Ətraflı axtarış
Baxanların
4226
İnternetə qoyma tarixi: 2009/01/19
Sualın xülasəsi
Qəbrdə müsəlman və qeyri-müsəlman üçün sual-cavab necədir?
Sual
Qəbrdə sual-cavab necədir və qeyri-müsəlmannın sorğu-sualnı hansı şəkildədəir?
Qısa cavab
Bərzəx sözü ərəbcədən lüğətdə pərdə və iki əşyanın arasında qərar tutan maneəyə deyilir; amma məşhurlar kalamında bərzəx dünya ilə Axirət arasında Allah-taala tərəfindən yaradılmış bir aləmdir. İnsanın ölümündən sonrakı ilk mənzili də oradır.
Bərzəx aləmindən məqsəd həmin qəbr aləmidir. Elə bir aləm ki, insan ölümdən sonra Qiyamətə qədər o aləmdə xüsusi şəkildə həyat sürəcək. Qəbrdən məqsəd, meyyitin qoyulduğu məkan deyil. Quran ayələrindən və rəvayətlərdən məlum olur ki, qəbr elə bir aləmdir ki, insan orda müəyyən müddət yaşayır, nemətlərdən istifadə edir və ya əzab çəkir. Amma, kinayə olaraq o aləmdən qərb kimi sözlə söz açılır. Yəni, dünya aləmində insanın öləndən sora getdiyi və qoyulduğu ilk məkan qəbrdir.  Qəbrdə insanın ümumi əməl və etiqadından sorğu-sual olunacaq. Məslən, Allahın kim idi? Peyğəmbərin kim idi? Hansı dində idin? Bu sualı hər bir insandan, istər müsəlman istərsə də qeyri-müsəlman, mömin, kafir  hamıdan bu sual sorulacaq.
 
Ətreaflı cavab
Bərzəx sözü ərəbcədən lüğətdə pərdə və iki əşyanın arasında qərar tutan maneəyə deyilir; amma məşhurlar kalamında bərzəx dünya ilə Axirət arasında Allah-taala tərəfindən yaradılmış bir aləmdir. Bərzəxə misal aləmi də deyilir; çünki, bu aləmin misli kimidir. Əlbəttə, surət və şəklinə görə bu aləmə bənzəyir, amma maddi və xüsusiyyat cəhətdən fərqlidir. İnsalar ölən andan etibarən ta Qiyamət günü qəbrdən baş qaldırana qədər Bərzəx almində qərar tutacaq.[1]  Allah-Taala Quran-Kərimdə byurur: “Onların önündə dirilib (haqq-hesab üçün Allahın hüzurunda) duracaqla günə (Qiyamət gününə) qədər maneə (öldükdən sonra qiyamətədək qalacaqla bərzəx aləmi) vardır.”[2]
İnsan öldükdən sonra ilk mənzili Bərzəxdir. Deməli, bərzəx aləmindən məqsəd, qəbr aləmidir. Elə bir aləmi ki, insan Qiyamətə qədər orda bir növ xüsusi həyat sürür.[3]  Bərzəx həyatı, möminlər və saleh əməl sahiblərindən ötrü bədən qəfəsəsindən azadlıq, günahkarlardan ötrü isə vəhşət və əzabdır.
Qəbrdə sorğu-sual;
Bərzəx aləmindən məqsəd həmin qəbr aləmidir. Qəbr elə bir aləm ki, insan ölümdən sonra Qiyamətə qədər o aləmdə xüsusi şəkildə həyat sürəcək. Qəbrdən məqsəd, meyyitin qoyulduğu məkan deyil. Quran ayələrindən və rəvayətlərdən məlum olur ki, qəbr elə bir aləmdir ki, insan orda müəyyən müddət yaşayır, nemətlərdən istifadə edir və ya əzab çəkir. Amma, kinayə olaraq o aləmdən qərb kimi sözlə söz açılır. Yəni, dünya aləmində insanın öləndən sora getdiyi və qoyulduğu ilk məkan qəbrdir.[4]
Beləliklə, insan qəbr aləmində xüsusi bir həyat tərzi yaşayır və hər kəs öz əməllərinin girovnuda qərar tutur. Ya nemət sahibi olur ya da əziyyət içində olur.
Bərzəx aləminin həyatı haqqında məsum İmamların (ələyhimus-salam) xəbərlərində də gəlmişdir. İmam Sadiq (əleyhissalam) buyurur: “Möminlərin ruhları bərzəx behiştinin otaqlarındadır. Orda həyat sürürlər, yeyirlər və içirlər. Amma. Kafirlərin ruhları bərzəx atəşində giriftarçılıqda əziyyətdədirlər.[5]
Qəbrdə insanın ümumi əməl və etiqadından sorğu-sual olunacaq. Məslən, Allahın kim idi? Peyğəmbərin kim idi? Hansı dində idin? Bu sualı hər bir insandan, istər müsəlman istərsə də qeyri-müsəlman, mömin, kafir  hamıdan bu sual sorulacaq. Amma, həddi buluğa çatmamış uşaq, dəli və ağlında çtaışmamazlıq olanlar istisnadır.[6]
Nəkir və Münki adlı iki mələk insanı sorğu-suala tutacaq. İmam Səccad (əleyhissalam) bu haqda buyurur: “O iki mələyin ilk sualı bu olacaq ki, Allaha pərəstiş edirdin ya müşrik idin? İkinci, peyğəmbərdən, din və məktəb və Kitabdan (Qurandan) soruşulucaq. Üçüncü, rəhbərlikdən və vilayətdən soruşulacaq ki, kimin rəhbərliyini möhkəmlədir və kimin rəhbərliyini zəiflədirdin? Dördüncü, ömürdnən soruşulacaq ki, ömrünü harda və nəyə sərf elədin? Beşinci, ələ gətirdiyin mal-dövlətdən sual olunacaq ki, hardan və necə qazandın və hara sərf elədin?”  İmam (əleyhissalam) sonra davam edir: “Özünüzü ilk qəbr gecəsinin sorğu-suallarına hazırlaşdırın!” [7]
 

[1]  Dəstğeyb, Seyiid Əbdul-Huseyn,1000 sual,tənzim və düzəliş; Dəstğeyb Seyyid Məhəmməd haşim, səh.36 və 37; Nas nəşriyyatı; Peyğəm çapxansı, 1371 şəmsi ili
[2]  Miminin sürəsi 100
[3] Sübhani, Cəfər, Mühazirat il ilahiyyat. Səh.431-432; Qiraəti Möhsin, Əqidə üsullarının xülasəsi, səh.171;  Qurandan dərslər elmi mərkəzi, İslam mədəniyyət mərkəzi nəzirliyinin çapı, birinci çap, 1386 şəmsi ili
[4] Sübhani, Cəfər, Mühazirat il ilahiyyat. Səh.436-434
[5] Məcliisi, Biharul-Ənvar, c.6; səh.169; Əl-Vəfa müəssisəsi, Beyrut, Livan.
[6]Dəstğeyb, Seyiid Əbdul-Huseyn,1000 sual, səh.33-34; Qiraəti Möhsin, Əqidə üsullarının xülasəsi, səh.174           
[7] Məcliisi, Biharul-Ənvar, c.6; səh.223
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Nə üçün pendir yemək məkruhdur?
    10740 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/11/24
    Hikmət sahibi olan Allah-taala Öz bəndələri üçün nəzərə çarpacaq böyük faydası olan şeyləri vacib, onlar üçün ciddi zərər və fəsadı olan şeyləri isə haram və ya məkruh etmişdir. Pendir barəsində məsumlardan nəql olunan rəvayətlərin məcmusundan aydın olur ki, onu təklikdə yeyildikdə məkruhdur, lakin qoz ləpəsi ilə birlikdə yeyildiyi zaman zərəri ...
  • Bütün həyatı boyu azğınlıqda, günahda və s. olan bir insanın özü heç bir rol ifa etmədən onun axirətdəki vəziyyəti başqalarının ehsanı, yaxşılığı, duası və s. səbəbi ilə necə dəyişilə bilər?
    3343 Qədim kəlam 2011/04/14
    Sualda işarə edilən məsələ nə tamamilə qəbul, nə də tamamilə inkar edilir. Bu, günahın növünə və günahkar şəxsin kim olmasına bağlıdır. Çünki Allaha şərik qoşmaq kimi bəzi günahlar heç vaxt bağışlanmır. “Həqqun-nas” (camaatın haqqı) kimi bəzi günahlar isə, günahkarın ölümündən sonra, başqalarının onun haqqında etdiyi dua və ehsanlar ...
  • İnsan nemət və əzabı, bərzəx və qiyaməti dərk edə bilirmi?
    3189 Təzə kəlam 2011/01/02
    Qısa cavab vermək üçün bir neçə açıqlamaya ehtiyac var və onlar bundan ibarətdir: 1)- Həqiqəti anlamaq və ona yol tapmağa tanışlıq və dərk etmək deyildir. 2)- İnsan dörd yolla bu tanışlıq və məlumata yol tapa bilər. a). Hiss yolu b). Ağıl yolu c). Qəlb və ...
  • Yaşadığımız mənzildən başqa iki yerdə torpaq sahəmiz də vardır. Onları satandan sonra xümsünü verməliyikmi?
    2280 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/04/09
    Ayətullah əl-uzma Xameneinin (müddə zilluhul-ali) dəftərxanası: Əgər kəsb qazancından – qiyməti artdıqdan sonra və ticarət məqsədi ilə alınmış olsa və xüms ilindən sonra satılsa, satışdan sonra onun xümsü verilməlidir. Ayətullah əl-uzma Məkarim Şirazinin (müddə zilluhul-ali) dəftərxanası: Hal-hazırda (o yerin qiymətinin) xümsünü ...
  • İnsanın öz həyat yoldaşı, övladları və sair insanlarla yaxşı rəftarda olması onların tərəfindən sui-istifadəyə səbəb olmur?
    2864 خوش رفتاری 2012/06/23
    Əvvəla, müqəddəs islam dini bütün insanlarla, o cümlədən həyat yoldaşı, övlad, şagird və s. gözəl əxlaq və rəftarın tərəfdarıdır. Buna görə də Quran ayələrində və məsumların (əleyhimus-salam) rəvayətlərində gözəl əxlaqa və bəyənilən rəftara çoxlu tövsiyələr edilmişdir. İkincisi: Əhli-beyt (əleyhimus-salam)-ın göstərişlərinə diqqət yetirməklə insani rəftarın əsli ...
  • İmam Məhdi (əc) günah və səhvə yol vermir?
    2803 Qədim kəlam 2010/11/10
    Bu şübhənin mənşəyi üç yerdən qaynaqlana bilər: Birincisi, imamlar arasında fərq qoymaq; ikinci, o həzrətin imaməti uşaqlıq dövründən başlaması; üçüncüsü isə o həzrətin uzun ömürlü olmasıdır. Əgər birinci bənd bu suala səbəb olmuşdur lazımdır deyək: Şiə nəzərində bütün on iki imam vahid nurdurlar və onların arasında heç ...
  • Elm, əql və dini necə tərif edirsiz? Onların arasında hansı təzad və fərqlər var? bütün elimlərin kökünün Quranda olması, düzdürmü? Bu məsələ nə qədər doğrudur?
    4170 Təzə kəlam 2010/09/29
    Elmin üç mənası və iki istilahı var:Bəzən bilmək mənasındadır, bəzən bilik mənasında, bəzən də bilinmiş mənasındadır. Bu üç mənadan, birincisi məsdər mənası, ikincisi ismi məsdər, üçüncüsü isə vəsfi məfuldur.Elmin (knov l edge) iki istilahı var: Bəzən mütləq elm və ...
  • Zürarənin şəxsiyyəti və mövqeyi İmamların yanında necə idi?
    3852 تاريخ بزرگان 2012/02/15
    Zürarə İmamların yanında böyük mövqe və dərəcəsi olan səhabələrdəndir. O icma- əshabından biri yayılır ki, İmamlar (ə) -ın əshabı onun düz danışmağını hamısı qəbul edir. Onun pislənməsində rəvayətlər olsa da, amma rəvayətləri bir yerə cəm edib və son nəticəni alanda, onun İmamlar (ə)- ın əshabının ən böyüklərindən biri ...
  • Hansı şeylər namazı batil edir?
    8050 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/12
    12 şey namazı batil edir ki, onlara namazın mübtilatı deyirlər.1.             Namazın əsnasında onun şərtlərindən hər hansı birinin pozulması.2.             Namaz əsnasında dəstəmazı və ya qüslü batil edən şeylərin baş verməsi.3.            
  • Həcdə qurbanlıq etməyin fəlsəfəsi nədir?
    2973 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/04/18
    İslamın bütün qanunları və göstərişləri məxluqatın xeyrinə çox dəqiq hikmətlər əsasındadır. O cümlədən İslamın hökmlərindən və qanunlarından biri budur ki, hacılara vacibdir qurban bayramı günündə mina adlı yerdə qurbanlıq etsin. Həcdə qurbanlıq etməyin hikmətlərindən bəzilər bunlardan ibarətdir: Hacıların nəfsani istəklərini qurbanlıq etməyə və əmmarə nəfsi ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    101501 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    77138 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    55761 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    37235 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    29016 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    21696 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    20818 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    19352 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    19324 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    18278 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...

Əlaqəlilər