Dubawa
7078
Ranar Isar da Sako: 2006/06/03
Takaitacciyar Tambaya
Mene ne feminism? (matuntaka)
SWALI
Mene ne feminism? (matuntaka)
Amsa a Dunkule

Feminism lafazin faransanci ne, kuma kalmace ta asalin yaran latin kamar haka ne ta zo da wani banbanci kadan a wasu yarukan kamar turanci da jamusanci, ana amfani da ita da wata ma'ana sananniya feminine, ma'ana ai mace (jinsin mace), femenism kamar wata kalma ce da ked a ma’anar da zai yiwu a yi amfani da ita a ma'ana biyu: ma'anar farko, tana da ma'ana mai gamewa kuma sananniya: wannnan na nufin tunani da cigaba wanda ha kan yana nufin kare hakkokin mata ban da na maza a fagen siyasa, zamantakewar al'umma da tattalin arziki, kuma asakamakon wannan tunanin ne da kuma ci gaban da aka samu har lamarin ya kai ga samar da cibiyoyi da santa-santa da ofisoshin da suke kare nishadin mata ta hanyoyi daban-daban tare da yin amfani da sunaye iri-ire: (taron mata), (tsare-tsaren mata) da (ci gaban mata) da sauran su. Ma’ana ta biyu da ake yin amfani da wannan kalmar da ita, ita ce bayyana siffofin mace da abubuwan da suke fito da ita a wajen mazaje, wannan ma'anar ba abin da muke Magana a kai ba kuma ba ta gaban mu ba. Feminism wani tambari ne na kare hakkokin mace tare da dai-daita ta da hakkokin namiji, tarihin wannan ya dade, sai dai zai yiwu ace wannan ma'anar ta fara ne tun tsakiyar karni na sha tara na miladiyya. An gina kungiyoyi (mobements) da santoci daban-daban wadanda suka share fagen hanyoyi iri-iri duk ba dan komai ba sai dan a tabbatar da dai-daituwar mace da namiji. Idan mun dubi wani bangaren tarihi za mu iya kasa marhalar (mata kan) wannan tunanin ya zuwa marhala (matakai) biyu, marhala ta farko tun farkon karni na sha tara har ya zuwa 1920 (bayan yakin duniya na farko), marhala ta biyu ta fara tun daga bayan 1960.

Hakika mas'alar feminism a marhala ta farko shi ne yunkurin nemawa mata hakkokin su, farkon abin ya kasance a Amerika ne, ai mata a can sun motsa suka yunkura domin magance fifitawa tsa kanin jinsin, wannan yunkurin shi ne nemawa matan hakkokin su, wannan motsin da yunkurin ya dogara ne a kan tushen wasu abubuwan da al'umma suka yi riko da su, wasu kuma a kan tushe na addini.

Wannan yunkurin ya kunshi wasu nukudodi (wurare) masu rauni sai dai tun shekarar 1970-1980 wasu ra'ayoyi tare da karkacewa a janibin feminism ya fara ne daga tatarurrukan masu shiga gona da iri da kuma masu marawa bangaren su baya, abin dai ya ci gaba har zuwa ga masu ba shi kariya, kai har ma ya zuwa ga shigar da ayoyin addini da na mazhaba tsamo-tsaoa cikin lamarin.

Wasu tunaninnika da ra'ayoyi mabanabanta har ma da nazariyoyin sun bayyana a da'irar feminism, sai dai dukkanin su sun yi tarayya a manufa daya ita ce kare hakkokin mata tare da kawar da duk wani banbanci tsakanin su da namiji. A hakika an sami muhawara wacce ta jawo sabani da rarrabuwa a cikin da'irar wannan tunanin na feminism (matuntaka).

Zai yiwu mu nuna wasu ra'ayoyi a cikin abin da da'irar tunani mai fadi ta kunsa ga me da feminism (matuntaka) kamar: ra'ayoyin libraliya, ra'ayin markasiya, ra'ayin gurguzu "Soshiyal" ra'ayi bayan kuruciya da cigaba, da kuma ra'ayin Musulunci. Feminism duk da cewa yana da tarihi mai tsaho sai dai ya shigo bangaren Musulunci ne a karshen karni na sha tara ta hanyoyi daban-daban.

Wannan ci gaban na motsawar al'umma a cikin karnoni ya sami dammar tsara ra'ayoyin sa tare da gyara tunanin sa, wannan ne ya jawo samuwar marhala ta ilimin jami'a da ked a taken (kare matuntaka), bugu da kari wannan ya ba da shinfida da yanayin da ya dace wajen bayyanar da wannan ci gaban a sakamakon samuwar masana dangane da mas'alar al'amuran mata da duk abin da ya shafe su.

Wajibi ne mu waiwayi wata mas'ala mai girma wacce ita ce: hakika faruwar da kuma samuwar feminism a cikin turawan yamma a matsayinsa na motsi ni ci gaban al’umma baki daya wanda ya faru a cikin wani yanayina musamman, wannan ya sa lamarin ya zama yana da tushe duga daya wanda dukkani ra’ayoyi da mahangogi suka zama suna da tasu mahangar a kai, wannan lamarin na da bukatar a kwankwashe shi da gaske, hakan kuma yana bukatar karatu da kuma fursa (dama).

TARJAMA YA JAWABU KATIKA LUGHA NYENGINE
Mahanga
Tafadhali ingiza thamani
Imel : Yourname@YourDomane.ext
Tafadhali ingiza thamani

MPANGILIO WA KIMAUDHUI

Tambayoyi Masu Fadowa

  • SHIN CUTAR DA NANA FADIMA ZAHARA’A (a.s) SHI YA SA TA YI WASICIN RAKATA DA JANA’IZARTA DA DADDARE, BATARE DA AN SANAR DA JAMA’A BA ?
    6789 شهادت زهرا س و مرقد ایشان 2012/07/26
    Babgare biyu; Shi’a da Sunna duka sun ruwaito cewa hakika Zahra’a (a.s) ta fuskanci cutarwa bayan wafatin Babanta (s.a.w), da hakan ya fusatar da ita. Haka nan ya zo a ruwayoyi cewa ta yi wasiya ga Imam Amirulmuminina (a.s), da shiryata ya yi jana’izarta da daddare. Daga ...
  • shin ahalissunna sun canzama ayoyin gadir da zuka zo a cikin kur'ani wuri?
    9083 غدیر خم 2012/11/21
    Mafiya yawa na masu fassarar kur'ani daga bangaren sunna da shi'a, sun tafi akan cewa; اليوم يئس الذين jimlace wadda tazo tsakanin aya ta ukku ta suratul ma'ida dan haka acin ilimin nahawu bata da muhalli na li'irabi. Kuma mafiwa yawancin su suna ganin wannan ta'aruz ...
  • Mene ne mafi muhimmancin abu a tarihin rayuwar annabi Ibrahim (a.s) bisa dogaro da ayoyi da ruwayoyi?
    579 تاريخ بزرگان 2019/06/12
    Za a iya karkasa rayuwar Annbi Annabi Ibrahim (a.s) zuwa mtakai uku; kamar haka: 1. Matakin kafin annabta 2. Matakin annabta da fafatawa da bautar gumaka da tunkararsu 3. Matakin hijira daga Babila da kai-kawon fafutuka a Masar da Falasdinu da kuma Makka 1. Haifuwar Annabi Ibrahim ...
  • menen hukuncin kallon fim din biki mai tada hankali da sa sha’awa.
    442 Miscellaneous questions 2018/11/04
    Kallon wannan fim din laifi ne kuma ya haramta, kuma lalle ne ki nisanci sake kallon sa, amma dangane da kallon farko wanda ba ki san me ya ke cikinsa ba shi ma kin yi laifi tun da tun a farko ya kamata ki gasgata babarki da ...
  • Mene ne sharuddan da ke sa wa Rana ta tsarkake kasa da gini?
    3875 بیشتر بدانیم 2012/07/25
    Rana na daya daga masu tsarkakewa kamar yadda ya zo a fikhu, yadda rana ke tsarkake gini da kasa kuwa; ka da a samu tazara tsarkakakkiya tsakanin zahirin (doron) kasa da bayanta (cikinta) ko kuma ginin da hasken ranar zai sauka a kansa kamar iska ko wani ...
  • Me ya sa a msulunci awkai wurare da aka bada damar a doki yaro karami?
    229 گوناگون 2019/06/16
    Addinin muslunci na ganin tsarin tausayi da jin kai da tausasawa ita ce hanyar da ta fi tasiri fiye da ragowar hanyoyi, duk da cewa a wasu wurare ya zama tilas idan yaro aikata wani nau'in kuskure a ladabtar da shi ta hanyar dukansa a sakamakon aikin ...
  • Saboda me aka halicci Iblis (shaidan) da wuta?
    8331 Tsohon Kalam 2012/07/25
    Tabbas Allah mai tsarki da daukaka mai hikima ne ta kowace fuska, sannan dukkanin ayyukansa ya yi su ne bisa asasi na hikima ta karshe, to doron wannan asasi dukkanin samammu Allah ya halicce su ne a bisa doron hikima ta karshe, kamar yadda ya suranta su ...
  • me ake nufi da duniyar zarra
    5284 پیمان پروردگار با مردم 2012/07/26
    Duniyar zarra ko kuma duniyar alkawari, na nufin wani lokaci ko wata marhala ko mahalli ko kuma wata duniya ce wacce Allah ta’ala ya fitar da rayukan dukkanin mutane daga cikin tsatson Annabi Adam (amincin Allah ya tabbata a gare shi), a bisa kankanuwar sura sosai, kuma ...
  • Me ye gwargwadon ikon da aka ba wa wilayatul fakih (Jagorancin malami)?
    3837 گستره عمل ولی فقیه 2012/07/26
    Dalilan shugabancin malami (wilayatul fakih) suna bayyana cewar, fakihi shi ne wanda yake jagorantar al’umma ta musulmi, kuma yake maye gurbin imamai ma’asumai (amincin Allah ya tabbata a gare shi) a zamin da imami yafaku (boye). Ta wannan matashiyar wilayatul fakih (Shugabancin malami) tana da abubuwan da ...
  • me ya sa Allah madaukaki ya bayyana mata da cewa su wasu halittune da suke girma cikin kawa?
    4949 زن 2012/07/25
    Ayar da ta zo cikin tambaya, tana bayani ne a kan tunani da akida na kafiran jahiliya da suke cewa yaya mata ‘ya’yan Allah ne. Allah madaukaki a cikin wadannan ayoyin ya yi amfani da dalillai wadan da kafirai suka yadda da su domin ya nu na ...

Mafi Dubawa