جستجوی پیشرفته
بازدید
454
تاریخ بروزرسانی 1397/01/27
 
کد سایت fa85431 کد بایگانی 102998 نمایه برتری آموختن بر هزار رکعت نماز مستحبی
طبقه بندی موضوعی حدیث|امام صادق ع
خلاصه پرسش
آیا روایتی وجود دارد که بر اساس آن، آموختن دانش - حتی اگر با عمل همراه نباشد - از انجام عباداتی، مانند نماز مستحبی برتر است؟!
پرسش
از امام صادق(ع) نقل شده است: «هرکس بابى از علم را یاد بگیرد، چه بدان عمل کند یا نکند، بهتر از کسى است که هزار رکعت نافله بخواند». چطور می‌توان بین معناى این روایت و روایات دیگرى که علم بی‌عمل را نکوهش می‌کند جمع کرد؟
پاسخ اجمالی
در ارتباط با پرسش بالا باید گفت که در حدیثی مرسل و منسوب به امام صادق(ع) می‌خوانیم:
«مَنْ تَعَلَّمَ باباً مِنَ الْعِلْمِ عَمِلَ بِهِ أَوْ لَمْ یَعْمَلْ کانَ أَفْضَلَ مِنْ أَنْ یُصَلِّیَ أَلْفَ رَکْعَةٍ تَطَوُّعاً»؛[1] هرکس شاخه‌ای از دانش را بیاموزد، چه بدان عمل کند یا نکند، بهتر از کسى است که هزار رکعت نافله بخواند.
مشابه این روایت در منابع اهل‌سنت؛ از رسول خدا(ص) توسط راویانی؛ مانند ابوذر،[2] و عبدالله بن عمر[3] نیز نقل شده است.
آنچه در توجیه این روایات - بدون در نظر گرفتن صحّت و یا ضعف سند آنها - می‌توان گفت، آن است که بر اساس این روایات، در یک تقسیم‌بندی، ما سه نوع عمل عبادی را می‌توانیم در نظر بگیریم:
1 . آموختن دانش(شناخت).
2 . اجرایی و عملی‌کردن کردن آموخته‌ها.
3. انجام اعمالی چون نمازهای مستحب بدون شناخت کافی.
هر سه فعالیت بالا، عملی عبادی هستند و به عبارتی، آموختن دانش نیز نوعی «عمل» به شمار می‌آید.
از این‌رو، روایت در صدد بیان این نکته است که «عمل آموختن» برتر از «عمل نماز مستحب بدون شناخت» است، گرچه «عمل اجرایی کردن آموخته‌ها» قابل مقایسه با «عمل آموختن» نبوده و هر شناختی که بدون عمل باشد، وزر و وبالی برای صاحبش خواهد بود.
به بیان دیگر، سه نوع عمل داریم که از لحاظ اهمیت و ارزش به ترتیب، این‌گونه رده‌بندی می‌شوند:
1 . عمل «اجرایی کردن آموخته‌ها»
2 . عمل «آموختن دانش»
3 . اعمال عبادی بدون شناخت.
بر این اساس، آموختن اگرچه به خودی خود ارزشمند بوده و از اعمالی؛ نظیر نوافل مستحب برتر است، اما اگر به مقام اجرا نرسد، فایده چندانی ندارد.
بر اساس این تحلیل، این روایت با روایاتی که علم بدون عمل را بی‌ارزش می‌دانند، منافاتی نخواهد داشت، زیرا ما وظیفه داریم قبل از انجام هر عمل مستحبی، نسبت به آن عمل، شناخت و علم پیدا نموده تا به ثمرات آن دست یابیم؛ چرا که «عمل بدون شناخت» ارزشش از «شناخت» کمتر است، اگر چه آن «شناخت» را هنوز به مرحله اجرا نرسانده باشیم.
 

[1]. طبرسى، على بن حسن،‏ مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، ص 136، نجف، المکتبة الحیدریة، چاپ دوم‏، 1344ش.
[2]. «یَا أَبَا ذَرٍّ، لَأَنْ تَغْدُوَ فَتَعَلَّمَ آیَةً مِنْ کِتَابِ اللَّهِ، خَیْرٌ لَکَ مِنْ أَنْ تُصَلِّیَ مِائَةَ رَکْعَةٍ، وَ لَأَنْ تَغْدُوَ فَتَعَلَّمَ بَابًا مِنَ الْعِلْمِ، عُمِلَ بِهِ أَوْ لَمْ یُعْمَلْ، خَیْرٌ مِنْ أَنْ تُصَلِّیَ أَلْفَ رَکْعَةٍ»؛ ابن ماجة قزوینی، محمد بن یزید، سنن ابن ماجه، ج 1، ص 79، دار إحیاء الکتب العربیة، بی‌تا؛ حمیری، محمد بن علی،‏ روضة الأعلام بمنزلة العربیة من علوم الإسلام، ج ‏1، ص 217، طرابلس، منشورات کلیة الدعوة الإسلامیة، چاپ اول‏، 1429ق.
[3]. زمخشرى، ابوالقاسم محمود بن عمر، ربیع الأبرار و نصوص الأخیار، ج ‏4، ص 38، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، چاپ اول‏، 1412ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    832774 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    507818 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    377176 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    376634 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    351500 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    300867 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    294396 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    289494 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    287309 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    266561 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

9175  نفر