selikli qışanın qat- qat soyulması və qanların hərəkətidir. Heyz qanı və qadının aybaşı qadın orqanının sağlamlığının nişanəsidir. Onun zəhmət və əziyyətlərlə xaric olması Allahın qadına olan bir lütfüdür. Amma bu xaric olma qadın üçün şiddətli və ...
  • Müasir dövrdə qənaət etməyin nümunəsi nədir? Həyatda yaşamaq üçün qənaət əsasında normal həyat tərzində yaşamaq hansı səviyyədədir?
    4907 Qədim kəlam 2012/03/11
    Hörmətli istifadəçi: sizin açıqladığınız məsələdə bir növ dinin yaşayış üçün qərar verdiyi məsələlərdə maddi cəhətdən iki tərəfli anlaşılmamazlıq hiss olunur. Bunun üçün də biz burada qısa şəkildə bir neçə nöqtəni açılama vasitəsiylə İslamın nəzərini kasıb, varlı və qənaət barəsində ibrət və sizin zehninizdə olan şübhəni həll etsin.
  • Əhli sünnətin dörd məzhəbi necə yaranmışdır və necə ictihad bəhsi ləğv olmuşdur?
    5677 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/01/08
    İslam maarifi və fiqhi İsalmın əvvəllərində baş verənlərdən, Peyğəmbərin (s) canişinlik və xilafət məsələsindən sonra iki dəstəyə bölündülər. O fiqh ki, Peyğəmbərdən (s) sonra Əhli- Beyitdən (ə) götürülmüşdür və o fiqh ki, Peyğəmbərdən (s) sonra səhabə və tabeindən götürüldü, əhli sünnəd adını aldı.İslamın ...
  • Öbəy ibni Kəbin şəxsiyyəti necə idi?
    3154 تاريخ بزرگان 2012/02/09
    Öbəy ibni Kəəb İslam Peyğəmbərinin (s) ən məşhur səhabələrindən olub, şiə və sünnü nəzərə almadan bütün müsəlmanların nəzərində ehtirama sahibdir. Şiə mənbələrində ondan məhdud rəvayətlər var və rical elminin böyükləri, onu Allah Rəsulunun səhabələrindən və vəhy kitabələrindən biliblər. Ondan nəql olmuş rəvayətlərə diqqət edərək onun Əhli- beytə (ə) məxsusən İmam ...
  • Aya həzrət İsanın evlənməsinin məxsus illəti var idi?
    3410 Qədim kəlam 2012/04/18
    Həzrət İsanın (ə) evllənməməsi haqqında dini mənbələrdə bəzi məsələlərə işarə olunmuşdur ki, ilk növbədə təsəvvür olunur həzrət evliliklə müxalifətçilik etmişdir, amma Quran və rəvayətdə evlənməyə bu qədər təkid olunmasına nəzər saldıqda və o cümlədən həzrət İsanın (ə) həyatına diqqət yetirdikdə nəticə alırıq ki, o həzrət evliliyin əksinə ...
  • Ali- İmran surəsinin 144- cü ayəsi əziz Peyğəmbərin (s) şəhadətinə dəlalət edir?
    3223 Təfsir 2012/02/07
    Qeyd olunan ayənin şəni nuzuluna diqqət edərkən sualdakı uhud döyüşündə o şayə ki, müsəlmanlar arasında bu məzmunla ki, Peyğəmbər öldürülübdür- yayıldı. Müsəlanlardan bir çoxu döyüş meydanından çıxdılar, bir cürə ki, hətta bəziləri bu fikirdə idilər ki, Peyğəmbərin ğldürülməyi ilə İslam dinindən dönsünlər və bütpərəstlərin böyüklərindən Əman istəsinlər. Bu vaxtda şərafətli ...
  • Həzrət Əli (əleyhis-salam)-ın Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in barəsində buyurduğu “təbibun dəvvarun bitibbih” cümləsində məqsəd nədir?
    3482 Hədis elmləri 2012/02/13
    Əli (əleyhis-salam) Peyğəmbər Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-i özünün dava-dərman və  tibb avadanlıqları ilə ruhi və mənəvi müalicəyə ehtiyaclı olanların arxasınca ciddi səylə gedərək onları müalicə etmək istəyən bir həkimə və təbibə bənzədir. O həzrətin vəzifəsini “insanların ruhunu müalicə etmək” kimi bəyan edir və buyurur: “Təbibun dəvvarun ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    104607 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    79727 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    57552 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    39959 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    30658 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22182 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    21864 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21812 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20267 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20024 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...