جستجوی پیشرفته
بازدید
739
تاریخ بروزرسانی 1395/10/20
 
کد سایت fa75505 کد بایگانی 92242 نمایه نفرین پیامبر اکرم(ص) در حق معاویه
طبقه بندی موضوعی تاریخ|درایه الحدیث|گوناگون
خلاصه پرسش
آیا پیامبر اسلام(ص)، معاویه را نفرین کردند که او هرگز سیر نشود؟!
پرسش
کسی که در حال خوردن غذا بود و پیامبر خدا(ص) فردی را به دنبالش فرستاد، اما او دستور پیامبر(ص) را سبک شمرد، و به نفرین پیامبر، دچار بیماری «جوعان» شده بود، چه نام داشت؟
پاسخ اجمالی
معاویه بن ابی‌سفیان از جمله افرادی است که گفت‌وگوهای بسیاری در مورد شخصیت و رفتارهای او وجود دارد.[1]
یکی گزارش‌های معروفی که در این زمینه وجود دارد و منابع فراوانی به نقل آن پرداخته‌اند - تا حدی که می‌توان گفت به شهرت محتوایی رسیده است - ماجرای تخلف معاویه از دستور پیامبر(ص) و به دنبال آن، نفرین حضرتشان است: «پیامبر(ص) به معاویه پیام داد[تا مطلبی را برایش بنویسد]. گفتند: او مشغول غذا خوردن است. لحظاتی گذشت و پیامبر دوباره پیام خود را تکرار کرد. باز هم گفتند: او مشغول صرف غذا است! پیامبر(ص) دقایقی صبر کرد و برای بار سوم برایش پیام فرستاد و برای بار سوم نیز گزارش دادند که او هنوز دارد غذا می‌خورد! این‌جا بود که پیامبر(ص) فرمودند: «لا أشبع الله‏ بطنه‏؛ خدا هیچ‌گاه شکمش را سیر نکند».
این روایت، در بسیاری از منابع روایی[2] و تاریخی[3] اهل‌سنت و نیز با اندک تفاوت‌هایی در منابع شیعی[4] نقل شده است. در نتیجه می‌توان ادعا کرد که این گزارش در میان تمام فرقه‌های اسلامی از شهرت برخوردار است.
دست کم دو دلیل در این روایت وجود دارد که هرکدامش می‌تواند نقطه ضعف بزرگی برای معاویه به شمار آید:
1. معاویه به پیام رسول خدا(ص) توجهی نکرد و به غذاخوردن خود ادامه داد.
2. پیامبر(ص) به دنبال این بی‌توجهی، معاویه را نفرین کرده که هرگز سیر نشود!
با آن‌که هر فرد بی‌طرفی به سادگی می‌تواند دریابد که این روایت، در نکوهش معاویه بوده و از سوابق منفی موجود در پرونده او می‌باشد، برخی در پی توجیه روایت آن برآمده تا جایی که دعای پیامبر(ص) را از مناقب معاویه پنداشته‌اند؛ مسلم در صحیح خود این روایت را در بابی تحت عنوان «بابُ مَنْ لَعَنَهُ النَّبیُّ(ص)، أَوْ سَبَّهُ، أَوْ دَعا عَلَیْهِ، وَ لَیْسَ هُوَ أَهْلًا لِذلکَ، کانَ لَهُ زَکاةً وَ أَجْراً وَ رَحْمَةً»[5] آورده است. آوردن روایت در چنین بابی، خود می‌تواند توجیهی برای این روایت ارزیابی شود. برخی نیز پا را فراتر گذاشته و گفتند: این نفرین پیامبر(ص) به معاویه، برای او هم در دنیا سودمند بود و هم در آخرت؛ زیرا در دنیا، هنگامی که او حکمران شام شد؛ روزی هفت مرتبه غذاهایی با گوشت فراوان می‌خورد؛ شیرینی و میوه بسیاری نیز می‌خورد و با این وجود سیر هم نمی‌شد و این نعمتی برای او بود؛ زیرا (با آن‌که دیگر افراد با خوردن مقداری از غذاها، اشتهایشان کور می‌شود) اما معاویه بهترین غذاها را می‌خورد و معده او به تمام آن غذاها رغبت داشت. این نفرین در آخرت نیز برای او سودمند بود؛ زیرا احادیث دیگری از پیامبر(ص) نقل است که حضرتشان فرمود: «اللَّهُمَّ فَأَیُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ، فَاجْعَلْ ذَلِکَ لَهُ قُرْبَةً إِلَیْکَ یَوْمَ القِیَامَةِ»؛[6] خدایا! هر مؤمنی را که ناسزایش گفتم؛ سخنم را برایش مایه پاکی و پاکیزگی و نزدیکی به خودت در روز قیامت قرار ده!؛ از این‌رو نتیجه نفرین پیامبر(ص) آن است که معاویه در آخرت پاک‌تر شده و به خدا نزدیک‌تر شود![7]
مشخص است که چنین توجیهاتی قابل پذیرش نیست؛ زیرا فردی که هرچه بخورد و به خستگی و ملال افتد، اما باز هم لذت سیری را نچشد، نمی‌توان گفت که او بهره بیشتری از دیگران در لذت بردن از دنیا دارد؛ لذا روایاتی که نشانگر آن است که نفرین پیامبر(ص) اثر معکوس خواهد گذاشت، مورد پذیرش نیست که در پاسخ 92863 بدان پرداخته شد.
 

[2]. قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج، المسند الصحیح المختصر بنقل العدل عن العدل إلی رسول الله(ص)(صحیح مسلم)، محقق،‌ عبدالباقی، محمد فؤاد، ج 4، ص 2010، بیروت،دارالاحیاء التراث العربی، بی‌تا؛ طیالسی بصرى، سلیمان بن داود، مسند أبی‌داود طیالسی، محقق، ترکی، محمد بن عبد المحسن، ج 4، ص 464، مصر، دار هجر، 1419ق.
[3]. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق، ابراهیم، محمد أبوالفضل، ج 10، ص 58، بیروت، دارالتراث، چاپ دوم، 1387ق؛ بیهقی، ابوبکر احمد بن حسین، دلائل النبوة و معرفة أحوال صاحب الشریعة، تحقیق، قلعجی، عبدالمعطی، ج 6، ص 243، بیروت،دارالکتب العلمیة، چاپ اول، 1405ق.
[4]. نصر بن مزاحم، وقعة صفین، محقق، هارون، عبدالسلام محمد، ص 220، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ دوم، 1404ق؛ ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی‌طالب(ع)، ج 1، ص 162، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق؛ مغربی، قاضی نعمان‏، شرح الاخبار فی فضائل الأئمة الأطهار(ع‏)، ج 2، ص 166، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1409ق؛ حلی، حسن بن یوسف، نهج الحقّ و کشف الصدق، ص 308، بیروت، دارالکتاب، چاپ اول، 1982م.
[5]. صحیح مسلم، ج 4، ص 2007.
[6]. بخاری، محمد بن اسماعیل، الجامع المسند الصحیح المختصر من أمور رسول الله(ص) و سننه و أیامه(صحیح بخاری)، محقق، ناصر، محمد زهیر بن ناصر، ج 8، ص 77، بیروت،دارطوق النجاة، چاپ اول، 1422ق.
[7]. ابن کثیر دمشقی‏، اسماعیل بن عمر، البدایة و النهایة، ج ‏8، ص 119 – 120، بیروت، دارالفکر، 1407ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    764378 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    478194 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    333992 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    333663 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    327021 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    278862 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    268456 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    267978 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    267647 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    217548 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

9298  نفر