Baxanların
3642
İnternetə qoyma tarixi: 2011/06/18
Sualın xülasəsi
Şeytan nə vaxt və neçə dəfə fəryad və nalə çəkdi?
Sual
Şeytan nə vaxt və neçə dəfə fəryad və nalə çəkdi?
Qısa cavab

Bu sualın cavabını verməmişdən əvvəl bu nöqtəyə diqqət etmək lazımdır ki, şeytan insanın and içmiş ən böyük düşməni və onun səadətə və Allahın razılığını əldə etməyin qarşısını almaq üçün həmişə insanın pusqusunda əyləşir. Bəs ilk mərhələdə bu varlıqla qarşı- qarşıya durmağın yollarını əldə etmək lazımdır. "Şeytan" lüğətdə "şər" deməkdir və iblisə isə daha çox şər olduğu üçün iblis demişdirlər. Şeytan, insanın ən böyük və aşkar düşmənidir, insanların qəlbində gizli vəsvəsə etməklə onların öz yoluna çəkir. Bunun üçün də şeytanın aşkar düşmənini nəzərə alaraq, Allah Taala insana bu cür tövsiyə edir: "Əgər şeytan tərəfindən sənə vəsvəsə olursa Allaha pənah apar".

Bunun üçün də demək olar ki, bütün o şəxslər ki, şeytanın məqsədə çatmasına mane olarsa, onun narahat olmasına və hətta onun nalə və fəryadına belə səbəb olmuşdur.

İmam Sadiq (ə) buyurur: "İblis dörd böyük hadisə münasibətiylə dörd dəfə nalə fəryad çəkmişdir: O gün ki, Allahın lənətinə tuş gəldi. O gün ki, yer üzünə endirildi. O gün ki, həzrət Məhəmməd (s) Peyğəmbərliyə çatdı və bir də o gün ki, həmd (fatihə) surəsi nazil oldu.

Ətreaflı cavab

Qeyd olunmuş sualın cavabını verməzdən əvvəl bir neçə nöqtəyə diqqət etmək lazımdır:

1.            Şeytan kəlməsi ərəb qramatikasında (şətənə) maddəsindən götürülmüş və (şatin) isə "xəbis və çirkin" mənasında işlədilmişdir. Şeytan təkəbbür və qovulmuş varlığa şamil olur, istər insan olsun istərsə də cin və ya başqa varlıqlardan olsun ki, haqdan uzaq və ən şərr ruha da deyilmişdir ki, əslində bütün bunlar bir mənaya qayıdır.[1]

2.            Allah Taala Quranda buyurur: O zaman ki, mələklərə dedim Adəmə səcdə edin, hamısı səcdə etdilər yalnız iblis ki, boyun qaçıraraq təkəbbür etdi və o kafirlərdən idi".[2]

Quranın sözlərinə əsasən, iblis cin nəslindən idi və çoxlu ibadət əhli olduğu üçün mələklər arasında ibadət etməyə nail olmuşdu.

Amma ayə və rəvayətlərdən bunu əldə etmək olur ki, şeytan həqiqi iman gətirməmişdir: " و کان من الکافرین"[3] çünki həqiqi ibadət odur ki, Allah istəsin nəin ki, şəxsin istədiyi kimi olsun.

İblis Allaha səcdə etməyə hazır idi, amma Adəmə səcdə etməsin və bu da onun təkəbbür və bəyənilməz ruhiyyəsindən qaynaqlanırdı ki, onun bədbəxtliyinə səbəb oldu. Baxmayaraq İblis ibadət edirdi, amma təslim və bəndəlik rugiyyəsi ki, Allah qarşısında ibadət etməliydi, malik deyildi. Bu böyük İlahi imtahanında ki, mələklər iftixarla qəbul olurlar amma şeytan isə lənətləndi. İblis üç böyük müxalifətə əl qoymişdur:

A: Əməlində müxalifətçilik; Allahın əmr və göstərişlərindən boyun qaçırdı ki, onun fasiq olmasına səbəb oldu.[4]

B: Əxlaqında müxalifətçilik; təkəbbür olması ki, onun behiştən və duzəx aləmindən qovulmasına səbəb oldu.[5]

C: Etiqadında müxalifətçilik; "( و کان من الکافری)"[6] Allah Taalanın ədalətini inkar etdi.[7]

3.            Şeytan, insanın aşkar və ən böyük düşməni olaraq, gizli vəsvəsə vasitəsiylə insanların qəlbində yer tapıb onları öz yoluna dəvət edir.[8] İnsanların çirkin əməllərini onların gözlərində gözəl cilvələndirir.[9]

4.            O cür ki, şeytan (Quran və rəvayətdə və yaxud digər səmavi kitablara əsasən) insanın ən böyük düşməni sayılır və insanları haqq yoldan azdırır; Qurani kərimdə insanlara tövsiyə olunmuşdur: "Ey Adəm övladı! Şeytan sizi aldatmasın, o cür ki, sizin ata və ananızı behiştdən çıxartdı və libaslarını əyinlərindən soyundurdu ki, övrətlərini onlara aşkar etsin! Elə ki, o və onun köməkçiləri sizin görmədiyiniz yerlərdən sizi görürlər (amma bilin) biz şeytanı o şəxslərin vəlisi qərar verdik ki, iman gətirmirlər.[10]

Başqa bir yerdə buyurur: Və hər kəs Allahı yad etməkdən və (Qurandan üz çevirsə şeytanı onun üçün yoldaş seçərik ki, həmişə onunla olsun,[11] hətta şeytan özü insanları azdırmaq üçün Allah dərgahına and içmişdir.[12]

Bunun üçün də şeytanın aşkar düşmən olmasını nəzərə alaraq, Allah- Taala insana bu cür tövsiyə edir: Əgər şeytan tərəfindən sənə vəsvəsə olunursa Allaha pənah apar.[13]

5.            İndi isə o cür ki, şeytanın xüsusiyyətlərini açıqladıd, mümkündür bu sual fikrimizdə yaransın ki, Allah tərəfindən şeytanın yaradılmasının fəlsəfəsi nədir?

Cavabında deyəcəyik:

Birinci: Alah Taala şeytanı şeytan olaraq yaratmamışdır, bu dəlilə əsasən ki, illərlə mələklərlə bir olmuş və pak fitrətdə olmuşdur, amma tuğyan etdi.

İkinci: Yaradılış baxımından, imanlı şəxslər üçün ki, haqq yolunu istəyirlər, heç bir ziyanı yoxdur, bəlkə onların bu yolda möhkəm olmasına səbəb olur. Daha ətraflı desək, insan nə qədər ki, güclü düşmənlə qarşı- qarşıya gəlməzsə heç bir zaman özünü gizli qüvvəsini olunla mübarizə etməyə toplamaz.[14]

Qurani kərim şeytanı insanların imtahanı üçün olduğunu bildirir ki, öz vəsvəsəsiylə haqqı və haqq əhlini qaranlığa çevirsin: "Hədəf və məqsəd bu idi ki, Allah şeytan vəsvəsəsini imtahan qərar versin o şəxslər üçün ki, ürəklərində xəstəlik vardır və onlar ki, qəlbləri daşdır.[15]

Bütün bu deyilənlərə diqqət yetirərək bu nəticəni almaq olar ki, bütün o şeylər ki, şeytanın öz məqsədinə çatmasına mane olan hər bir işdə narahat olaraq nalə çəkmişdir. Odur ki, rəvayətlərdə gəlmişdir: İblis dörd yerdə nalə və fəryad etmişdir:

Birinci: O gün ki, həzrət Adəmə (ə) səcdə etmədiyi üçün və təkəbbüt etdiyində, Allahın lənətinə düçar oldu.

İkinci: O gün ki, Allahın əmrindən boyun qaçırdığı üçün, Allah dərgahından qovularaq, yer üzünə endirildi.

Üçüncü: O gün ki, həzrət Məhəmməd (s) Allah tərəfindən insanların hidayəti üçün Peyğəmbərliyə seçildi.

Dördüncü: O gün ki, (Fatigətul- kitab) həmd və ya fatihə surəsi həzrət Məhəmmədin (s) qəlbinə nazil oldu.[16]

Bunun üçün də bu dörd böyük hadisə insanın həyatında bir hidayət yolu kimi rol oynamağa malikdir.



[1] - Nümunə təfsiri, cild 1, səh 191- 192.

[2] - Bəqərə surəsi, ayə 34.

[3] - Həmin.

[4] - Kəhf surəsi, ayə 50.

«فسق عن امر ربه»

[5] - Zümər surəsi, ayə 72.

«فبئس مثوی المتکبرین»

[6] - Bəqərə surəsi, ayə 34.

[7] - Qəraəti Möhsin, Nur təfsiri, cild 1, səh 103- 104.

[8] - Nas surəsi, ayə 4 " من شر الوسواس الخناس" gizli vəsvəsə edənin şərrindən.

[9] - Nəml surəsi, ayə 24. " زین لهم الشیطان اعمالهم" Şeytan onların əməllərini onların nəzərində cilvələndirdi.

[10] - Əraf surəsi, ayə 27.

[11] - Zuxruf surəsi, ayə 36.

[12] - Sad surəsi, ayə 72- 73.

[13] - Əraf surəsi, ayə 200.

[14] - Həmin, səh 193- 194.

[15] - Həcc surəsi, ayə 53.

[16] - Biharul- ənvar cild 11, səh 145. İmam Sadiq (ə) buyurur:

«ان ابلیس رنّ اربع رنّات: اولهن یوم لعن و یوم اهبط الی الارض و حیث بعث محمد (ص) علی فترة من الرسل و حین انزلت ام الکتاب ... .»

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Hansı şeylər namazı batil edir?
    8250 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/12
    12 şey namazı batil edir ki, onlara namazın mübtilatı deyirlər.1.             Namazın əsnasında onun şərtlərindən hər hansı birinin pozulması.2.             Namaz əsnasında dəstəmazı və ya qüslü batil edən şeylərin baş verməsi.3.            
  • Kimlər cənnətə daxil olacaq?
    5674 Qədim kəlam 2011/02/14
    Bir çox Quan ayələrində tədqiqat aparıldığı zaman, bu nəticəni əldə etmək olur ki, cənnət Allahın insanlara verdiyi bir vədədir. Cənnət o insanlara nəsib olur ki, "müttəqi" "mömin" Allahın və onun rəsulunun göstərişlərini tamamlaya yerinə yetirsin. Bu cür insan səadətə çatmış və xoşbəxt insandır. Allahın və həzrət rəsul əkrəmin ...
  • Quran surələrindən hansı birini oxumağın savabı daha çoxdur?
    11151 Quran elmləri 2011/07/02
    Quran əməl kitabıdır. İslam nəzərində Qurana bir həyat tərzini təyin edən bir kitab kimi və ya insan üçün həyat dərsləri kimi nəzər olunsun. O şəxslər ki, yalnız Quran surələrini və ya o surələr ki, onları oxumağın daha çox savabı vardır deyə bu fikirdədirlər, başqa surələrin bərəkətindən məhrum olarlar. Əlbəttə ...
  • Yoldaşım təzəlikcə istəmədən hamilə olubdur, ruhi çətinliklər bizi spermanın obortuna məcbur edibdir, bu işin hökmü nədir?
    5586 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/03/11
    Qeyd olunan üzr spermanın abortu üçün şəri icazəyə səbəb olmur. Onun abortunun günahı var. Və diyəyə də səbəb olacaq. ...
  • Kamala yetişmək yolu
    2861 Əməli əxlaq 2011/08/23
    Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин. ...
  • Bəndəlik nədir? Bəndə kimdir? Bəndəlik yolu ilə necə getmək olar?
    5127 Əməli əxlaq 2010/09/27
    Lüğət alimləri abadəti xüzu və zəlilliyin sonu mənasında məna edirlər. Onlar deyirlər: İbadət xuzu və təvazönün ən üstün mərhələsi olduğuna görə, yalnız o şəxsə layiqdir ki, ehsan və nemətin və vücud və təkamülün ən uca mərhələsi onda olsun. Bu cəhətdən Allahdan qeyrisinə olan ibadət şirkdir, çünki, ibadətdə ...
  • Tarixdə ilk əvvəldə Quran hərflərinin üzərində hərəkələrin (işarələrin) olmaması onun bu müddət ərzində təhrifdən amanda qalmasına necə dəlalət ola bilər?
    4284 Quran elmləri 2011/10/24
    Ərəbxətti, İslamPeyğəmbərinin(səlləllahuələyhivəalihivəsəlləm) gəlişizamanındanöqtəsizolmuş
  • Cövhər və ərəzin arasında fərq varmı?
    3412 İslam fəlsəfəsi 2011/06/21
    Cövhər lehsikologiya nəzərindən gövhər (ərəbləşmiş kəlmə) kəlməsinin tərcüməsidir.Ərəz, peyda olma, üz vermə, ərz etmək və ... mənasındadır.[1]Filosoflar cövhərin tərifində belə deyiblər:«الجوهر ماهیة اذ وجدت فی الخارج وجدت لا فی موضوع مستغن عنها»"Əl- cövhəru mahiyyətun iza vucudət fil- xaric ...
  • Sair bəndələr arasında peyğəmbərlərin və imamların seçilməsinin dəlili nədir?
    3474 Qədim kəlam 2011/11/24
    “Ümumi nübüvvət” dəlillərinə əsasən, Allah-taala bəşəriyyəti hidayət etmək üçün onların öz növündən olan müəyyən insanları seçir ki, örnək, xəlifə və hidayətçi olsunlar. Bu seçki əsla təsadüfi, əsasız və dəlilsiz deyildir.İzah: “İlahi xilafət məqamı”na nail olmaq istedadı və qabiliyyəti hamının batinində və təbiətində qoyulsa da, bütün insanlarda zühur ərsəsinə ...
  • Təqva nədir?
    7568 Nəzəri əxlaq 2012/01/08
    Təqva saxlayan və çəkindirən daxili bir qüvvədir ki, insanın vücudunda yaranır və onu qeyri qanuni işləri yerinə yetirməyin qarşısında qoruyur. Kamil təqva odur ki, haramlar və günahlardan uzaqlaşmaqdan əlavə, günaha və harama oxşarlardanda çəkinilsin. Təqva mərhələlərə, şaxələri və bir sıra nəticələrə malikdir ki, geniş cavabda onlar haqqında məlumat veriləcək. ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    103944 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    79127 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    56997 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    39236 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    30307 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22121 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21513 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    20787 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20023 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    19876 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...