جستجوی پیشرفته
بازدید
543
تاریخ بروزرسانی 1397/02/19
خلاصه پرسش
«ولی تابع» در عرفان به چه معنا است؟
پرسش
ولی تابع در عرفان به چه معنا است؟ پیشینه آن کجا است؟ و آیا ریشه حدیثی دارد؟
پاسخ اجمالی
یکی از مباحث مهم عرفان مبحث «ولایت» و «ولی» است؛ شاید یکی از بلندترین قله‌ی محبوب و مطلوب عرفا رسیدن به مقام ولایت و معرفی آن است. اهل عرفان با بیانات مختلف «ولی» را معرفی می‌کنند:
1. «ولی» شخصی است که طاعت او متوالی و پی‌درپی است؛ یعنی هیچ‌گاه معصیت در طاعات او رخنه نکرده و مطیع محض خداوند است.
2. «ولی» کسی است دقیقاً چسبیده و در کنار حق است؛ یعنی وی با برداشتن حجاب‌ها آن‌قدر به خداوند نزدیک می‌شود که کلام حق را می‌شنود و آن‌را حفظ می‌کند.
3. «ولی» به کسی گفته می‌شود که حق تعالی متولی حفظ او است و به واسطه این‌که خداوند نگهداری او را خود بر عهده گرفته است، در او ذلت و خواری را (که همان آلوده شدن به معصیت است) قرار نمی‌دهد؛ بلکه دائماً توفیق خود را (که همان توانایی بر انواع طاعات و مکارم خوبی‌ها است) رفیق او می‌کند.[1]
از نظر اهل عرفان اگر کسی «ولی»[2] و صاحب ولایت باشد، اما دارای مقام نبوت نباشد حتماً تابع یکی از انبیای الهی است؛ از این‌رو عارفان هنگامی که کلمه «ولی» را در مورد غیر نبی به کار می‌برند، قید تابع را نیز ذکر می‌کنند، تا از این طریق مبنا و مقصودشان را نیز بیان کنند، یعنی منظور کسی است که دارای مقام نبوت نیست.[3] احتمالاً این تعبیر ابتدا  توسط ابن عربی به کار گرفته شد.[4]
 

[1]. الولى‏: من توالت طاعته من غیر تخلل معصیة، و قیل: من یلى الحق و یلیه برفع الحجب یسمع کلام الحق و یعیه. و قیل: من تولى الحق حفظه. و بحراسته على الدوام و التوالى فلم یخلق فیه الخذلان الذى هو تمکینه من العصیان، ثم إنه تعالى یدیم له توفیقه الذى هو تمکینه و أقداره على فنون الطاعات و کرائم الإحسان. قال تعالى: وَ هُوَ یَتَوَلَّى الصَّالِحِینَ‏(اعراف، 196). عبدالرزاق کاشى، لطائف الإعلام فی إشارات أهل الإلهام، ج 2، ص 717، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیة، چاپ اول، 1426ق.
[2]. ر. ک: 153 و 7488.
[3]. الولی‏ التابع‏ کالأئمة(ع) فإن فضلهم(ع) من فضله(ص) فإنه(ص) فیه النبوة و الرسالة و الولایة بالأصالة و فیهم(ع) بالتبع أی المنتقلة منه(ص) إلیهم(ع). کربلایى، شیخ جواد، الأنوار الساطعة فى شرح الزیاره الجامعة، ج 5، ص 143، قم، دار الحدیث، چاپ اول.
[4]. محیى الدین بن عربى، الفتوحات المکیة، ج 2، ص 84، بیروت، دار الصادر، چاپ اول؛ الفتوحات المکیة(عثمان یحیى)، ج 12،ص 379، بیروت، دار احیاء التراث العربى، چاپ دوم، 1994م.
 
 
 
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • بر اساس روایات، آیا حجامت درمان هر دردی است؟!
    621 حدیث 1397/01/18
    در موضوع حجامت و مفید بودن آن برای بدن و دفع برخی از دردها در بسیاری از منابع حدیثی روایاتی آمده است. به عنوان نمونه از امام صادق(ع) نقل است که ایشان می‌فرماید: «الْحِجَامَةُ فِی الرَّأْسِ هِیَ الْمُغِیثَةُ تَنْفَعُ مِنْ کُلِ‏ دَاءٍ إِلَّا السَّامَ ...»؛
  • متن خطبه غدیر خم چه بود؟
    11676 امامت در سنت 1390/08/22
    متن کامل خطبه پیامبر اسلام(ص) در غدیر خم 1. حمد و ثناى الهى حمد و سپاس خدایى را که در یگانگى خود بلند مرتبه، و در تنهایى و فرد بودن خود نزدیک است. در قدرت و سلطه خود با جلالت، و در ارکان خود عظیم است. «علم او ...
  • در حکومت چند ماهه امام حسن(ع) چه وقایعی اتفاق افتاد و معاویه چگونه ایشان را مجبور به پذیرش صلح کرد؟
    2649 امام حسن مجتبی ع 1394/10/06
    پس از شهادت امام علی(ع)، مردم با امام حسن(ع) بیعت کردند. در زمانی که حضرتشان به خلافت رسیدند، عراق بدترین شرایط را در قیاس با شام داشت. علاوه بر شکستی که در حکمیت برای مردم عراق به دست آمده بود، شورش خوارج نیز نیروهای عراقی را شدیداً تضعیف ...
  • آیا استفاده از دعا با تغییر ضمیر مذکر به مؤنث و یا بالعکس جایز است؟
    3079 دعا 1388/10/27
    همانگونه که مرقوم فرموده اید،سؤال مذکور به رؤیت حضرت آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته) رسید و ایشان در پاسخ فرمودند:استفاده از این دعا و دعاهای مشابه آن، با تغییر ضمیر به تناسب مورد بلامانع است.برای آگاهی بیشتر به نمایه های زیر مراجعه شود:1. نمایه:
  • آیا غسل جمعه در ایام حیض و جنابت صحیح است؟
    8936 گوناگون 1390/04/08
    بنابر نظر مراجع معظم تقلید؛ شخص جنب و زن حائض مى‌توانند در حال جنابت و حیض، غسل جمعه نمایند، و برخی چنین فرموده اند که: مستحب است براى حائض، غسل های مستحبی مثل غسل جمعه و احرام و .. را انجام دهد.
  • سیره اخلاقی امام سجاد(ع) را ذکر کنید؟
    12318 امام سجاد ع 1387/04/12
    پـیـشـواى چـهـارم، انـسانى کامل و برگزیده حق و در همه جهات اخلاقى، عبادى و علمى به اوج کـمـال رسـیـده و نمونه مجسم و عینى قرآن و رسول خدا(ص) بود.در دوران سیاه حکومت اموى که ارزشهاى انسانى و فضائل اخلاقى به فراموشى سپرده شده بود آن امـام هـُمـام، چـون خـورشـیـدى ...
  • طریقه ی محو کردن اسماء الله موجود در نامه ها و سایر برگه ها را ذکر کنید؟
    5547 احترام به نام خدا، قرآن، پیشوایان 1386/06/18
    احترام به نامهای خداوند واجب و لازم است و اهانت بی احترامی به آنها حرام است. پس دورانداختن و محو آنها به گونه ای که از نظر عرف، اهانت به اسماء جلاله و نام های مقدسه محسوب نشود مثل دفن آنها در خاک و یا تبدیل آنها به خمیر به ...
  • آیا می‌توان برای هر وسیله و پولی در خانه، یک سال خمسی قرار داد؟
    4424 آنچه خمس بدان تعلق می گیرد 1392/05/07
    لازم است هر شخصی که درآمدی دارد، تاریخ شروع به کسب را به عنوان سال خمسی قرار دهد و هر سال در آن تاریخ، خمس زائد بر مؤونه را بپردازد. یعنی در پایان سال خمسی، باید خمس تمام اموالی که از آنها استفاده نشده و پول مواد ...
  • آیا مردگان در عالم برزخ از خانواده خود اطلاعی دارند و نگران سرنوشت آنها هستند؟
    17522 برزخ 1393/03/31
    آیا کسانی که از دنیا رفته‌اند و در عالم برزخ، زندگی برزخی را می‌گذرانند با دنیا ارتباط دارند، یا خیر؟ اگر ارتباط دارند این ارتباط چگونه است و در چه زمان‌هایی اتفاق می‌افتد؟ اینها مسائلی است که در احادیث و روایات به آنها اشاره شده است. بر اساس ...
  • حکم نجس بودن اشخاص ذیل چیست: 1.مسیحی 2. یهودی 3. کافر
    31672 کافر 1387/02/31
    فقهای شیعه در باره نجاست کفار تقریبا اتفاق نظر دارند؛ اما موضوع نجاست اهل کتاب از موارد اختلافی میان فقهای گرامی بوده و شما باید در این زمینه، فتوای مرجع تقلید خود را به دست آورید و از آن تبعیت نمایید. ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    832997 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    507945 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    377365 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    376791 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    351566 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    301088 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    294448 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    289646 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    287364 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    266755 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

3807  نفر