جستجوی پیشرفته
بازدید
166
تاریخ بروزرسانی 1395/12/13
خلاصه پرسش
«زمانی که آب طغیان کرد، شما را با کشتی جابه جا کردیم». تفسیر ظاهری و باطنی این آیه چیست؟
پرسش
تفسیر آیه 11سوره حاقه چیست و اشاره به چه کسانی دارد؟
پاسخ اجمالی
در این آیه شریفه می‌خوانیم: «إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ حَمَلْناکُمْ فِی الْجارِیَة»؛[1] «و هنگامى که آب طغیان کرد، ما شما را سوار بر کشتى کردیم».
این آیه اشاره‌ای است به طوفان نوح و سرنوشت و مجازات دردناک آنانی که نوح را تکذیب کردند و نیز نجات مؤمنان، و کلمه «جاریه» در آیه نیز به معناى کشتى است.[2]
در ماجرای نوح پیامبر(ع) می‌دانیم که زمین را آب فرا گرفت و تمام مردم هلاک شدند جز گروهى که همراه نوح سوار بر کشتى شدند.[3]
اما این‌که چرا در آیه، امت پیامبر(ص) مخاطب قرار گرفته و گفته شده «حَمَلْناکُمْ» یعنی (شما را حمل کردیم)؟!
در پاسخ باید گفت؛ اگرچه آنانی که نجات یافتند، اسلاف و نیاکان ما بودند، اما اگر آنها نجات نیافته بودند، ما نیز امروز وجود نداشتیم.[4] البته بعضى گفته‌اند آیه محذوفى دارد و در تقدیر «حملنا آبائکم» می‌باشد[5] که به نظر نمی‌رسد لزومی به تقدیر گرفتن باشد و آنچه در ابتدا گفتیم، توجیه مناسبی است، علاوه بر آن‌که می‌توان تفسیر موسعی از آیه داشت؛ بدین معنا که ما کشتی را آفریدیم تا هر زمانی که آب طغیان کرد، بتوانید با استفاده از آن، خود را نجات دهید.
به هر حال، قرآن در این آیه شریفه؛ بزرگ‌ترین جزاى الهى را که تاریخ بشریت شاهد آن بود، به یاد ما می‌آورد، و آن طوفانى است که در آن چشمه‌هاى زمین منفجر و درهاى آسمان براى فرو ریختن آب گشوده شد، و تمام خشکى‌ها را فرا گرفت، ولى همین داستان ما را متوجه به لطف خدا نسبت به تمام بشریت می‌سازد که با حمل کردن گروهى از آنان در یک کشتى از برافتادن زندگى انسان‌ها بر روى کره زمین جلوگیرى کرد، و این آیه ما را به اندیشیدن در آن برمی‌انگیزد و به این نتیجه می‌رسیم که جزا امرى برخاسته از تصادف نیست، بلکه تحت هیمنه و تسلّط خداى حکیم و تدبیر او است.[6]
در همین راستا؛ باید گفت مخاطب این آیه شریفه در معنای ظاهری آن، تمام مردم هستند و کشتی هم همان کشتی شناخته شده نزد مردم است و بر اساس آنچه گفته شد، این آیه یادآور کشتی نوح(ع) است، اما تفسیر دیگری نیز وجود دارد که ناظر به یک بطن از آیه بوده و مخاطب آیه را شیعیان و کشتی یاد شده در آیه را امیر المؤمنین علی(ع) اعلام می‌کند.[7]
به عبارتی، هرگاه شیعیان دچار بحران‌های هولناک شوند، می‌توانند با کشتی ولایت، سالم به مقصد برسند.
 

[1]. حاقه، 11.
[2]. طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏19، ص 394، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق؛ راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن‏، ص 194، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول، 1412ق.
[3]. طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، ج ‏10، ص 97، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
[4]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‏24، ص: 443، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.
[5]. فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، ج ‏5، ص 218، تهران، الصدر، چاپ دوم، 1415ق.
[6]. مدرسی، سید محمد تقی، من هدی القرآن، ج ‏16، ص 275، تهران، دار محبی الحسین، چاپ اول، 1419ق.
[7]. «إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ حَمَلْناکُمْ فِی الْجارِیَةِ یَعْنِی أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ(ع) وَ أَصْحَابَه»؛ قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج ‏2، ص 384، قم، دار الکتاب، چاپ سوم، 1404ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    720399 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    461875 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    324299 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    312271 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    297814 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    270574 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    256091 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    253713 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    250511 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    191363 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

4447  نفر