جستجوی پیشرفته
بازدید
235
تاریخ بروزرسانی 1395/09/22
 
کد سایت fa66595 کد بایگانی 81682 نمایه حد قذف و اصلاح ماده 159 قانون مجازات
طبقه بندی موضوعی احکام قضایی
خلاصه پرسش
اگر فردی، دیگری را با چند سبب مختلف(مثلاً زنا و لواط) قذف کند، چند حد بر قذف‌کننده اجرا خواهد شد؟
پرسش
طبق قانون مجازات اسلامی سابق، در ماده 159 مقرر کرده بود که هرگاه یک نفر را چند بار به یک سبب مانند زنا قذف کند، فقط یک حد ثابت می‌شود، و در ماده 160 مقرر کرده بود که هرگاه یک نفر را به چند سبب؛ مانند زنا و لواط قذف کند، چند حد ثابت می‌شود. ولی الآن طبق قانون مجازات اسلامی جدید، در ماده 258 اشعار داشته؛ کسی دیگری را به یک یا چند سبب یک‌بار یا بیشتر قبل از اجرای حد، قذف نماید، فقط به یک حد محکوم می‌شود و...، همان‌طور که ملاحظه می‌کنید قانون قدیم بین این‌که چند سبب قذف کرده باشد و یا یک سبب قایل به تفکیک شده است، ولی در قانون جدید این تفکیک برداشته است؟ می‌خواستم دلیل این کار و ریشه فقهی موضوع را بدانم.
پاسخ اجمالی
یکی از کارهای حرام و گناهان کبیره در شرع مقدس اسلام، «قذف» یا همان نسبت ناروای زنا یا لواط به دیگران است.[1] در شرع مقدس اسلام برای این کار علاوه بر لعن و نفرین پروردگار و عذاب دردناک اخروی،[2] مجازات دنیوی نیز از سوی پروردگار متعال در نظر گرفته شده است: «وَ الَّذِینَ یَرْمُونَ الْمُحْصَنٰاتِ ثُمَّ لَمْ یَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدٰاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمٰانِینَ جَلْدَةً».[3] در این آیه مجازات دنیوی کسی را که به شخصی نسبت ناروای زنا یا لواط بدهد و نتواند ادعای خود را با ادله شرعی از قبیل شهادت چهار شاهد یا اقرار شخص مقذوف به اثبات برساند، هشتاد ضربه شلاق در نظر گرفته شده است.
«حد قذف» باید از روی لباس متعارف با شدت متوسط که کمتر از شدت شلاق در زنا باشد اجرا شود و بر یک قسمت از بدنش نیز زده نشود، بلکه بر تمام بدن قاذف، غیر از سر، صورت و عورت زده شود.[4]
نسبت قذف به افراد دارای حالات و صورت‌های متعددی از قبیل قذف به یک نفر، قذف به یک گروه، قذف به یک سبب، قذف به چند سبب، قذف همراه با تکرار سبب یا اسباب و بدون تکرار و...، است که حکم هر یک در کتاب‌های فقهی بیان شده[5] و قانون مجازات اسلامی نیز که بر گرفته از فقه اسلامی می‌باشد، در ماده 159 قانون مجازات سابق، قذف یک نفر اما تنها به یک سبب را موجب تنها یک حد اعلام کرده است، ولی در ماده 160 قذف یک نفر به چند سبب مختلف را مد نظر قرار داده و متناسب با تعداد سببها برای او چند حد در نظر گرفته است.
ظاهر ماده 159 آن است که هرگاه به یک سبب، فردی را چندین بار قذف نماید، فقط یک حد بر او جاری می‌شود، چه این‌که قبلاً به واسطه قذف، بر این شخص حد جاری شده باشد یا نشده باشد، در حالی‌که این اطلاق مخالف شرع و دیدگاه فقهای امامیه می‌باشد؛ زیرا دیدگاه تمامی فقهای امامیه این است که اگر شخصی بعد از اجرای حد، بار دیگر همان فرد را حتی به همان سبب قبلی قذف نماید دوباره بر او حد جاری می‌شود و اگر قذف و حد تکرار شود در مرتبه سوم یا چهارم قذف کننده کشته می‌شود.[6] اما در تکرار حد نسبت به قذف یک نفر به چند سبب مختلف که در ماده 160 قانون مجازات سابق بیان شده، بین فقهای امامیه اختلاف دیدگاه وجود دارد، و نظر بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران آن است که: «اگر یک نفر را به چند سبب قذف نماید، مثلاً هم به او نسبت زنا دهد، هم نسبت لواط، در این فرض در تکرار حد اشکال است».[7] از این‌رو، قانون‌گذار برای رفع ابهام و ایهام در دو ماده ذکر شده، ماده 258 قانون مجازات جدید را با دقت نظر بیشتری تدوین نموده و می‌گوید: «کسی که دیگری را به یک یا چند سبب، یک‌بار یا بیشتر قبل از اجرای حد، قذف نماید، فقط به یک حد محکوم می‌شود، لکن اگر پس از اجرای حد، قذف را تکرار نماید حد نیز تکرار می‌شود».
گفتنی است؛ در تدوین قانون و مخالف شرع نبودن مفاد قانون، نیاز نیست قانون‌گذار از دیدگاه مشهور فقها در یک مسئله اختلافی تبعیت نماید، بلکه حتی اگر دیدگاه یک نفر از فقهای امامیه موافق با مفاد قانون باشد آن قانون می‌تواند تصویب و تأیید و سپس در محاکم و غیر محاکم مورد استناد قرار گیرد. به ویژه آنکه در حدود باید از قاعده «منتفی شدن حد در صورت شبهه» بهره جست که بر اساس آن، آنچه در قانون مجازات جدید آمده، به احتیاط نزدیکتر است.
 

[1]. طوسى، محمد بن حسن‌، المبسوط فی فقه الإمامیة،‌ محقق، کشفی، سید محمدتقى، ج 8، ص 15، تهران، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، چاپ سوم، 1387ق.
[2]. نور، 23.
[3]. نور، 4.
[4]. خمینى، سید روح الله، تحریر الوسیلة‌، ج 2، ص 475 - 476، قم، دار العلم‌، چاپ اول.
[5]. شهید ثانى، زین الدین بن على‌، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، شارح، کلانتر، سید محمد‌، ج 9، ص 183 - 188، قم، کتابفروشى داورى‌، چاپ اول، 1410ق؛ تحریر الوسیلة، ج ‌2، ص 472 – 476. 
[6]. ر. ک: شهید ثانى، زین الدین بن على، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، شارح، سلطان العلماء، حسن بن محمد‌، ج ‌2، ص 369، قم، دفتر تبلیغات اسلامى، چاپ اول، 1412 ق؛ تحریر الوسیلة، ج ‌2، ص 476.
[7].«لو تعدد المقذوف به بأن قال: "أنت زان و أنت لائط" ففی تکرر الحد إشکال، و الأقرب التکرر»؛ تحریر الوسیلة، ج ‌2، ص 476‌.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    719775 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    461659 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    324144 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    311975 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    297409 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    270456 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    255979 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    253503 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    250312 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    191006 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

7787  نفر