Baxanların
5326
İnternetə qoyma tarixi: 2012/05/17
Sualın xülasəsi
Həzrət Musanın (ə) göstərdiyi möcüzədəki ilanla əlaqədar Quranda “seban”, yəni böyük ilan və “can”, yəni kiçik ilan olmaqla iki müxtəlif mənalı söz işlədilmişdir. Məgər bu iki təbir bir- biri ilə ziddiyyət təşkil etmirmi?
Sual
Həzrət Musanın (ə) dastanından bəhs edən Əraf surəsinin 107- ci və Şuəra surəsinin 32- ci ayələrində əvvəl Musanın (ə) əsasınn böyük əjdahaya çevrildiyini bəyan etmişdir. Amma Nəml surəsinin 10- cu, Qəsəs surəsinin 31- ci ayələrində isə kiçik əjdəhaya çevrildiyini bəyan edir. Bu ziddiyyət necə həll edilə bilər?
Qısa cavab

Bu iki ayə bir- birinə əks deyildir. Çünki bəzi təfsirçilərin fikrinə əsasən, əsanın kiçik əjdəhaya çevrilməsini bəyan edən ayələr həzrət Musanın (ə) peyğəmbərliyinin ilk illərinə təsadüf edir ki, o zamanlar həzrətin bu möcüzəyə hazırlığı yox idi, Quranın bəyanına görə, hətta qorxuya düşərək qaçmışdı. Əsanın böyük əjdəhaya çevrildiyi zaman isə onun risalətin çatdırılması və Fironla görüşünə təsadüf edir və bu ayələr vahid zamana aid deyildir ki, iki müxtəlif mənalı sözlərin işlədilməsi ziddiyyət yaratsın. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, hətta əgər bu iki təbir eyni zamana aid olsa belə yenə də ziddiyyət təşkil etmir. Çünki bir ayədə əsanın əjdəhaya çevrilməsini, digər ayədə isə kiçik ilana çevrildiyini bəyan edir ki, ərəb ədəbiyyatıni bilənlər bunların fərqlərini və ziddiyyət təşkil etmədiklərini başa düşürlər.

Ətreaflı cavab

“Cann” lüğətdə nazik və cəld ilanlara deyilir. Başqa bir yerdə isə görünməyən vücuda deyilir. Belə ki, “can” kiçik ilanlara deyilir. Bu adlandırmanın səbəbi onun otların arasında görünmədən, sakit və cəld hərəkət etməsidir. “Seban” isə böyük əjdəhalara dyilir. Bu hər iki söz Qurani- kərimdə həzrət Musanın (ə) möcüzəsi ilə əlaqədar işlədilmişdir.

Bəlkə ilk baxışda ilanın böyük əjdəha və kiçik ilan kimi izah edilməsi ziddiyyət yarada bilər. Buna görə təfsirçilər bu ziddiyyəti aradan qaldırmaq üçün həll yolları irəli sürmüşlər. Məsələn: Təfsirlərin birində oxuyuruq: Nəml surəsinin 10- cu və Qəsəs surəsinin 31- ci ayələrində Musanın əsaını kiçik ilana çevrilməsini bəyan etmişdir. Bu Musanın (ə) peyğəmbərliyinin ilk illərinə təsadüf edir. Böyük əjdəha kimi işlədilən əsa isə Musanın (ə) risalətin çatdırdığı və Fironla görüşə təsadüf etdiyi bildirilir. Allah ilk başda Musanı (ə) bu möcüzə ilə tanış emək istəyir və ilk səhnədə kiçik və sonrakı səhnədə isə böyük ilan kimi zahir olur.[1] Buna görə Musanın möcüzəsi iki ayrı zamana və iki ayrı təbirə malikdir.

Amma belə görsənir ki, bu izaha ehtiyac yoxdur, çünki əgər bütün ayələr bir anda baş vermiş olsalar belə onlar arasinda ziddiyyət olmayacaqdir. Belə ki:

Əraf və Şüəra surələrində “Böyük əjdəha” kimi təbir olunmuşdur. Yəni, Musanın əsası qəfildən böyk əjdəhaya çevrilir. Burada həmçinin “fə isə hiyə” sözləri də işlədilir. Amma Nəml və Qəsəs surələrində isə “kiçik ilan “ sözü işlədilmiş, amma “fə izə hiyə” sözləri işlədilməmişdir. Həmçinin Musanın əsasının kiçik ilana çevrilməsini də bəyan etməmişdir. Belə bəyan edilir ki, əsa ilana çevrildikdən sonra sürətlə hərəkət etməyə başlamışdır. Onun hərəkəti kiçik ilana aid olduğundan və böyük və ağır ilanın hərəkəti aram olduğundan, əgər bir ilan hər iki xüsuaiyyətlərə sahib olarsa, bu möcüzənin daha da böyük olduğuna dəlalət edir. [2]

 


[1] - Məkarim Şirazi, Nasir, təfsire nümunə, cild 6, səh 283, darul kitabil islamiyyə

[2] - Təbərisi, Fəzl binəl Həsən, məcməil bəyan, cild 3 və 4, səh 705 və 706, darul mərəfə, çap 8

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Həyat yoldaşının düzgün olmayan rəftarını ona necə xatırladım?
    3436 Əməli əxlaq 2012/04/18
    Sizin sualınızda olan mühüm məqam bundan ibarətdir ki, hər ikiniz bir- birinizi sevirsiniz və istəyirsiz həyat yoldaşınız üçün ən yaxşı qadın olasınız. Siz həmişə gərək bu xüsusiyyətə üstünlük verəsiniz ki, başqa işlər onun təsiri altında ola. Evlilik həyatına hakim olan mühit gərək səfa, səmimiyyət, ...
  • “Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim”in Quran surə və ayələrinin bir hissəsi olması barəsində müfəssirlərin müxtəlif nəzəriyyələri nədir?
    4401 Təfsir 2012/04/09
    “Bismillahir-Rəhmanir-Rəhim”in Quranın surə və ayələrinin hissəsi olub-olmaması ilə əlaqədar müsəlman alimləri arasında fikir ayılığı vardır. İmamiyyə[1] və şafei alimləri,[2] Məkkə və Kufə qariləri və onların fəqihləri[3] “Həmd” və sair surələrdə “Bismillah”ı surənin bir hissəsi hesab edirlər. Amma Mədinə, ...
  • Nə üçün Allah- Taala Quranda özü barəsində olan şəxs əvəzliklərini kişi cinsində qeyd etmişdir?
    3814 Quran 2011/04/16
    Qurani kərim ərəb dilində nazil olduğu üçün onun bütün ayələri ərəb dili qramatikasında yazılmışdır. Allah Taalanın Qurani kərimdə özü barəsində olan ayələri kişi cinsində gətirməsi də məhz ərəb dili qramatikasının tələblərindəndir. Ərəb dili qramatikası bütün dil və qramatikalardan fərqli olduğu üçün geniş izaha ehtiyacı vardır. Amma biz burada qısa surətdə ...
  • İmam Hüseyn (ə)- a bu qədər əzadarlıq etməyin səbəbi nədir?
    5596 Fiqh tarixi 2011/04/14
    Hər bir millətin keçmiş hadisələrində dəyərli ibrət və təcrübələr var ki, çoxlu zəhmətlə ələ gəlibdir və o millətin gələcəyi və taleyində çox böyük bir təsiri ola bilər. Bu dəyərli təcrübədən istifadə etmək üçün, bu hadisələrə həmişə yenidən baxılmalı və qorunmalıdır. Bu misilsiz hadisələrdən biri, Kərbəla hadisəsidir. Məsum ...
  • Şərtidə təəbbüddən məqsəd və onun şəraiti nədir? Onu sabit etmək üçün hansı dəlili açıqlamaq olar?
    2989 بندگی و تسبیح 2012/09/10
    Təəbbüd sözünün əsli əbd və übudiyyət sözündən götürülmüş, bəndəlik və pərəstiş mənasındadır, rəvayətlərdə də bu cür istifadə olunmuşdur. Alimlər təəbbüd sözünün digər mənalarda da istifadə etmişdirlər. O yerdə ki, təəbbüd sözünün termin olaraq istifadə etmişlər o yerdədir ki, orada dəlil gətirməyə ehtiyac duyulmamış olsun. Hər ...
  • Nəyə görə əql dinlə ziddir?
    3515 Təzə kəlam 2011/10/24
    Əqlinsanlarıkamalatərəfaparanvəonlararəhbərlikedənbatinibirdəlildir. Şəriətisəinsanıdünyanın
  • Namaz əsnasında salamı cavablandırmağın yolu necədir?
    3130 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/13
    Namaz halında, insan başqasına salam verə bilməz. Əgər başqası ona salam versə, gərək o cür cavab versin ki, salam kəlməsi əvvəldə gəlsin;Məsələn desin: " السَّلٰامُ عَلَیْکُمْ" ya " سَلٰامٌ عَلَیْکُم" və lakin " عَلَیْکُمُ السَّلٰامْ
  • Kişilər üçün sırğadan istifadə etmək caizdirmi?
    5354 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/11/24
    Kişilərin bəzək əşyalarından istifadəsinin caiz olmasında islamın ümumi və külli qanunu iki şeydən ibarətdir:1. Qızıl növündən olmasın; Çünki qızıldan hazırlanan bəzək əşyasından istifadə etmək kişi üçün hər bir halda  – istər zinət üçün olsun, istərsə də olmasın, haramdır.
  • Naməhrəmə baxmaqla əlaqədar İslam inqilabının əzəmətli rəhbərinin fətvası nədir?
    2988 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/12
    İslam inqilabının əzəmətli rəhbərinin – Ayətullah Xamenei cənablarının naməhrəmə baxmaqla əlaqədar fətvası eynilə imam Xomeyninin (r) fətvası kimidir. İmam Xomeyni (r) müsəlman qadınlara baxmaqla əlaqədar buyurur: “Kişinin naməhrəm qadının bədəninə baxması istər ləzzət məqsədi ilə olsun, istərsə də olmasın, haramdır. (Biləkdən aşağı) əllərə və üzə baxmaq da ...
  • Hər şəhərdə bir cümə namazı qılınmalıdırmı?
    3229 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/06/21
    Hər bir şəhərdə bir cümə namazı ya daha çoxun qılınması barəsində, şəriət nəzərindən meyar iki cümə namazı arasındakı fasilədir. Təqlid mərcələri deyirlər: İki cümə namazı arasındakı ən az fasilə bir fərsəxdir.Əgər bir yerdə cümə namazı qılınırsa, onun bir fərsəxliyindən az bir fasilədə, digər bir cümə namazı qılınmamalıdır. ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    104694 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    79788 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    57640 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    40082 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    30703 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22196 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    22032 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21830 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20303 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20050 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...