بازدید
234
آخرین بروزرسانی: 1398/04/11
 
کد سایت fa95684 کد بایگانی 112075 نمایه آتش نعمت الهی در دنیا و وسیله عذاب در آخرت
طبقه بندی موضوعی تفسیر
خلاصه پرسش
آیا آتش در دین اسلام، تنها نمادی از عذاب است و یا آنکه - مانند برخی ادیان دیگر - نوعی فضیلت و ویژگی معنوی نیز برای آن در نظر گرفته شده است؟!
پرسش
آیا آتش فضیلت و ویژگی روحانی در اسلام دارد؟
پاسخ اجمالی
معادل واژه «آتش» در زبان عربی «نار» است. آتش یکی از اصلیترین و مهمترین ابزار زندگى بشر از ابتدا تا به امروز بوده، و هنوز نیز از مؤثرترین وسائل مورد استفاده در بسیاری از صنایع است؛ آتش یکی از مخلوقات عالم ماده، و از نعمتهای الهی برای عموم بشریت در این دنیا بوده و به عنوان مهمترین وسیله عذاب مشرکان، کافران، منافقان، مستکبران و... در آخرت نیز معرفی شده است.[1]
قرآن کریم علاوه بر هشدارهایی که جهت وارد نشدن به آتش جهنم داده است، این ماده را به عنوان نعمتی بزرگ برای انسانها، به آنان یادآور میشود: «أَ فَرَأَیْتُمُ النَّارَ الَّتی‏ تُورُون»؛[2] آیا به آتشى که آنرا میافروزید توجه کرده‏اید؟
چنانکه ملاحظه میشود، خدا توجّه ما را به چیزهاى خاصى(جنین، مرگ، آب و آتش) جلب میکند، و خصوصیت و تمایز آنها تنها به این نیست که براى انسان از مهمترین و آشکارترین چیزها هستند، یا از بزرگترین تجلّیات خدا در آفرینش محسوب میشوند، بلکه از آنجهت است که چندان مورد توجه و اهتمام ما قرار نمیگیرند، و ما را به تذکر و پند گرفتن برنمیانگیزند، و ما به آنها مانند چیزهاى فراوان که به آنها عادت کرده‏ایم نگاه میکنیم، چه از وقتى که به دنیا آمده‏ایم با آب و آتش و مانند اینها سر و کار داشته‏ایم، ولى آیا هیچ درباره نیازمندى خودمان به آنها اندیشیده‏ایم؟ و در اینکه چرا خدا آنها را فراوان در اختیار ما قرار داده است؟ و اگر آنها نباشند چه خواهد شد؟ و... .[3]
قرآن کریم در ادامه میفرماید: «نَحْنُ جَعَلْناها تَذْکِرَةً وَ مَتاعاً لِلْمُقْوِین‏»؛[4] یعنى ما این آتش را تذکره و یادآور آتش بزرگ دیگرى قرار دادیم، پس هر گاه آنرا بیننده‏اى ببیند یاد جهنّم نموده و از آن به خدا پناه برد.[5] و نیز آنرا منفعتی برای بشریت قرار دادیم.
در مواردی نیز آتش به عنوان نشانی از یک نور بزرگتر اعلام شده است، آنجا که موسی(ع) هنگام بازگشت از سرزمین مدین به همراه خانوادهاش هنگام شب در صحراى سینا به راه افتاد و راه را گم کرد. در این هنگام موسى از دور آتشى را دید و به خانواده‏اش گفت: شما اندکى درنگ کنید تا من به سوى آن آتش بروم و شعله‏اى از آن بیاورم و یا از آن آتش راه را پیدا کنم: «... إِذْ رَأى‏ ناراً فَقالَ لِأَهْلِهِ امْکُثُوا إِنِّی آنَسْتُ ناراً».[6]
موسی آن را نار دید و نور بود          زنگیای دیدیم شب را حور بود
چون عنایتها برو موفور بود          نار میپنداشت و خود آن نور بود
او درخت موسی است و پر ضیا       نور خوان نارش مخوان باری بیا[7]
در اینجا اگرچه موسی(ع) به ظاهر آتشی را میدید، ولی در حقیقت نوری بود برای وارد شدن به وادی مقدس و رسیدن به مقام رسالت و کلیم اللهی.
به هر تقدیر، آتش یک از نعمت‌‌های خدا برای زندگی بشر است که اگر از آن استفاده درست شود، وسیله نجات خواهد بود، اما همین آتش میتواند وسیله هلاکت و نابودی و سرانجام وسیله عذاب الهی در آخرت و قیامت باشد و می‌دانیم که در قرآن کریم، بارها برای سخن گفتن از جهنم، با تعبیر «نار» و یا همان «آتش» یاد شده است.
تمام آنچه گفته شد ناظر به این واقعیت بود که انسانها باید در «آتش» نیز مانند دیگر نعمتهای الهی بیاندیشند، اما غیر از این، دلیلی که نشانگر آن باشد که مسلمانان هم باید مانند ادیان دیگری نظیر مجوسیان به «آتش» احترام بیش از اندازه بگذارند وجود نداشته، بلکه افرادی که نوعی تقدس ویژه را برای «آتش» در نظر میگیرند، با عنوان (عبدة النار) مورد توبیخ قرار گرفتهاند. [8]
 
 
 

[1]. «... مَنْ یُشْرِکْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ الْجَنَّةَ وَ مَأْواهُ النَّار». مائده، 72. «وَ اتَّقُوا النَّارَ الَّتی‏ أُعِدَّتْ لِلْکافِرین». آل عمران، 131. «إِنَّ الْمُنافِقینَ فِی الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّار». نساء، 145.
[2]. واقعه، 71.
[3]. مدرسی، سید محمدتقی، تفسیر هدایت، گروه مترجمان، ج ‏14، ص 467، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1377ش.
[4]. واقعه، 73.
[5]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج ‏9، ص 338، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
[6]. طه، 10.
[7]. مولوی، مثنوی معنوی، دفتر سوم.
[8]. قطب راوندی، سعید بن هبة الله، الخرائج و الجرائح، ج 3، ص 1119، قم، مؤسسة امام مهدی(عج)، 1409ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    882054 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    544293 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    422711 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    408701 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    385653 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    367788 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    331501 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    312789 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    310330 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    308459 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...