اگر فروشنده ملک، چک دریافتی از مشتری را به شخص دیگری فروخته و از به نام زدن سند خودداری کند، آیا خریدار حق دارد از وصول چک خودداری کند؟ آیا خریدار چک می‌تواند معامله چک را فسخ و چک را پس دهد؟ - گنجینه پاسخ‌ها - اسلام کوئست - مرجعی برای پاسخگویی به سوالات دینی، اعتقادی و شرعی
جستجوی پیشرفته
بازدید
404
تاریخ بروزرسانی 1397/02/18
 
کد سایت fa84996 کد بایگانی 102650 نمایه امتناع از تنظیم سند
طبقه بندی موضوعی خرید و فروش
خلاصه پرسش
اگر فروشنده ملک، چک دریافتی از مشتری را به شخص دیگری فروخته و از به نام زدن سند خودداری کند، آیا خریدار حق دارد از وصول چک خودداری کند؟ آیا خریدار چک می‌تواند معامله چک را فسخ و چک را پس دهد؟
پرسش
مرسوم و متداول است که در ضمن عقد بیع شرط می‌کنند که وصول چک مربوط به قسمتی از ثمن موکول به روز تنظیم سند قطعی انتقال در دفترخانه اسناد رسمی می‌باشد و شرط می‌کنند که اگر مالک (فروشنده) از تنظیم سند رسمی خودداری کند چک وصول نخواهد شد، مستدعی است در خصوص پرسش زیر اعلام تکلیف فرمائید: 1. اگر فروشنده، چک دریافتی از مشتری را بفروشد و خرج کند، سپس از تنظیم سند در دفترخانه خودداری نماید، آیا مشتری، در مقابل خریدار دین (چک) حق استناد به شرط ضمن عقد بیع را دارد و از وصول چک تا هنگام حصول شرط ضمن عقد و تنظیم سند رسمی استنکاف نماید؟ 2. در صورتی که پاسخ قسمت اخیر مثبت است؛ آیا خریدار چک که از شروط ضمن عقد بیع و منشأ دین بی‌اطلاع بوده می‌تواند بیع دین را فسخ نماید؟
پاسخ اجمالی
در فرض مذکور، مشتری می‌تواند وصول چک را مشروط به تنظیم سند کرده و خریدار چک نیز به جهت عدم وصول آن، می‌تواند بیع دین را فسخ نماید و چک را برگرداند.
ضمن اینکه برخی از فقها،[1] اساساً خرید و فروش چک را باطل می‌دانند.
ضمائم:
پاسخ دفاتر مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[2]
حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی):
1. اشکال ندارد.
2. حق فسخ دارد.
حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):
جواب در هر دو مثبت است.
حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مد ظله العالی):
1 و 2. بلی.
حضرت آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته):
الف. خرید و فروش دین، چه بین دائن (بدهکار) و مدیون (طلب‌کار) و چه بین دائن و شخص ثالث؛ خواه دین واقعی باشد و خواه صوری، جایز نیست و معامله باطل است.
ب. شرط مزبور در حقیقت یک تعهد طرفینی است که در ضمن عقد بیع انجام شده است. فروشنده تعهد کرده است که سند مالکیت را مثلاً در فلان تاریخ به نام خریدار تنظیم کند و در مقابل خریدار تعهد داده است که بعد از تنظیم سند باقی ثمن را تسلیم فروشنده کند (چک را وصول کند). این تعهد، مشروع و نافذ و الزام آور است و در صورتی که یک طرف تعهد، تخلف کند، طرف دیگر نیز ملزم به انجام متعهدٌ به (امر تعهد داده شده) نیست و به جهت تخلف شرطی که صورت گرفته است، می‌تواند معاملۀ بیع را فسخ کند. بنابراین:
1. خریدار ملک تا وقتی که تنظیم سند انجام نشده است، ملزم به وصول چک نیست، بلکه می‌تواند بیع را فسخ کند.
2. واضح شد که بیع دین اساساً باطل است و فروشندۀ دین، ضامن مبلغی است که از خریدار دین بابت فروش دین گرفته است و خریدار ملک در این خصوص مسؤولیتی ندارد.
لینک به سایت استفتائات
 

[1]. آیت الله هادوی تهرانی.
[2]. استفتا از دفاتر آیات عظام: خامنه‌ای، سیستانی، شبیری زنجانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت اسلام کوئست.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    826524 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    504722 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    373063 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    371764 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    349555 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    296276 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    293029 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    287679 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    283997 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    260362 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5110  نفر