جستجوی پیشرفته
بازدید
76
تاریخ بروزرسانی 1397/08/15
 
کد سایت fa86332 کد بایگانی 103816 نمایه تشکیل حکومت مقدمه واجب یا وجوب
طبقه بندی موضوعی بیشتر بدانید
خلاصه پرسش
آیا تشکیل حکومت اسلامی، مقدمه وجوب است (که لازم به تحصیل آن است) و یا این‌که مقدمه واجب است (که باید تحصیل شود)؟
پرسش
می‌دانیم که تشکیل حکومت اسلامی مقدمه‌ای است برای اجرای آن دسته از احکام الهی که بدون حکومت اسلامی اجرا نمی‌شوند؛ مانند حدود و...، اما آیا تشکیل حکومت اسلامی که مقدمه اجرای حدود است، از نظر فقهی مقدمه وجوب است (و لازم نیست تحصیل شود) و یا این‌که مقدمه واجب است (و باید تحصیل شود)؟ لطفاً جواب کاملی ارائه کنید.
پاسخ اجمالی
مقدمه واجب یا مقدمه وجود، مقدمه‌ای است که لازم است برای تحقق عمل در خارج، تحصیل گردد؛ مانند «طهارت» برای «نماز». مقدمه وجوب هم مقدمه‌ای است که وجود آن برای ثبوت وجوب عمل ضرورت دارد و بدون فرض وجود آن، وجوب تحقق نمی‌یابد؛ نظیر «استطاعت» برای «حج» و «رسیدن به نصاب» برای «زکات».
اما در خصوص نحوه وجوب تشکیل حکومت اسلامی باید به چند نکته توجه نمود:
1. ادله مختلفی برای ضرورت تشکیل حکومت بیان شده است. گاهی به سیره رسول خدا(ص) و معصومین(ع) استدلال می‌شود و گاهی به ضرورت اجرای احکام اسلامی در جامعه(به طور کلی) و گاهی نیز به استلزام برخی احکام اسلامی نسبت به تشکیل حکومت دینی(به صورت خاص).[1] حتی برخی به «حکم عقل» و «اجماع» برای لزوم تشکیل حکومت دینی تمسک جسته‌اند.[2] از این میان، «ضرورت اجرای احکام اسلامی» و نیز «استلزام برخی احکام نسبت به تشکیل حکومت» جنبه مقدّمی دارند؛ اما سیره رسول خدا(ص) و معصومین(ع) و نیز حکم عقل و اجماع، بدون لحاظ سایر احکام فقهی نیز می‌توانند وجوب تشکیل حکومت را به دنبال آورند. به همین جهت، ادله مذکور هم به لحاظ تعیین نوع وجوب تشکیل حکومت و هم به لحاظ حیطه و شرایط این وجوب، متفاوت می‌باشند.
2. واجبات و محرمات فقهی در ارتباط با حکومت، اقسام مختلفی دارد. برخی از احکام؛ نظیر حفظ کیان اسلامی از آسیب دشمنان، اجرای حدود و امر به معروف در جامعه، اخذ واجبات مالی و مصرف در امور تعیین شده و... مستلزم تشکیل نظامی برای تحقیق بخشیدن به این احکام می‌باشند. از طرفی، وجوب برخی از احکام؛ مانند جهاد ابتدایی، منوط به وجود شرایط لازم (مانند حکومتی مقتدر) است و بدون تحقق این‌گونه شرایط، منتفی خواهند گشت.
با توجه به این مطلب، می‌توان گفت تشکیل حکومت اسلامی، با توجه به ادله لزوم آن و نیز شرایط تحقق آن، انحاء مختلفی از وجوب را می‌تواند پذیرا باشد. به عنوان مثال، در زمان حضور معصوم(ع) یا اثبات آن ‌از طریق اجماع مسلمین (یا سیره مسلمین)، می‌تواند جنبه واجب نفسی پیدا کند و در مواردی که اجرای احکام (نظیر حدود و فرائض مالی) نیازمند تشکیل حکومت است، جنبه مقدّمی (مقدمه واجب) یابد و در برخی موارد نیز تشکیل حکومت، شرط وجوب احکام دینی خواهد بود. پس تشکیل حکومت، بسته به شرایط تشکیل شدن و نیز ادله وجوب آن، حالت‌های مختلفی دارد؛ کما اینکه در هر یک از این حالات، نسبت به احکام مختلف فقهی نیز روابط متفاوتی را پذیرا می‌باشد.
 
 

[1]. ر. ک: خمینی، روح الله، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص25-30، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى(ره)، بیستم، 1388ش.
[2]. ر. ک: خورشیدی، حسین، بررسی مبانی وجودی حکومت اسلامی، ص8، فصلنامه حبل المتین، سال چهارم، شماره11، تابستان1394ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    842219 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    512838 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    388102 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    382560 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    354489 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    307805 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    296352 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    294021 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    289978 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    274195 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6991  نفر