جستجوی پیشرفته
بازدید
4659
آخرین بروزرسانی: 1399/07/22
خلاصه پرسش
برای احقاق حقوق خود از مؤسسه‌ای که در آن کار می‌کردم، از چه راهی اقدام کنم؟
پرسش
من قبلاً به عنوان استاد در مؤسسه‌ای سه ماه کار ¬کردم. مسئولان آن‌جا به من گفتند که حقوق معینی به من می‌دهند در تاریخ معلوم و مشخص. آنها به من دروغ گفتند. پس از سه ماه که داشتم بی‌حاصل التماس می‌کردم برای حقّ و حقوق خودم، رفتم به رئیس کل شکایت کردم. به خاطر این‌که شکایت کردم، مرا اخراج کردند و حقوق کاملم را هم ندادند. گفتند که باید کمتر از این‌که توافق کردیم به شما بدهیم و حتی آن مقدار را نیز کامل به من ندادند! من باید چه کار کنم؟ آنها در حق من ظلم کردند و من خیلی از دستشان ناراحت و ناراضی هستم. چرا موسسه‌¬هایی که مدعی هستند که مسلمان هستند چنین کارها را انجام می‌دهند؟ آنها مدعی هستند که با تقوا هستند، ولی به من ظلم کردند و با من بد رفتار کردند.
پاسخ اجمالی

بحث حقوق متقابل کارگر(مجری) و کارفرما یکی از مباحث مهم فقه شیعه است که در کتاب‌های اجاره و جعاله مورد بحث قرار گرفته و حکم مسائل آن -به صورتی که حقوق هیچ‌یک از طرفین(مجری و کارفرما) ضایع نگردد- بیان شده است.

اولین چیزی که در این موارد، مورد تأکید قرار گرفته است. داشتن "قرار داد" و تعیین میزان اجرت و مزد کارگر است. پیامبر اکرم(ص) نهی کرد از این‌که قبل از تعیین اجرت کارگر او را به کار بگیرند.[1] امام صادق‌(ع) فرمود: کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد هیچ‌گاه، قبل از این‌که اجر و مزد کارگر را تعیین کند، او را به کار نمی‌گیرد.[2]

نکتۀ دیگری که در یک قرارداد اجاره یا جعاله یا ... باید رعایت شود، عمل به تعهدات و شروط مندرج در قرارداد، از جانب طرفین(مجری و کار فرما) است. قرآن مجید می‌فرماید: "ای کسانی که ایمان آورده‌اید به عقود خود وفا کنید".[3] در جای دیگر می‌فرماید: "به عهد(پیمان) وفا کنید؛ زیرا از عهد و پیمان شما سؤال می‌شود".[4]

هم‌چنین پیامبر اکرم(ص) فرمود: "مسلمانان به تعهدات خود عمل می‌کنند".[5]

بنابراین، آنچه در یک عقد و قرارداد به عنوان شرط مطرح می‌شود، باید از جانب طرفین رعایت و اجرا شود. اگر یکی از طرفین شرطی از شروط را رعایت نکرد طرف دیگر می‌تواند اعتراض نماید و یا قرارداد را فسخ نماید که اصطلاحاً به آن خیار تخلف شرط می‌گویند.[6]

نکتۀ دیگری که اسلام بر آن تأکید دارد، تعجیل در پرداخت اجرت کارگر(مجری) است. امام صادق(ع) می‌فرماید: "تا عرق کارگر خشک نشده است اجرت او را بپردازید".[7]

هم‌چنین می‌فرماید: "مستأجر(کار فرما) ضامن اجرت کارگر است تا  آن‌را ادا نماید".[8] بنابراین، اسلام نسبت به انعقاد قرارداد بین کارگر و کارفرما و عمل به تعهدات آن تأکید بسیاری کرده و کوتاهی در انجام تعهدات از طرفین را به هیچ روی نمی‌پذیرد.

به جرأت می‌توان گفت کوتاهی کردن در پرداخت حقوق کارگر و اجیری که وظیفۀ خود را طبق قرارداد انجام داده است، یکی از مصادیق ظلمی است که اسلام عزیز به هیچ وجه آن‌را نمی‌پذیرد. امام علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: "اگر اقالیم هفت‌گانه را با آنچه که زیر افلاک آنها است به من بدهند که در گرفتن پوست جویی از دهان مورچه‌ای خدا را معصیت کنم، هرگز چنین کاری را نخواهم کرد.[9]

براین اساس همان‌طوری که هیچ مسئولی حق ندارد بیت المال را بی‌جهت به کسی ببخشد، هیچ‌کس حق ندارد ذره‌ای از حق کارگر و اجیر را از او منع کند و به بیت المال برگرداند.

لازم به یادآوری است که موسسۀ فرهنگی رواق حکمت و پایگاه Islamquest.net یک مؤسسۀ فرهنگی است که در جهت پاسخ‌گویی به سؤالات و شبهات اعتقادی و دینی فعالیت دارد و هیچ‌گونه مسئولیت اجرایی و قضایی ندارد. ما نه در مقام قضاوت هستیم و نه می‌توانیم با استناد به گفته‌های یک طرف دعوا، قضاوت کنیم!

برای قضاوت عادلانه باید طرفین دعوا در یک دادگاه صالح حاضر شوند و با مدراک و شواهد معتبر، در حضور قاضی عادل، به دفاع از حق خود بپردازند. تا قاضی بتواند بر اساس دلائل و گفته‌ها و مدارک و شهود طرفین قضاوت نماید.[10]


[1]. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 19، ص 105، ح 24249، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1409ق.

[2]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 5، ص 289، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق. ؛ شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، محقق، موسوی خرسان، حسن، ج 7، ص 211 – 212، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق..

[3]. مائده ، 1.

[4]. اسراء ، 34.

[5]. کافی، ج 5، ص 169 و 404.

[6]. امام خمینی، نجاة العباد، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(قدس سره)، ص 25، م 9، تهران، چاپ اول، 1422ق.

[7].  کافی، ج 5 ، ص 289.

[8]. تهذیب الاحکام، ج 6 ، ص 289.

[9]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 347، خطبه 224، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.

[10]. «آثار و پی آمدهای وفا نکردن به عهد و نذر»، 24388؛ «وفا به شرط پدر دختر، در عقد ازدواج»، 28881؛ «معنای «عهد الله» و «میثاق» در قرآن»، 43197؛ «معنای عهد و تعهد در اسلام و سازمان ها»، 19742.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    933741 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    630460 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    584248 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    457407 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    452600 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    403724 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    389615 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    385706 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    342503 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    335029 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...