جستجوی پیشرفته
بازدید
6710
آخرین بروزرسانی: 1398/05/27
خلاصه پرسش
آیا ولایت مطلقه فقیه به معناى مستبد بودن او در حکومت نیست؟
پرسش
آیا اطلاق ولایت در فقیه به معناى مستبد بودن او در حکومت نیست؟
پاسخ اجمالی

«ولایت مطلقه فقیه» یک اصطلاح خاصّ فقهى است که به حوزه اعمال ولایت و کسانى که تحت ولایت قرار دارند(مولّى علیهم) نظر دارد و محدودیت در این زمینه‌ها را انکار می‌کند، ولى این مصطلح هرگز به معناى نفى هرگونه محدودیت و ضابطه‌اى در اعمال ولایت از سوى فقیه نیست. فقیه نمی‌تواند بدون هیچ معیارى، تنها به میل و اراده خویش در هر زمینه، نسبت به هر کسى حکم کند.

پاسخ تفصیلی

«فقیه» در اعمال ولایت محدود به حدودى است و هر چند می‌تواند در هر زمینه و نسبت به هر کس حکم صادر کند، ولى در صدور این حکم می‌باید مصلحت، تزاحم و نظام‌هاى اسلامى را در نظر گیرد.[1]

پس «ولایت مطلقه فقیه» یک اصطلاح خاصّ فقهى است که به حوزه اعمال ولایت و کسانى که تحت ولایت قرار دارند (مولّى علیهم) نظر دارد و محدودیت در این زمینه‌ها را انکار می‌کند، ولى این مصطلح هرگز به معناى نفى هرگونه محدودیت و ضابطه‌اى در اعمال ولایت از سوى فقیه نیست و هیچ فقیهى از آن، این معنا را اراده نکرده است، بلکه اعتقادات ما چنین چیزى را نسبت به امامان معصوم(ع) ‏نیز نمی‌پذیرد که آن بزرگواران بدون هیچ ضابطه و میزان و ملاکى می‌توانستند حکم کنند. از این بالاتر عدلیه اعتقاد دارند: خداوند نیز به گزاف و بدون ضابطه، حکم نمی‌کند. پس چگونه ممکن است فقیه بتواند بدون هیچ معیارى تنها به میل و اراده خویش در هر زمینه نسبت به هر کسى حکم کند؟!

متأسفانه، جهل یا تجاهل نسبت به این مطلب باعث شده، گروهى «ولایت مطلقه فقیه» را با «حکومت مطلقه» که در مباحث سیاسى مطرح است، یکسان گمان کنند و آنچه در آن زمینه گفته شده، به مبحث ولایت فقیه سرایت دهند. در حالی‌که «حکومت مطلقه» حکومتى است که حاکم در آن هیچ‌گونه محدودیتى در اعمال حکومت ندارد و ملزم نیست هیچ ملاک و میزان و ضابطه‌اى را رعایت کند. اما فقیه، ملزم به رعایت موازین خاصى در اعمال ولایت است.[2]، [3]


[1]. ر. ک: «اختیارات ولایت فقیه»، سؤال 31.

[2]. از این‌رو، «ادوارد جنکس» در کتاب حقوق انگلیس معتقد است که مبدأ الزام (Compulsion) هنگامى به استبداد و اقتدار لجام گسیخته منتهى نمی‌شود که همراه با نظم و انتظام (Order) باشد. و هنگامى این نظم تحقق می‌یابد که ضابطه‌اى براى قانون‌گذارى وجود داشته باشد. ر.ک:Edward Jenks The Book Of English John, Law Murray, London, 1949, P.4.

[3]. برای مطالعه بیشتر، ر. ک: هادوى تهرانى، مهدى، ولایت و دیانت، قم، مؤسسه فرهنگى خانه خرد، چاپ دوم، 1380ش.

 

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    912939 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    582334 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    518013 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    443209 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    419109 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    378114 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    372612 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    358940 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    332741 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    321184 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...