جستجوی پیشرفته
بازدید
403
تاریخ بروزرسانی 1395/10/05
خلاصه پرسش
با گذشتن بیش از یک هزاره از زمان نزول قرآن و نیز با توجه به معیارهای دانش اصول فقه در مباحث الفاظ از یک طرف و اختلاف موجود در لغت‌شناسان از طرف دیگر، آیا می‌توان به معانی حقیقی یا مجازی کلمات قرآن دست یافت؟
پرسش
سلام؛ با توجه به علم اصول فقه در باب الفاظ، چگونه می‌توان معنای حقیقی یا مجازی کلمات قرآن را دریافت؟ اشکالات و شبهات در این زمینه: 1. معنای حقیقی کلمات مربوط به 1400 سال قبل است و در زمان دگرگونی‌هایی رخ داده است. 2. مراد گوینده در کلام شاید فهمیده شود، ولی از کجا که مراد جدی او این بوده و مثلاً حادثه‌ای مثل شأن نزول دخالتی در فهم آن نداشته باشد؟ 3. اختلاف آرای لغویون فهم آیات را با مشکل مواجه می‌کند؟ لطفاً پاسخی قانع کننده همراه کتاب یا منبعی برای پاسخ به چنین سوالاتی درباره فهم آیات و روایات ارائه فرمایید.
پاسخ اجمالی
در ارتباط با معانی حقیقی الفاظ قرآن، و یا درباره‌ی مراد جدی خداوند از این واژه‌ها - با توجه به این‌که ممکن است معانی الفاظ در گذر زمان دچار تحول و دگرگونی شوند - باید گفت:
1. ملاک در حجیت الفاظ، ظهور و معانی ظاهری آن است؛ نه صراحت و نص. تفاوت میان ظهور و نص این است که در معنای ظاهری احتمال خلاف هم داده می‌شود بر خلاف نص؛ بنابراین اگر لفظی در معنایی ظهور داشت همین مقدار برای حجت بودن کافی است و احتمال خلاف، ضرری به حجیت ظهور نمی‌رساند. آنچه که در این پرسش مطرح شده، در حد احتمال است که ضرری به ظهورات الفاظ قرآن نمی‌رساند.
2. معانی بیشتر الفاظ قرآن روشن است؛ زیرا الفاظی است که در محاورات امروزه نیز در میان عرب زبان‌‌ها به کار می‌رود؛ و هر کس مختصر آشنایی به زبان عربی داشته باشد معانی بسیاری از الفاظ قرآن را متوجه می‌شود؛ از این‌رو مواردی که نیاز به کتاب‌های لغت باشد نسبتاً کمتر است.
3. زمان تألیف بسیاری از کتاب‌‌های لغوی، تاریخی، تفسیری، و نیز روایاتی که به توضیح و تشریح الفاظ قرآن پرداخته‌‌اند، نزدیک به زمان نزول قرآن بوده؛ از این‌رو کسی که به ترجمه و تفسیر قرآن می‌پردازد، باید به این کتاب‌‌ها مراجعه کند تا معنای حقیقی الفاظ قرآن را به دست آورد.
با توجه به این نکته، پاسخ شبهه دیگر که شاید مراد جدی خداوند همین معانی ظاهری نباشد و شاید حادثه‌ای مثل شأن نزول، دخالتی در فهم آن داشته باشد؟ نیز روشن می‌شود؛ زیرا ترجمه و تفسیر قرآن باید پس از مراجعه به کتاب‌‌های تاریخی، تفسیری، لغوی و نیز روایاتی که در تفسیر و شأن نزول قرآن وارد شده است، صورت گیرد؛ پس از مراجعه به این کتاب‌‌ها، اگر چیزی که مخالف معانی ظاهری پیدا نشد، بر اساس اصل عقلایی باید گفت همین معانی ظاهری، مراد جدی است؛ زیرا اصل در سخنان فرد حکیم، بر جدی بودن مراد است، مگر آن‌که خلاف آن اثبات شود.
4. در غالب موارد، اختلاف لغویون تا حدی نیست که در معنای آیات، تأثیر دگرگون کننده‌ای بگذارد و در موارد اندک نیز با توجه به دیگر آیات و نیز روایات و نقل‌‌های تفسیر کننده، می‌توان یکی از معانی لغوی را ترجیح داد.[1]
برای اطلاع بیشتر به کتاب‌هایی که در زمینه علم اصول فقه نگاشته شده مراجعه نمایید؛ مانند: مبانی کلامی اجتهاد، تألیف استاد مهدی هادوی تهرانی؛ شرح اصول فقه و شرح رسائل، تألیف استاد علی محمدی.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    763853 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    477975 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    333531 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    333426 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    326611 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    278744 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    268188 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    267645 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    267520 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    217199 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5913  نفر