Baxanların
3435
İnternetə qoyma tarixi: 2010/01/19
Sualın xülasəsi
Bunu nəzərə alsaq ki, insan üçün təsəvvür olunan ən axırıncı məqam Liqaullah məqamıdır, nə üçün Məsumlardan (ə) bəzisi daha seçilmiş və yüksək məqama sahibdirlər?
Sual
Bunu nəzərə alsaq ki, insan üçün deyilən ən axırıncı Liqaullah məqamıdır və İlahi övliyalardan və Peyğəmbərlərdən bəzisi bu dərəcəyə yetişiblər. Axcırıncı dərəcəyə yetişən böyüklərdən bəzisi başqalarına nisbət üstünlüyə sahibdirlər. Əgər axırıncı və sonuncu dərəcəyə getişiblərsə necə olur ki, bir- birləriylə fərq edirlər və biri digərinə üstünlük tapır? Çünki daha yuxarı dərəcə yoxdur ki, ona yetişsinlər!
Qısa cavab

İnsanın yaranmasının əsl hədəfi kamala çatmaqdır. İnsanın kamalı Allaha yaxınlaşmaqla olur ki, ona vilayət və Liqaullah məqamı deyirlər. Bu arada Peyğəmbərlər və Məsumlar (ə) insanlar arasında ən bariz kəslər hesablanırlar. Amma bunların arasında hansı kəslər daha üstün dərəcəyə sahibdirlər, bu nöqtəyə diqqət etmək lazımdır ki, vilayət məqamı nübüvvət məqamından üstündür.

Vilayət məqamına sahib olan Məsumlar arasında da vilayət məqamında ixtilaf fərz oluna bilər. Amma mümkündür deyilə ki, fəzilətə sahib olmaq həmişə vilayət məqamında üstünlük və Allaha daha yaxın olmaq mənasına deyil. Yəni mümkündür ki, vilayət məqamında bərabərçilik fərz olunan haldada biri digərindən əfzəl olsun nübüvvət və... kimi fəzilətlərdən bəhrələnsin.

Bütün sözümüz budur ki, qəbul edirik Məsumlardan biri məxsusən İmam Hüseyn (ə) üçün rəvayətlərdə bir sıra imtiyazlar bəyan olubdur. Amma qəti şəkildə demək olmaz ki, bu imtiyazlar İmamların (ə) təkvin vilayət məqamındakı ixtilafa görədir, həqiqətdə bu imtiyazlar bəzilərinin Allaha yaxın olmaq cəhətindən üstünlüyünə dəlil ola bilməz.

Ətreaflı cavab

Aydındır ki, hər ölçünün xüsusi bir meyara ehtiyacı var. dini təlimatlara əsasən Allahçı olmaq və İlahi sifətlərlə bəzənmək, insanların biri digərinə üstünlük meyarıdır;[1] bu məqam ki, ona vilayət [2]Məqamıda deyilir, yaradılışın son hədəfi və insanların biri digərinə üstünlük ölçüsü hesablanır. Amma vilayət məqamı iki növdur; təşrii vilayət ki, qanun qoymaq hüququna sahib olmaq mənasınadır. Təkvini vilayət ki, nəfsin (ruhun) kainat maddəsində Allahın təkvini icazəsiylə, iqtidarı mənasındadır.[3] Əlbəttə bunu bilmək lazımdır ki, vilayət məqamı Allaha yaxın olmaqla və Allahda fani olmaqla ələ gəlir. Allaha yaxın olmaqda Allaha itaət etməklə hsil olur.[4] Başqa sözlə desək insan Allaha yaxınlaşmaqla Allahçı olur, Allaha yaxın olmaqda itaətin nəticəsidir. Buna əsasən aydındır ki, vilayət məqamıda Allaha yaxınlıq və Allahda fani olmaq dərəcələri miqdarındadır,[5] şiddətlənir və zəifləyir dərəcələrə sahibdir,[6] vilayət məqamına sahib olan iki insan müqayisədə bir dərəcədə deyillər. Yəni hər nə qədər İlahi mənbəyə bağlanıb daha yaxın olsa Allahın sifətləri və adları onda daha çox təcəlla edər nəticədə biri digərinə üstünlük tapır.

Şübhəsiz bütün Əhli- beyt (ə) vilayət məqamına sahib olublar və sahibdirlər. Həzrəti Əli (ə) Əhli- beytin (ə) xüsusiyyətlərinin bəyanında buyurur:

«وَ لَهُمْ خَصَائِصُ حَقِّ الْوِلَايَة»

Vilayətin xüsusiyyətləri Ali Muhəmmədə (s) məxsusdur.[7]

Digər tərəfdən vilayət məqamıyla nübüvvət məqamının fərqlərini araşdırarkən bu nəticəyə yetişirik ki, vilayət məqamı nübüvvət məqamından üstündür. Buna əsasən asanlıqla demək olar ki, on dörd Məsum onların vilayət məqamlarının üstünlüyünə görə Peyğəmbərlərdən üstündürlər.[8] Amma Məsumların biri digərinə üstünlüyü haqqında düşünmək lazımdır.

Bilməliyik ki, on dörd Məsum bir həqiqətdirlər, başqa sözlə desək bir nurdandırlar Əhli- beytin (ə) bu nurani ittihadı bir çox rəvayətlərdə aşkar şəkildə gəlibdir. Əlbəttə bu nurani ittihad təkcə nurani dərəcə itthad mənasına deyildir, nuraniliyin fərqli dərəcələrini qəbul etmək dərziylə ona mültəzim olmaq olar.[9]

Əhli- beytin (ə) birinin digərinə üstünlüyü barədə bəzi dini mənbələrdə bu üstünlük Peyğəmbər (s) həzrəti Əli (ə)[10] Fatimə (s)[11] və İmam Hüseyn (ə)[12] üçün təyin olubdur. Amma bu üstünlük İslam Peyğəmbəri (s) və Əhli- beytin (ə) vilayət dərəcələrində ixtiyarlı fərqi çatdırır? Mümkündür deyilsin ki, imtiyaza və fəzilətə sahib olmaq həmişə vilayət məqamında və Allaha yaxınlıqda üstünlük mənasına deyil; yəni mümkündür ki, vilayət məqamında bərabərçilik olunan halda biri digərindən əfzəl olsun nübüvvət və... kimi fəzilətlərdən bəhrələnsin. Bu mətləb o zamandır ki, şəraitin və zəmanənin bu cür tələbləri olsun. nübüvvət bir fəzilət idi ki, həzrəti İsanın (ə) zəmanəsində və şəraitində ona verilmişdi və İmam Zaman (əc) fəzilətdən bəhrələnməyibdir. Amma hamımız bilirik ki, İmam Zaman (ə) vilayət məqamı cəhətdən həzrəti İsadan (ə) üstündür. Amma sözümüzün canı budur ki, bu fəzilət və o diqqət, İmamların vilayət dərəcəsinin bərabərliyinə ziddiyyəti yoxdur. Başqa sözlə desək; biz bilirik ki, Məsumlardan biri məxsusən İmam Hüseyn (ə) üçün rəvayətlərdə bir çox imtiyazlar bəyan olubdur, amma qəti şəkildə demək olmaz ki, bu imtiyazlar İmamların (ə) təkvini vilayət məqamındakı ixtilafa görədir. Baxmayaraq ki, bu ixtilafı sübut məqamında qəbul etmək mümkündür, amma sözümüz budur ki, isbat məqamında bu barədə aşkar dəlillər tapa bilmirik. Hər halda bu qədər yəqinimiz var ki, bütün Məsumlar bir nurdan cilvələniblər və hamı təkvini vilayətə sahibdirlər.

Əgər onlardan hər biri digərinin yerində olsaydı, həmin digərinin etdiyi işi edərdi.[13]

 


[1] - Hucurat surəsi, ayə 13

«إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ»

[2] - İrfanda "Məqam" termini "hal" termininin qarşısındadır. "Məqam" o dərəcəyə deyilir ki, arif neçə il zəhmətdən sonra onu əldə edir. Buna əsasən zəhmət və çətinliklə ələ gələn şey adətən asanlıqla əldə çıxmır və sabit qalır. Amma "hal" məqamın əksinədir, bir növ dəyişiklik və keyfiyyətdir ki, ixtiyarsız və bir dəfəlik arifin qəlbinə girir. Bir dəfəlik getmıyi də mümkündür, "hal" sabit keyfiyət deyil və daim dəyişir. Sədi deyir:

Misirdən köynəyin iyin hiss etdin

Amma kənan quyusunda görmədin

Dedi bizim halımız dəyişilir

Bəzən payidar bəzəndə gizli.

[3] - Başqa sözlə desək: Təkvini vilayət sahibi öz himməti və iradəsiylə bir şeyi yerindən qıraqda, xəlq edir. Buna əsasən; İlahi övliyaların bütün möcüzələri və kəramətləri təkvini vilayətin vasitəsiyləsir.

[4] - Buna əsasən: İmam Müctəba (ə) buyurub:

«من عبد الله عبد الله له کل شیء»

Hər kəs Allaha bəndə olsa, Allah bütün şeyi onun bəndəsi edər. İmamın sözünün mənası budur ki, təkvini vilayətin kökü Allaha bəndəçilikdir.

[5] - Fəna neçə dərəcəyə sahibdir: Bir zahiri fanilik ki, feillərin faniliyidir. İki batini fanilik ki, sifətlərin faniliyidir. Üç zatın fanili. Müraciət olunsun: Danişgər, Əhməd, Hafizin divanının irfani şərhi, səh 144- 145; İbni Sina, Əbu Əli Hüseyn ibni Əbdullah, Əl- işarat və tənbihat, Xacə Nəsrəddin Tusinin şərhilə, cild 3, Məqamatul- arifin, səh 390; İmam Xumeyni (rəh) qırx hədis, səh 382.

[6] - Deyilməlidir ki, İrfani suluk (gedişat) dörd səfərdə olur. A: Xəlqdən həqqə tərəf həqq ilə; B: Həqdən həqqə tərəf; C: Həqqdən xəlqə tərəf həqq ilə; D: Xəlqdən xəlqə tərəf həqq ilə. Bu barədə Müraciət edin: Molla Sədra Şirazi, Sədruddin, Əl- hikmətul- mütəaliyə fil- əsfaril- əqliyyətil- ərbəə, cild 1, səh 13. Vasil ariflər deyirlər: Baxmayaraq ki, vilayət məqamı birinci səfərin sonunda salik üçün hasil olur, amma ikinci səfərdə vilayətin dayirəsi kamilləşir. Buna əsasən saliklər (ariflər) hansı mərhələdə olmaqlarına baxmayaraq vilayət məqamının bir dərəcəsinə sahib olacaqlar.

[7] - Nəhcül- bəlağə, xütbə 2.

[8] - Rəvayətlərdə gəlib ki, həzrəti Məhdinin (əc) zühurundan sonra həzrəti İsa (ə) ona iqtida edər. Məclisi, Məhəmməd Baqir, Biharul- ənvar, cild 9, səh 195;Məkarim Şirazi, Nasir, Təfsiri nümunə, cild 4, səh 205; Kaşani, Seyyid Əbbas, Əlməxazin, cild 1, səh 286.

[9] - Yəni Əhli- beyt üçün də bir- birlərinə nisbət üstünlük təsəvvür etmək olar.

[10] - O zaman ki, İmam Baqir (ə) İmam Səccaddan (ə) istədi ki, Allah ibadət etməkdə özünə az zəhmət versin, O həzrət İmam Əlinin (ə) ibadətlərini xatırlatdı və buyurdu: Kimdə Əlinin (ə) ibadət qüvvəsi ola bilər ki, onun kimi ibadət etsin. Əl- irşad fi mərifəti höcəcullah ələl ibad, cild 2, səh 142.

[11] - Bəzi dəlillərdən istifadə olur ki, bu üstünlük həzrəti Fatiməyə (s) məxsus olubdur. İmam Həsən Əsgəriyə (ə) nisbət verilmiş hədisdə gəlibdir:

«نحن حجج اللَّه على خلقه و جدتنا فاطمة حجة اللَّه علينا»

Biz Allahın bəndələrinə höccətləriyik və nənəmiz Fatimə bizə Allahın höccətidir. Teyyib, Seyyid Əbul Hüseyn, Ətyəbul- bəyan fi təfsiril- Quran, cild 13, səh 225; Bəhrani, Əbdullah, Əvalimul- vəl- məarif vəl- əhval, cild 11, səh 5.

[12] - Rəvayət mətnlərində İmam Hüseyn (ə) üçün bir çox imtiyazlar nəzərdə tutulubdur. Nümunə olaraq onlardan bəzisinə işarə olunur:

A: İmamət məqamının İmam Hüseynin (ə) nəslinə keçməsi,

B: İmam Hüseynin (ə) türbətində şəfa,

C: İmam Hüseynin (ə) qəbrinin kənarında duanın qəbul olmaz.

D: İmam Hüseyni Hairdə namaz

«إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى عَوَّضَ الْحُسَيْنَ (ع) مِنْ قَتْلِهِ أَنْ جَعَلَ الْإِمَامَةَ فِي ذُرِّيَّتِهِ وَ الشِّفَاءَ فِي تُرْبَتِهِ وَ إِجَابَةَ الدُّعَاءِ عِنْدَ قَبْرِه...»

Məclisi, Məhəmməd Baqir, Bəharul- ənvar, cild 44, səh 221.

[13] - Artıq məlumat əldə etmək üçün müraciət edin Tərxan, Qasim, İmam Hüseynin (ə) qiyamına və şəxsiyyətinə irfani, fəlsəfi və kəlami bir baxış. Naşir çıl- çıraq, birinci çap, Qum, 1388.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Nigah əxlaqın inkişafına mane olur və yaxud zəminə yaradıcı və yüksəklik vericidir? Bu barədə islam və xristiyanlıqda fərqlər mövcuddurmu?
    3368 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/10/02
    Nigah cəmiyyət və ictimaiyyətin yaranmasına ilkin addımdır. Bir çox təsir və nəticələrə malikdir. O cümlədən insanın cinsi ehtiyaclarının ödənilməsi, nəsil artırma, insanın təkamülü, rahatçılıq və rifah, paklıq və iffət və s aiddir.Müqəddəs islam dinində nigah dinin yarısının qoruyucusu kimi tanıtdırılır.Nigahın ictimai tərəfləri çox mühümdür. Nigah və ailə ocağının ...
  • Behiştdə fiqh hökümləri vardırmı?
    3474 Qədim kəlam 2011/06/19
    Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин. ...
  • Hansı İmamın, başqa İmamlara nisbət məxsus sifətləri və xüsusiyyətləri vardır?
    3141 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi 2012/03/11
    Məzhəbi təlimlərə əsasən Məsum İmamların iki cür heysiyyəti və varlığı vardır. Biri nurani, o biri isə cismani. Nurani varlıq cəhətindən onların hamısı birdirlər, amma cismani və dünyəvi varlıq cəhətindən zaman və məkanın şəraitinə uyğun olaraq onardan hər birinin məxsus xüsusiyyətləri vardır. Məsələn: İmam Əli (ə) şücaət və ...
  • Вилајәт сөзүнүн әрәб дилиндә чохлу вә фәргли мәналарыны нәзәрә алараг лүтфән бу кәлмәнин һәгиги вә әсл мәнасыны ачыглајын?
    3155 Qədim kəlam 2010/09/29
    Вилајәт сөзү “вәлијә” сөзүнүн көкүндән олуб, мүхтәлиф мәналара маликдир. Амма бу бәһсдә нәзәрә алынан мәна ән чох “рәһбәрлик вә бәзи ишләрин мөвланын өһдәсиндә вә ихтијарында олмасы” мәнасыдыр. Мөвла бир нөв гүдрәти вә бир шејә әһатәси олана дејилир. Дини терминолоҝијада исә камил инсанын диҝәр инсанлара мүхтәлиф саһәләрдә ...
  • Quranın nəzərində insan cahil zülmkardır, yoxsa Allahın xəlifəsi?
    3758 Təfsir 2011/01/13
    1.     Quranı kərim, müxtəlif ayələrdə insanın uca cə ali məqam sahibi olduğunu bəyan edir. Digər tərəfdən isə onu, bəzi ayələrində, zəif. Zalim, cahil kimi bəyan edərək danlayaraq qınayır.
  • Nə üçün şiə məzhəbi ən yaxşı məzhəbdir?
    9392 Qədim kəlam 2011/04/14
    Şiə məzhəbinin üstünlüyü onun haqq olmasına görədir. Haqq din hər bir zamanda yalnız və yalnız bir dindən ibarətdir, sair mövcud dinlər isə ya kökündən batil və əsassızdır, yaxud kökü kəsilib qüvvədən salınmışdır. Hal-hazırda şiə məzhəbi İslamın haqq şəriətidir, həqiqi və düzgün İslam da şiəlik məzhəbi timsalında təcəlli etmişdir, ...
  • İnsanın öz həyat yoldaşı, övladları və sair insanlarla yaxşı rəftarda olması onların tərəfindən sui-istifadəyə səbəb olmur?
    2923 خوش رفتاری 2012/06/23
    Əvvəla, müqəddəs islam dini bütün insanlarla, o cümlədən həyat yoldaşı, övlad, şagird və s. gözəl əxlaq və rəftarın tərəfdarıdır. Buna görə də Quran ayələrində və məsumların (əleyhimus-salam) rəvayətlərində gözəl əxlaqa və bəyənilən rəftara çoxlu tövsiyələr edilmişdir. İkincisi: Əhli-beyt (əleyhimus-salam)-ın göstərişlərinə diqqət yetirməklə insani rəftarın əsli ...
  • Hər bir insanın ekizinin (həmyaşıdının) olması düzgündürmü?
    3424 Hədis elmləri 2012/01/08
    İnsanların ekizinin olması barədə bir neçə rəvayət vardır.Rəvayətlərdə gəlibdir ki, Allah- Taala İblisə buyurdu: Oxşarını sənə vermədən heç bir adama övlad vermərəm. Hər bir adamın Şeytani oxşarı vardır.[1]Başqa bir rəvayətdə gəlibdir ki, Peyğəmbər (s) ...
  • İran İslam respublikasını hansı təhlükələr təhdid edir?
    2741 Nizamlar (Qurluşlar) 2011/11/24
    Hər hansı bir varlığı təhdid edən təhlükələri tanımaq üçün ilk növbədə onu icad edən səbəbi (illəti-muvcidə), daha sonra isə onun qalıb davam etməsinə səbəb olan amilləri (illəti-mubqiyə) tanımaq lazımdır ki, o varlığın həyatına zəmanət verilmiş olsun. Çünki hər bir varlığa yönələn ...
  • Təvəllüs bayramı keçirmək haramdırmı?
    3108 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/15
    Təvəllüd bayramı İslami sünnətlərdən deyil. Və İslami təlimatlarda sifariş olunmayıb ki, insan öz doğum gününü bayram etsin. Biz bu təzə sünnnəti məhkum etmək istəmirik, baxmayaraq ki, əcnəbilərin kor- koranə daxil olan (adət) sünnətlərini bəyənmirik; çünki etqadımız var ki, sünnətlərin gərək xalqın zehnində dərin kökləri olsun. Amma belədir (adət) ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    103043 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    78566 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    56622 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    38611 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    29913 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22062 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21210 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    19900 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    19810 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    19734 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...