جستجوی پیشرفته
بازدید
769
تاریخ بروزرسانی 1397/01/04
 
کد سایت fa85849 کد بایگانی 103368 نمایه بررسی درگیری میان ریان بن صلت و یونس بن عبدالرحمن
طبقه بندی موضوعی درایه الحدیث
خلاصه پرسش
آیا در جریان گفت‌وگو در مورد امکان امامت امام جواد(ع) در خردسالی، شیعیان با هم درگیر شده و ریان بن صلت، یونس بن عبدالرحمن را سیلی زد؟!
پرسش
از نظر سندی و بررسی تاریخی جریان سیلی خوردن یونس بن عبدالرحمن از ریان بن صلت چه بوده است؟ آیا این خبر معتبر است؟
پاسخ اجمالی
از گذشته درباره امکان آن‌که یک کودک بتواند راهبری جامعه را بر عهده بگیرد، تردیدهایی می‌شده که تردید در مورد عیسای پیامبر(ع) که در آیه 29 سوره مریم بدان اشاره شده، از همین موارد است. خداوند در آیات دیگری نیز به پیامبری یحیی(ع) در کودکی تصریح کرده است.
در همین راستا هنگام امامت امام جواد(ع) در خردسالی،‌ برخی از شیعیان دچار تردیدهایی شدند تا جایی که گزارش شده است که «ریان بن صلت» و «یونس بن عبدالرحمن» که هر دو از شیعیان برجسته بودند، با هم درگیری فیزیکی داشتند.
البته ممکن است این درگیری واقعی نبوده و آن دو اهداف دیگری داشتند که در ادامه بدان خواهیم پرداخت، اما در ابتدا توجهتان را به اصل گزارش جلب می‌کنیم:
بعد از وفات امام رضا(ع)، ریان بن صلت، صفوان بن یحیى، محمّد بن حکیم، عبدالرحمن بن حجاج، یونس بن عبدالرحمن و گروهى دیگر از افراد برجسته و مورد اعتماد شیعی، در خانه عبدالرحمن بن حجاج گرد آمده و در حال گریه و زاری بودند. یونس بن عبدالرحمن به آنها گفت: گریه بس است! امام بعدی کیست؟! تا این کودک(امام جواد) بزرگ شود، چه فردی مسئولیت پاسخ‌گویی به پرسش‌ها و حل مشکلات را بر عهده خواهد گرفت؟!
ریّان بن صلت با شنیدن این سخنان، خشمگین شد و برخاست و بیخ گلوى یونس را گرفت و چند سیلى به او زد و ‌گفت: ای ابن الفاعلة! [1] تو پیش ما ادعاى ایمان می‌کنى، ولى در دلت شک دارى و مشرک هستى؟! اگر مقام امامت آن‌ کودک از طرف خدا باشد، باید بدانی که تفاوتی میان کودک یک روزه و پیرمرد صدساله نیست! اما اگر از طرف خدا نباشد، حتی اگر او هزار ساله هم شود، با دیگر مردم تفاوتی نخواهد داشت! این معیار مهم، چیزی است که باید به آن توجه کرد!
بعد از این درگیری بود که بزرگان شیعی، یونس بن عبد الرحمن را در مورد سخنانی که بر زبان آورده بود سرزنش کردند.[2]
اکنون نکاتی را در مورد این گزارش، یادآور می‌شویم:
1. این روایت اگرچه در کتاب معتبری نقل شده است، اما از لحاظ سندی، روایتی مرسل و ضعیف است.
2. ریّان بن صلت اشعری قمی از یاران ویژه امام رضا(ع) و فردی راست‌وگو و مورد اعتماد بوده[3] و گزارش‌هایی وجود دارد که نشانگر پاکی عقیده او است.[4]
3. یونس بن عبدالرحمن نیز از یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع) و فردی مورد اعتماد بود.[5] گزارش‌هایی وجود دارد که هم امام رضا(ع) و هم امام جواد(ع)، بهشت را برای او ضمانت کرده‌اند.[6] او فردی پاک‌دست بود و در همین راستا، با آن‌که به او پیشنهاد کرده بودند که در برابر دریافت مال فراوانی، به گروه منحرف واقفیه بپیوندد؛ اما او این پیشنهاد را رد کرد.[7]
4. با فرض پذیرش این گزارش، باید گفت با توجه به جایگاه ویژه «ریّان» و «یونس»، و نیز شواهد و قرائن پیرامونی، درگیری این دو نفر یا از روی تقیه بوده و یا رفتاری جهت امتحان و آموزش دیگران بوده است، زیرا:
الف. امام رضا(ع) سفارش کرده بود که اگر شیعیان به او دسترسی ندارند، به یونس بن عبدالرحمن مراجعه کنند،[8] و نیز او فقیه‌ترین فرد بعد از سلمان فارسی معرّفی شده است[9] که  دانش ائمه به او رسیده است.[10] از این‌رو، بعید است که چنین فرد دانشمندی در مسئله‌ای ساده که مشابه آن در قرآن وجود دارد، در امکان رهبری پیامبر یا امامی خردسال تردید داشته و از دیگران بخواهد که تکلیف او را مشخص کنند!
ب. از فردی مثل ریّان بن صلت که از اصحاب ویژه امامان بود، نیز بعید است که در رویکردی واقعی، فرد هم‌کیش خود را با عبارت «یا ابن الفاعله» خطاب قرار دهد؛ بویژه آن‌که ائمه(ع) از افراد بدزبان دوری می‌جستند.[11]
بر این اساس، این رفتار خشونت‌آمیز:
الف) یا به دلیل تقیه بوده؛ چون احتمال وجود جاسوسان حکومت در میان جمعیت وجود داشت که مشاهده چنین رفتاری، آنان را به این نتیجه می‌رساند که خود شیعیان با هم درگیرند و در نتیجه نابود خواهند شد و حکومت نیازی ندارد تا برای مبارزه با آنها هزینه کند.
ب) و یا جنبه آموزشی داشته تا شیعیان دیگر از این گفت‌وگو آگاه شده و آنانی که ایمان ضعیف‌تری دارند، به استدلال محکم شیعه در مورد امکان امامت کودکی خردسال آگاه شده و تردیدهایشان در مورد امامت امام جواد(ع) از میان برداشته شود.
 

[1]. در زبان رایج آن زمان، افراد زنازاده را با تعبیر «ابن الفاعله» خطاب قرار می‌دادند، اما اگر درگیری یاد شده را واقعی ندانسته و اهداف دیگری را برای آن متصور بدانیم، می‌توان معنای دیگری را برای این عبارت در نظر بگیریم که توهین‌آمیز نباشد، معنایی مانند «فرزند زن پرتلاش».
[2]. مسعودی، ابو الحسن، اثبات الوصیة للامام علی بن ابی‌طالب(ع)‏، ص 220، قم، انصاریان‏، چاپ سوم، 1423ق‏.
[3]. نجاشى، احمد بن على بن احمد، فهرست أسماء مصنفی الشیعة(رجال النجاشی)، محقق، شبیرى زنجانى‏، سید موسى، ص 165، قم، دفتر انتشارات اسلامى‏، 1407ق‏.
[4]. کشى، محمد بن عمر، إختیار معرفة الرجال(‏رجال الکشی)، ص 546 - 547، مؤسسة نشر دانشگاه مشهد، چاپ اول، 1409ق‏.
[5]. حلى، حسن بن یوسف‏، خلاصة الأقوال فی معرفة أحوال الرجال‏ (رجال العلامة الحلی)‏، ص 184، نجف اشرف، دار الذخائر، چاپ دوم، 1411 ق‏.
[6]. ر. ک: رجال الکشی، ص 484.
[7]. رجال العلامة الحلی، ص 184.
[8]. رجال الکشی، ص 483.
[9]. همان، ص 484.
[10]. همان، ص 485.
[11]. ر. ک: کلینى، محمد بن یعقوب،‏ کافی، ج 2، ص 324، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم‏، 1407 ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    846814 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    515138 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    393120 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    386174 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    356165 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    310487 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    297420 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    295760 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    291448 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    278027 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6688  نفر