جستجوی پیشرفته
بازدید
345
تاریخ بروزرسانی 1395/12/22
 
کد سایت fa48941 کد بایگانی 60195 نمایه خودزنی در تبلیغ و معنای شاید تبلیغ نکرده‌ای
طبقه بندی موضوعی تفسیر
خلاصه پرسش
آیا پیامبر(ص) برخی از پیام‌های خداوند را به مردم ابلاغ نمی‌کرد؟
پرسش
سلام. خداوند در آیه 12 سوره هود می‌فرماید: «فلعلک تارک بعض ما یوحی الیک و ضائق به صدرک ان یقولو...».خداوند می‌فرماید شاید تو برخی از آنچه به تو وحی شده است، ترک می‌کنی...اگر پیامبر چنین کرده است، یعنی ترک کرده‌اند آنچه باید ابلاغ می‌کرده‌اند که عصمت پیامبر در ابلاغ وحی زیر سوال می‌رود. از طرف دیگر چگونه است که خداوند که دانای کل است، به صورت احتمالی در مورد یک فعل پیامبر سخن می‌گوید و از لفظ «لعلک» استفاده می‌کند؟
پاسخ اجمالی
بیان مطلبی غیر واقعی به صورت یک احتمال، روشی تبلیغی است که در صورت تأثیر نداشتن روش‌‌های مستقیم از آن استفاده می‌شود. در این روش، افراد با آنکه می‌دانند که از هیچ تلاشی دریغ نکرده‌اند، اما یک پرسش احتمالی را مطرح می‌سازند که نکند در کار ما و یا تیم همراهمان نقصی وجود دارد که نتوانسته‌ایم به هدف مورد نظر دست یافته و یا آنکه مطلبی را برای دیگران روشن و واضح کنیم؟!
قرآن کریم نیز از این روش استفاده‌ کرده ‌است؛ یعنی هنگامی که دلایل محکم و معجزات آشکار تأثیر نداشت، خداوند از این روش استفاده کرده است؛ یعنی برای بیان عجیب بودن انکار کفار و مقاومت آنان در برابر سخن حق، می‌فرماید: ای پیامبر من! نکند تو برخی از پیام‌‌های مرا نمی‌‌رسانی؟!
به بیان دیگر، خداوند متعال با این‌که آگاه به همه امور است، در این آیه، پرسشی فرضی و احتمالی را مطرح کرده، تا به مقتضاى مقام سخن گفته باشد؛ چون مقام، مقام استبعاد ‌است و مقتضاى چنین مقامی آن است که سخن با لحنی دیگر بیان شود.
«شاید در رساندن بعض آیاتى که به تو وحى می‌شود، کوتاهی کنى و سینه‌‏ات از این جهت تنگ (و ناراحت) شود که می‌گویند: چرا گنجى بر او نازل نشده؟! و یا چرا فرشته‌‏اى همراه او نیامده است؟! تو فقط بیم دهنده‌‏اى و خداوند، نگاهبان و ناظر بر همه چیز است».[1]
واضح است که این آیه شریفه به صورت قطعی نمی‌گوید که پیامبر(ص) بخشی از وحی را به مخاطبانش نرسانده است! بلکه تنها به دنبال این است که عجیب بودن عدم پذیرش مخاطبان را اعلام کند.
خداوند با آنکه به همه چیز آگاه است، این مطلب را به صورت احتمال بیان می‌کند. این یک روش تبلیغی است و مبلغ باید از راه‌‌های مختلف، هدف و مقصود خود را تبلیغ کند. ابتدایی‌ترین روش، بیان پیام‌ها در قالب دلایل واضح و روشن است؛ اما اگر در عناد مخاطبان، این روش تأثیر نداشت؛ باید از روش‌‌های دیگر استفاده شود. خداوند نیز از روش‌های متفاوتی استفاده‌‌ کرده ‌است.
برخی مفسران این مطلب را در ضمن مثالی چنین بیان کرده است: اگر گزارشی به حاکمی برسد ‌که جمعى از ضعیف‏‌ترین طبقات جامعه از فرمانش تمرد کرده‌‏اند. آن پادشاه فرستاده‌ای را با نامه‌ای بدین مضمون نزد آنان فرستاده و به فرمانبرداری دعوتشان کند: شما که از ضعیف‏‌ترین طبقات این کشورید، چگونه به خود جرأت دادید علیه حاکمی که هم نیرومند بوده و هم حقوق شما را پرداخت می‌کند، قیام کنید؟! فرستاده نیز طبق دستور عمل کند، ولى بر خلاف انتظارش با رد و انکار مخاطبان مواجه شود. ممکن است حاکم نامه‌‏ دومی را در اختیار فرستاده‌اش گذاشته و در آن چنین عبارتی را بنویسد: شاید تو نامه اول ما را برایشان نخوانده‌ و ترسیدى مبادا پیشنهادى کنند که از قدرتت خارج باشد؟! یا پیامم را رساندی ولى آنان پنداشتند که تو آن‌را به دروغ به من نسبت داده‌‏اى؟! اگر بهانه آنان احتمال اول بوده دوباره تأکید می‌کنم که تو فرستاده مایى، و جز رساندن پیام ما وظیفه دیگری ندارى! و اگر احتمال دوم بوده باید بدانند که آن نامه به خط خودم بوده و با دستم آن را نوشته‌‏ و مهر و موم کرده‌ام. خط و مهر من نیز قابل تقلید نیست!
با دقت در این مثال،‌ معلوم می‌شود که نامه‌ی دوم در مقامى است که شاه در صدد فهماندن استبعاد خویش است، و منظورش از بیان آن دو احتمال، این نبوده که فرستاده‌اش را به طور جدى سرزنش کند، بلکه خواسته تا مقدمه‌ای بیان کرده و احتمالی را در آن مطرح سازد تا توجه مخاطبان را بیشتر به خود جلب کند. در این آیه نیز خداوند نمی‌خواهد پیامبرش‌ را توبیخ کند که چرا پیامم را نرساندی؟! و نیز نمی‌خواهد بگوید که حتی اگر چنین کرده‌‏اى عیبى ندارد و غصه مخور! بلکه همان‌طور که گفتیم این عبارات به ظاهر توبیخ‌آمیز، می‌خواهد زمینه را براى یادآورى این‌ نکته مهم فراهم سازد که:"تو فقط بیم دهنده‌‏اى و خداوند، نگاهبان و ناظر بر همه چیز است".[2]
 

[1]. هود، 12.
[2]. ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن،ج‏10، ص 159، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق؛ ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن،ترجمه، موسوی همدانی، سید محمد باقر، ج‏10، ص 23، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1374ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    749411 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    472463 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    330210 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    324342 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    316534 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    275983 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    262952 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    262816 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    260022 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    207214 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6912  نفر