Baxanların
5261
İnternetə qoyma tarixi: 2010/09/27
Sualın xülasəsi
Bəndəlik nədir? Bəndə kimdir? Bəndəlik yolu ilə necə getmək olar?
Sual
Bəndəlik nədir? Bəndə kimdir? Bəndəlik yolu ilə necə getmək olar?
Qısa cavab

Lüğət alimləri abadəti xüzu və zəlilliyin sonu mənasında məna edirlər. Onlar deyirlər: İbadət xuzu və təvazönün ən üstün mərhələsi olduğuna görə, yalnız o şəxsə layiqdir ki, ehsan və nemətin və vücud və təkamülün ən uca mərhələsi onda olsun. Bu cəhətdən Allahdan qeyrisinə olan ibadət şirkdir, çünki, ibadətdə ixlas baş verməmişdir.

Bəndəlik üç şeydə xülasələnir:

Birinci: budur ki, bəndə Allahın ona minnət qoyub və bağışladığı şeyi öz malı və özünü onun sahibi bilməsin. Ona görə ki, bəndələrin mülkü yoxdur. Malı Allah malı bilib və onu Allahın buyurduğu yerdə qoyarlar.

İkinci: Allah bəndəsi, özü üçün tədbir və plan tökməz.

Üçüncü: Bəndənin məşğuliyyətinin hamısı, Allahın ona əmr edib ya ondan nəhy etdiyi şeyə aid olsun. Bu sözlə, həm bəndəlik vilayət açarıdır və olur və həm də onu əldə etməyin yolu. Bəndəlik vilayət açarıdır və bəndə adı, adların ən yaxşısıdır. Kamil insan, Allahda fani və ilahi isimlərdə məğlub olan, Allah bəndəsidir.

Deməli Alahın bəndəsi o şəxsdir ki, Allaha itaət etmək onun şirinliyi və Allahın məhəbbəti onun ləzzəti olar. Öz Allahına ehtiyacını və öz əhvalatını ona deyə və öz təvəkkül və etimadın Allaha bağlaya.

Ətreaflı cavab

Lüğət alimləri, ibadəti xuzu və zəlilliyin sonu mənasında məna edirlər. Onlar deyirlər: İbadət xuzu və təvazönün ən üstün mərhələsi olduğuna görə, yalnız o şəxsə layiqdir ki, ehsan və nemətin və vücud və təkamülün ən uca mərhələsi onda olsun. Bu cəhətdən, Allahdan qeyrisinə olan ibadət şirkdir.[1]

İbadətin üç dərəcəsi var: Bəziləri axirət savabına yetişmək ümidi və əzabdan qorxduğuna görə, Allaha ibadət edirlər ki,[2] ümumi möminlərdirlər. Bəziləri, ibadət şərəfinə yetişmək və Allah onları öz bəndəsi çağırması üçün, Allaha ibadət edirlər. Bəziləri Allaha heybət və əzəmətinə və ona məhəbbət etdiklərinə görə, Allaha ibadət edirlər ki, bu dərəcə, ibadətin ən üstün dərəcəsidir.[3]

İmam Sadiq (ə)- ın buyurduğuna əsasən: Əbd (bəndə) kəlməsi üç hərfdən "əyn, ba, dal) təkil olubdur. "Əyn" bəndənin uca Allaha olan elm və yəqininə işarədir. "Ba" onun uca Allahdan qeyrisindən uzaqlıq və ayrılığına işarədir. "Dal" hərfi, bəndənin böyük Allaha heç bir vasitə və maneyə olmadan yaxınlığına işarədir.[4]

Bəndə varlığ və təkamülünün hamısında, özünü öz mövlasına borclu bilir. Ona görə də ona təslimdir. Özünü və həva- həvəsini nəzərə olmamaq, onu mövlanın kəmallar rənginə boyayır. O miqdar ki, islamın əziz Peyğəmbəri (s) buyurur: Allahın həqiqi bəndəsi o şəxsdir ki, Allaha itaət etmək onun şirinliyi və Allahın məhəbbəti onun ləzzəti olar. Öz Allahına hacət edə və öz əhvalatını ona danışa və etimad və təvəkkülünü ona bağlaya.[5]

Bəndəlik nədir?

İmam Sadiq (ə) buyurur: İbadət və bəndəliyin həqiqəti üç şeydir:

Birinci budur ki, bəndə Allahın ona minnət qoyub və bağışladığı şeyi öz mülkü hesablaya. Ona görə ki, bəndələrin mülkü olmaz, malı Alah malı bilər və onu Allahın buyurduğu yerdə qoyarlar. İkinci budur ki, Allah bəndəsi özü üçün tədbir və plan tökməsin. Üçüncü budur ki, bəndənin məşğuliyyətinin hamısı, Allahın ona əmr edib ya ondan nəhy etdiyi şeyə aid olsun.

Deməli, əgər Allah bəndəsi Alahın ona tapşırdığı şeylərdən də özü üçün mülkiyyət görməsə, infaq etmək onun üçün asan olan.Allah bəndəsi öz işlərinin tədbirini, onun tədbir edəninə tapşırsa, dünya çətinlikləri onun üçün asan olar. Allahın ona əmr edib və nəhy etdiyi şeyə məşğul olduğu zaman, camaata fəxr edib və özünü göstərməyə boş vaxt üçün fürsət tapmayacaq.

Ona görə də, Alah öz bəndəsini bu üç şeylə əzizlədiyinə görə, dünya həyatı və məxluqlar və iblislə davranış foması onun üçün asan olar. Camaatafəxr etmək və çoxlu mal- dövlət toplamaq məqsədilə, dünya dalınca getməz. camaatın əlində gördüyü mal, vəzifə və əzəmətdən olan hər şeyi, özünün dərəcəsinin ucalması üçün, işləməz və öz günlərini bihudə və puç keçirməz.[6]

Bəndəlik vilayətin açarıdır.[7] Bəndə adı adların ən yaxşısıdır. Ona görə də islamın əziz Peyğəmbəri (s), "Əbdüllahdır. Merac gecəsində bəndəlik istədi. "أضفنى إلیک بالعبودیة یا ربّ".

Əbu bəsirdən nəql olub ki, İmam Baqir (ə) buyurdu: Əmirəl möminin (ə) ın dualarından biri bu idi: Ey mənim Allahım! Sənin bəndən olmağım, mənim əziz olmağıma kifayətdir. Sənin mənim Allahım olmaq fəxri, mənim üçün kifayətdir. Ey mənim Allahım! Sənin mənim olmağını neçə istədiyim kimi, məni də istədiyin şeydə müvəffəq et.[8]

Kamil insan, Əbdüllahdır və insana aid təcəllilərin hamısına malikdir. Həzrət ilahidə fani vəilahi adlarla məölub ola. Xacə Əbdullah ənsarinin sözü necə gözəldir ki; İlahi, əgər bir dəfə "mənim bəndəm" desən, " mənim gülüşüm" ərşdən keçər. Hədisi qüdsidə deyilir: Ey mənim bəndəm. Mənə itaət et ki, səni də özüm kimi (ya özümə oxşar) edim, mən bir şeyə deyirəm ol, olur, sən də bir şeyə desən ol, olar.[9]

Deməli, İmam Sadiq (ə)- ın buyurduğu: "العبودیة جوهرة کنهها الربوبیّة" yəni uca Alaha bəndəlik bir cövhər və həqiqətdir ki, onun batini rububiyyətdir.[10] Bəndəlik vasitəsilə, insan nəfsi saflaşır və yuxarı aləmin nurlu şualarını özündə əks etdirməyə qadir olur. Təmizlik və saflığı nə qədər çox olsa, onun çəffaflığı da bir o qədər çox olacaq və həzrəti haqqın cilvələri onda daha çox təcəlla edəcək. O qədər ki, onun gizli və aşkara çıxmayan xilafəti, mütləq zühura yetişəcək və həyat göstəriciləri və varlıq aləminin hamısında Allah xəlifəsi olar, bilməlisiz ki, bu Allahlıq deyil, əksinə xilafət və nümayəndəlikdir ki, Allahlığın nəticələrinin özü onda zühur edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Allah xəlifəsi, Allahlıq işi görmür, əksinə Allah onun əli ilə öz işini zühur etdirir. Və onun nəfs qapısından özünü təcəlla etdirir və öz isim və sifətlərini aşkar edir. Ona görə də, Allaha arif olan, əzəli və əbədi olan Allahın cəlal və camalının tam göstəricisi olan güzgüsüdür. Peyğəmbərlərin möcüzələrinin, imamların və ilahi övliyaların kəramətlərinin hamısının dərəcələrində, həqiqətdə mütləq hakim və sonsuz fail Allahdır və Allah vəlisinin nəfsi fani olubdur. Bu "bəndəlik" dərəcəsidir. O dərəcə ki, uca Allaha itaət etmək nəticəsində yaranır.[11] Arif bu dərəcədə özünü "İsmullah" "Əlamətullah" və "Fani fillah" görər və digər varlıqları da belə görər. Əgər vəliy kamil olsa, mütləq ada sahib olar və onun üçün mütləq bəndəçilik baş verər və həqiqi Allah bəndəsi olar. Onun üçün "سبحان الذى اسرى بعبده" "bəndəsi gecə ikən seyrə aparan şəxs, münəzzəhdir."[12] Ayəsindəki əbd kəlməsi işlənə bilər ki, ehtiyac və bəndəlik qədəmilə ünsiyyət məclisinə, müqəddəs üfüqə və Allaha yaxın olan yerə meraca ucalmaqdır müstəqillik, mənəm- mənəmlik tozunu aradan aparmaq və təşəhhüdə bəndəçiliyə şəhadət verdikdən sonra, risalətə şəhadət verməkdir. Çünki, bəndəçilik risalətin pilləsidirsə möminin meracı və Peyğəmbərliyin meracının təzahürü olan namazda başladı. Bismillah ilə hicabları aradan aparandan sonra (hansı ki, bəndəçiliyin həqiqətidir) "سبحان الّذى اسرى بِنبیّه بمرقاة العبودیة المطلقة" "Münəzzəhdir o şəxs ki, Peyğəmbərini mütləq bəndəçilik nərdibanı ilə seyr etdirdi və onu bəndəçilik qədəmilə yeganəlik üfüqünə çəkdi və lahut və cəbərut məmləkət və mülk ölkəsindən xilas etdi. O pak nurun kölgəsində olan digər bəndələrini Allahın adlarından biri və Allahın adıyla yaranmış pillələrlə (hansı ki, onun batini bəndəçilikdir) Allaha yaxın meracına yetişdirdi:[13]

Niyyət və ixlasın ibadətdəki rolu

Niyət ümumi camaatın fikrində, tamah ya qorxu üzündən itaət etməyi iradə etməkdir. "یدعون ربهّم خوفاً و طمعاً"Elm əhlinin fikrində heybət və təzimə görə itaətə qəsd etməkdir. "فاعبد ربّک کانّک تراه و ان لم تکن تراه فانّه یراک"[14]

Məhəbbət və cazibə adamlarının fikrində, məhəbbət və eşq üzündən itaəti qəsd etməkdir. Övliyaların fikrincə, tabeçiliyə görə itaətə qəsd etməkdir, məşuqun camalını müstəqil, zatən və zatən və sifətən cənab rübubiyyətdə fəna olandan sonra, müşahidə etməkdir.[15]

Niyyətin ən böyük şərti, onun ixlaslı olmasıdır. İxlas ümumi insanların ibadətində, aşkar və gizli şirkdən paklamaqdır. Riya, ücb və fəxr kimi.

الا للّه الدین الخالص""Bilin, xalis din yalnız Allaha məxsusdur."[16] Məxsusi bəndələrin ibadətində, onların məsləkində şirk olan, qorxu və tamahdan onu paklamaqdır. Əshabi qulubun ibadətində isə, mərifət əhlinin məsləkində böyük küfr və şirk olan, müstəqillik və mənəm- mənəmlikdən paklamaqdır:

Bütlərin böyü, nəfsinizdir, çünki o büt ilan, bu isə əjdahadır.[17]

Kamillərin ibadətində, onu ibadət və bəndəçiliyin görünməsindən paklamaqdır, bəlkə də varlığın görünməsindən, necə ki, İmam Xumeyni (rh) buyurdu: "Qəlbi səlim odur ki, haqqa yetişə və onda haqdan başqa heç kəs olmasın."[18]

Ona bəndəlik padşahlıqdan yaxşıdır,

Ki, ənaxir şeytanın nəfəsidir

Fərq qoyub seç ey həbis,

Adəmin bəndəliyini iblisin təkəbbüründən

Dedi o şəxs ki, var onun yolunun günəşi

Gözəl söz, hər şəxs ki, nəfsi zəlildir.

Nəfsin zəlilliyi, xoş yataq yeridir,

O sifətlərin sahibinin məhcəi

Əgər bu kölgədən, üzün mənə tərəfdir,

Tez zalım olub, yolu itirərsən.[19]



[1] - İmam Xumeyni, Əsrarus- səlah, Mələkutda uçuş, tərcümə, Fəhri Seyyid Əhməd, cild 2, səh 190

[2] - Nəhcül- bəlağə, hikmət 237, Usulu- kafi, cild 2, səh 84, hədis 5

[3] - Damadi, Seyyid Məhəmməd, şərh bər məqaməte ərbəin, səh 125

[4] - Misbahuş-şəriə, bab 100

[5] - Şeyx Bəhai, Məhəmməd, Ərbəin

[6] - Məclisi, Biharul- ənvar, hurufi çapı, Heydəri çapxanası, cild 1, səh 224, hədis 17

[7] - Əllamə Təbatəayi, Məhəmməd Hüseyn, Təfsiri- mizan, cild 1, səh 277

[8] - Biharul- ənvar, Əl- camiə lidurəri əxbaril- əimmətil- əthar, cild 74, səh 402, Əl-

ikəmuz- zahirə, ənsarinin tərcüməsi, səh 488, hədis 1352.

[9] - Şirazi, Seyyid Həsən, kəlimətullah, səh 140, nömrə 154

[10] - Məhəmmədi Rey şəhri, Mizanul- hikmə, cild 6, rəvayət nömrə 11317

[11] - Hüseyni Tehrani, Seyyid Məhəmməd Hüseyn, Ənvarul- mələkut, cild 1, səh 288

[12] - İsra, ayə 1

[13] - İmam Xumeyni, sirus- səlat, İmam Xumeyninin əsərlərinin nəşr və tənzim müəssisəsi, səh 89

[14] - Səcdə, ayə 16

[15] - İmam Xumeyni, sirrus- səlat, İmam xumeynin əsərlərinin nəşr və tənzim müəssisəsi, səh 75- 76

[16] - Zümər, ayə 3

[17] - Mövləvi Cəlaləddin Məhəmməd, məsnəvi mənəvi, birinci dəftər, səh 22

[18] - İmam Xumeyni, sirus-səlat , səh 75

[19] - Mövləvi, Məsnəvi mənəvi, dördüncü dəftər

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Məskən faizsiz borc hesablarında yığılan pullara xums düşürmü?
    2741 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Bir şəxsin yaşamaq üçün evi yoxdur və ev almaq ya ehtiyacı olduğu şeyləri almaq üçün əmanətə pul qoyubdur, bu pula xums düşürmü? Sualının cavabında Rəhbər buyurur: Qazanc mənfəətindən əmanətə qoyulan pul, əgər yaşayış xərclərini ödəmək üçün olarsa, xums ilinin əvvəlində, xumsu var. Yox əgər əmanətə qoyulan pul yaşayışın zəruri şeylərini ...
  • Belə bir hədis nəql olunur ki, "Peyğəmbərimiz şeytanın başını kəsmişdir". Əgər belədirsə vəsvəsə məsələsi nə dərəcədə düzdür?
    4193 Qədim kəlam 2011/06/19
    Sualda qeyd edilən hədis bizim bəzi hədis kitablarımızda nəql olunmuşdur. Bu hədisin adı "yəvmu məlumdur" (məlum günü).İlkin surətdə buna belə açıqlama veririk ki, müqəddəs Qurani kərimdə İblis Allahın dərgahından qovularkən Allahdan müəyyən bir vaxtda kimi yaşamağı istəmiş və Allah Taalada ona bunu nəsib etmişdir. Yəni məlum bir ...
  • Гијамәт ҝүнүндә Аллаһ-тааладан башга бүтүн варлыглар, һәтта, Әзраил дә (ә) өләҹәкми?
    3410 Qədim kəlam 2010/11/22
       Суала ики бөлмәдә ҹаваб верәҹәјик; 1. Гијамәтдә өлүмүн маһијјәти вә әһатәси2. Бу һаләтдән истисна олунмушлар Биринҹи һиссә;
  • Bir neçə mətləb Buxarinin həyatından açıqlayın.
    3300 تاريخ بزرگان 2011/05/05
    Əbu Əbdullah, Məhəmməd ibni İsmayıl ibni Muğəyrə ibni Bərdəziyyə, Cofi əl- Buxari, Əhli sünnətin tanınmış hədis alimlərindəndir. O hicrət ilinin 194- cü ilində Buxara şəhərinin kəndlərindən olan "Xərtəng" kəndində dünyaya gəlmiş və həmin uşaqlıq dövründə, atasını itirmişdir. Güclü yaddaşa malik olmuş və uşaqlıq dövründən hədisləri toplayıb saxlamağa səy etmişdir.
  • İndiyə qədər kim şeytanla mübarizədə müqavimət etmişdir və onun mübarizə metodu necə olmuşdur?
    5096 Əməli əxlaq 2012/01/08
    Quran baxımından şeytan yalnız müxlis bəndələri hədəf almamışdır. Müxlislər o kəslərdir ki, o dərəcəyə çatmışlar ki, şeytanın onlara nüfuz etməyə yolu yoxdur. Şeytanla mübarizə aparmaq üçün vasitə və üsullar vacibdir ki, bu metodlarla şeytana müqavimət və qalib gəlmək olar. Bunların bəzilərini nümumə olaraq göstərmək istəyirik:
  • “Cövhəri hərəkət” dedikdə məqsəd nədir?
    3560 حرکت جوهری 2012/07/22
    Hərəkət dedikdə məqsəd bir şeyin tədrici olaraq qüvvədən (sırf istedaddan) felə (vücuda) doğru xaric olmasıdır. Cövhər dedikdə o mahiyyət nəzərdə tutulur ki, xaricdə icad olunmaq üçün mövzuya (nəyinsə üzərində vücuda gəlməyə) ehtiyacı yoxdur. Amma ərəz xaricdə icad olunmaq üçün bir mövzuya ehtiyaclıdır. Misal üçün, ağ rəng bir ...
  • Ислам нәзәринҹә инсан неҹә мөвҹуддур?
    3474 Təzə kəlam 2009/06/21
    Гуран нөгтеји-нәзәриндән инсан елә бир варлыгдырки, бир тәрәфдән илаһи фитрәтә, диҝәр тәрәфдән исә мадди тәбиәтә маликдир. Илаһи фитрәт ону јүксәк дәрәҹәли мәнәвијјат вә мәрифәтә тәрәф чәкир. Мадди тәбиәти исә инсаны ...
  • Uxdud səhabələri kim idi?
    3467 Təfsir 2012/03/14
    “Uxdud” böyük çala, yaxud xəndək mənasınadır. Bu ayədə odla doldurulan böyük çala nəzərdə tutulur ki, mömin şəxsləri oraya salıb yandırmış və ağır işgəncə ilə qətlə yetirmişlər. Bu hadisənin nə zaman baş verməsi, hansı qövmə aid olması, eləcə də bunun xüsusi və konkret bir hadisə, yoxsa ...
  • Бу ајәнин мәнасы нәдир? “Билин ки, Аллaһ инсaнлa oнун гəлби aрaсынa ҝирəр.”
    3188 Təfsir 2010/06/12
    “Јәһул” сөзү “һөвл” көкүндән олуб, ики шеј арасында васитә олмаға дејилир. Әҝәр сөз фасилә салмагдан ҝедирсә онда ики шеј тәсәввүр олунмалыдыр ки, үчүнҹү шејлә онларын арасында фасилә салынсын. Икинҹиси, гајдаја әсасән о ики шеј бир-биринә о гәдәр јахын олмалыдыр ки, дејилсин ки, үчүнҹү ...
  • Hər kəs Hüseyni ibni Əlini Allahın Peyğəmbərinin nəvəsini ziyarət etsə, sanki ərşdə Allahı ziyarət eymişdir? İfasdəsinin mənası nədir?
    5121 Qədim kəlam 2011/12/25
    Həzrət Hüseyn ibni Əli (ə) (şiələrin üçüncü imamı), Allah yolunda gördüyü müsibətlər, fədəkarlıqlar, əməllər, bəxşişlər, xüsusiyyətlər və hədəflərə görə Allah Taalanın yanında çox böyük məqama malikdir. Allah ona çox böyük mükafat varibdir ki, onlardan biri bu dünyada izzət və əzəmətdir. Buna xatir bütün camaat o həzrətin (ə) pak məzarının ziyarətinə ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    105388 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80323 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58184 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    40775 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31051 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    23036 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22343 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21976 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20570 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20238 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...