جستجوی پیشرفته
بازدید
15788
آخرین بروزرسانی: 1393/08/15
خلاصه پرسش
رابطه اسم با مسما در اسامی معصومین (ع) چیست؟
پرسش
در قرآن کریم مشاهده می شود که خداوند برای اولیای خود اسم های بر گزیده که قبلاً آن را برای کسی دیگر اختیار نکرده بود؛ نظیر عیسی بن مریم، یحیی بن ذکریا. همچنین نسبت به اهل بیت (ع) اسامی محمد و علی در میان اعراب سابقه نداشت، پرسش من این است که این اسامی بر چه چیز دلالت دارند و انتخاب این اسامی از طرف خداوند برای برگزیده هایش بر چه مسئله مهم و معانی عمیق و بر چه حقیقتی دلالت دارد؟
پاسخ اجمالی

بحث کیفیت نام گذاری انبیا و امامان (ع) و سیر تطور این اسامی در تاریخ تمدن بشری مستلزم دقّت های زبان شناسانه و هرمنوتیکی جامعی است. رابطه بین لفظ و معنا در این اسامی نشان می دهد که این اسامی دقیقاً بازگو کننده مقام و منزلت خاص مسمّای خود در عالم وجود هستند و طبق برخی روایات این اسامی از نام های مقدس خدا مشتق و جدا شده اند. این بحث در مورد اسامی پنج تن آل عبا جای تردیدی ندارد! همچنین در مورد وحیانی بودن تسمیه برخی انبیا از جمله یحیی و عیسی نیز می توان به مباحث مشابهی اشاره کرد.

 

پاسخ تفصیلی

رابطه اسم با مسمّا به طور کلی یکی از مباحث ظریف در معرفت شناسی دینی است که شواهد بسیاری هم براین بحث، در روایات معصومان (ع) یافت می شود.

 

این رابطه کلی بین اسم و مسما، در مورد اسامی معصومان چشمگیرتر بوده، به ویژه در مورد برخی از معصومان غیر قابل انکار است. تا حدی که این اسامی نه تنها با مسمّای خود در رابطه ای تنگاتنگ هستند، بلکه در زبان های مختلف هم همان معنا با واژه ای مشابه ذکر شده که همگی این نام گذاری ها ریشه وحیانی و الاهی دارند.

 

بحث کیفیت نام گذاری انبیا و امامان (ع) و سیر تطور این اسامی در تاریخ تمدن بشری مستلزم دقّت های زبان شناسانه و هرمنوتیکی جامعی است و در جای خود یکی از زیر بنایی ترین مباحث این علوم است، ولی در این مجال اصل این موضوع را در این حد، مسلم فرض کرده و با شیوه ای نقلی و با تکیه به روایات به برخی شواهد در این زمینه اکتفا می کنیم:

 

یکی از شگفت آورترین مباحث در این زمینه در مورد اسامی پنج تن آل عبا است. بنابر عقیده اسلامی، به ویژه شیعی، این اسامی حتی قبل از تولد این پنج تن نیز به عنوان اسامی انسان های برگزیده مطرح بوده و پیش گویی شده است، بلکه طبق نظر برخی، این ذوات نه تنها به عنوان یک نام، بلکه به عنوان یک نور از گذشته بوده اند و بسیاری از انبیا به حرمت این اسامی از خداود طلب استمداد و رحمت نموده اند.[1] سپس این ذوات مقدس پا به عرصه دنیا گذاشته و طبق نام گذاری الاهی به این اسامی نامیده شده اند.

 

رابطه بین لفظ و معنا در این اسامی نشان می دهد که این اسامی دقیقاً بازگو کننده مقام و منزلت خاص مسمّای خود در عالم وجود هستند، و طبق برخی روایات این اسامی از نام های مقدس خدا مشتق و جدا شده اند، همچنان که خود این ذوات هم از نور خدا مشتق شده اند. روایات مشهوری در این باره وجود دارد که تصریح در این مدعا دارد؛ از جمله:

 

«عن أبی عبد الله (ع) قال إن الله تبارک و تعالى کان و لا شی‏ء فخلق خمسة من نور جلاله و [جعل‏] لکل واحد منهم اسما من أسمائه المنزلة فهو الحمید و سمى [النبی‏] محمدا ص و هو الأعلى و سمى أمیر المؤمنین علیا و له الأسماء الحسنى فاشتق منها حسنا و حسینا و هو فاطر فاشتق لفاطمة من أسمائه اسما»؛[2] از امام صادق (ع) نقل شده است که خدا بود و هیچ چیز جز خدا نبود، آن گاه پنج تن را از نور جلال خود آفرید و برای هرکدام از آنها اسمی از اسمای خود گذاشت: پس خدا حمید بود و نام پیامبر را محمد گذاشت، اعلی بود و نام امیر المومنین را علی گذاشت. دارای اسمای حسنا بود، پس اسم حسن و حسین را از آن مشتق کرد. فاطر بود، پس اسمی از اسمای خود را برای فاطمه مشتق کرد.

 

این بحث در مورد اسامی پنج تن آل عبا جای تردیدی ندارد، همچنین در مورد وحیانی بودن تسمیه برخی انبیا از جمله یحیی و عیسی نیز می توان به مباحث مشابهی اشاره کرد که نشانگر ارتباط بین اسم و مسمّا در مورد این نام های نیکو و وجود های شریف است.

 

 

[1] . ر. ک: کلینی، کافی، ج 8، ص 305، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1365 ش؛ شیخ صدوق، معانی‏الأخبار، ص 125، انتشارات جامعه مدرسین، قم، 1361 ش.

[2] . ابوالقاسم فرات بن ابراهیم‏، تفسیر فرات الکوفی، ص 57، سازمان چاپ وانتشارات وزارت ارشاد اسلامى‏. تهران، 1410ق.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926992 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    618349 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    549159 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452788 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    441106 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388797 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385594 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    377509 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338898 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327501 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...