جستجوی پیشرفته
بازدید
8882
آخرین بروزرسانی: 1398/05/13
خلاصه پرسش
آیا محتوای صحف حضرت آدم، شیث و ادریس(ع) در منابع معتبر وجود دارد؟
پرسش
لطفاً محتوای صحف حضرت آدم، شیث و ادریس(ع) را بیان فرمایید؟
پاسخ اجمالی
محتوای کامل کتابهای پیامبران گذشته - بویژه پیامبران اولیه - در دسترس نیست،[1] اما با توجه اینکه قرآن تصدیق کننده کتابهای پیشین است: «نَزَّلَ عَلَیک الْکتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَینَ یدَیهِ وَ أَنْزَلَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجیلَ»؛[2]
خداوند قرآن را که مؤید آنچه [از کتابهاى آسمانى‏] پیش از خود میباشد، به حق بر تو نازل کرد، و تورات و انجیل را نیز در گذشته نازل کرده بود.
از اینرو - و با توجه به خاتمیت دین اسلام - میتوان گفت؛ هر آنچه از معارف کلیدی و آموزههای مورد نیاز بشر در کتب آسمانی پیامبران گذشته وجود داشت، در قرآن نیز مطرح شده است.[3]
البته در برخی گزارشها و روایات، به برخی از فرازهای کتابهای آسمانی گذشته اشاره شد که در مورد صحف حضرت آدم، شیث و ادریس(ع) است. برخی گزارشها از این قرارند که البته هرکدامشان باید از لحاظ سند و محتوا مورد بررسی قرار گرفته و در این مقال تنها به نقل آن بسنده میکنیم.
صحف حضرت آدم(ع)
گزارش شده که خداوند بر حضرت آدم(ع) بیست و یک صحیفه نازل کرد که در آن علاوه بر احکامی مانند حرمت مردار، خون و گوشت خوک،[4] به مقام و منزلت پیامبر اسلام(ص) و اهلبیت(ع) نیز اشاره شده است:
«... بندگانم را براى عبادتم خلق کردم و آنها را با دلیل و برهان خود ملزم نمودم. آگاه باشید که من میان آنها پیامبرانم را میفرستم و کتاب‌‌هایم را فرود میآورم. این کار را به طور قطع از ابتداى اولین بشر تا احمد، پیامبر و خاتم انبیاء ادامه میدهم. او کسى است که درود و رحمتم را بر او میفرستم و برکات خود را در قلب او جاى میدهم. به وسیله او انبیاء و رهبران را تکمیل میکنم. آدم گفت: این رسولان چه کسانی هستند و این احمدى که او را دارای چنان مقام و شخصیتی نمودى، کیست؟ خدا فرمود: همه از ذریه‏ تو هستند. احمد آخرین آنها و وارث ایشان است...».[5]
همچنین نقلی وجود دارد که در کتاب آدم غیر از حروف مقطعه و رمزی حرف دیگری وجود نداشت.[6]
محتویات صحف حضرت شیث(ع)[7]
در ارتباط با کتاب نازل شده بر حضرت شیث(ع) نیز روایاتی وجود دارد که ناظر به وجود مطالبی در این کتاب است:
1. نام پیامبر اسلام(ص): که نام حضرتشان در صحف حضرت شیث(ع) «طالیثا» و صحف حضرت ادریس(ع) «بهائیل» نام دارد.[8]
2. نام امام علی(ع): اسم حضرتشان در صحف‏ حضرت شیث‏ و إدریس(ع) «مبین» نام دارد.[9]
3. مقام اهل بیت(ع): در کتاب شیث(ع) آمده است که خدا به ایشان اینگونه خطاب میکند: «ای کسی که نبوت خود را به او بخشیده‌‌ام؛ پیامبر(ص) و وصی او علی مرتضی را دوست داشته باش که آنان را بر همه مردم برتری داده‌‌ و به آنان کرامت بخشیدم. اگر محمد(ص) نبود، پدر تو آدم(ع) و مادرت حواء(س) را نمیآفریدم و هیچ چیز را خلق نمیکردم، اما به خاطر بزرگی حضرت محمد(ص) او را آفریده و نام محمد(ص) را در کتابهای خود آورده و همه چیز را برای او و اهلبیتش آفریدم. پس آنان کشتی نجات هستند، کسی که بر این کشتی سوار شود، نجات پیدا میکند و کسی که از آن دور شود، گمراه میگردد».[10]
همچنین پس از فتح مکه پیامبر نامه‏هایى را براى نصاراى نجران نوشت. آنها برای مشورت به نزد ابوحارثه(اسقف اول) رفتند. او صحف حضرت شیث(ع) را برای آنها خواند:
«من عزیز و حکیم و رحمان و رحیم هستم و مهربانى میکنم و میبخشم. رحمتم بر خشم و عفوم بر مجازات سبقت گرفته است. بندگانم را براى عبادتم آفریدم و آنها را با دلیل و برهان خود ملزم نمودم. آگاه باشید که من میان آنها پیامبرانم را میفرستم و کتابهایم را نازل میکنم. این کار را به طور قطع از ابتداى اولین بشر تا خاتم انبیاء(ص) ادامه میدهم. او کسى است که درود و رحمت خودم را بر او مى‏فرستم و در قلبش برکاتم را جاى میدهم و به وسیله او انبیاء و رهبران را تکمیل میکنم.... خدا به حضرت آدم(ع) فرمود که بعد از خلقت انسان توجهى به دل برگزیدگان از پیامبرانم نمودم. در میان آنها مطیع‏تر و مهربان‏تر براى مردم از حضرت محمد(ص) ندیدم. او را به علم خود انتخاب کردم و نامش را با نام خود بالا بردم. بعد دلهاى اهلبیت او را که پس از او داراى مزایاى قلبى پیامبر بودند را نیز به او ملحق‏ نمودم و وارث کتاب و وحى خود و پایه‏هاى حکمت و نور خویش قرار دادم و سوگند یاد کردم هرگز کسی که موحّد باشد و به ریسمان ولایت و محبت آنها چنگ بزند را عذاب نکنم...».[11]
محتوای صحف حضرت ادریس(ع)
همچنین گزارش شده که در کتاب حضرت ادریس[12] علاوه بر احکام و حدود،[13] برخی مطالب دیگر نیز وجود دارد:
1. ظهور منجی در آخر الزمان: وقتى شیطان به خدا گفت: مرا تا روز رستاخیز مهلت بده. خدا به او فرمود: تو را تا روزى که وقت آن معلوم است مهلت میدهم. در آنروز، زمین را از کفر و شرک و گناهان پاک میگردانم. مردانى را براى زندگى در آن روز بر مىگزینم که دلهاى آنها را براى ایمان و درون آنها را با پرهیزکارى و اخلاص و یقین و تقوى و فروتنى و راستى و بردبارى و استقامت در امر دین و وفا و زهد در دنیا، و میل به آنچه من به آنها میدهم، امتحان کردهام. آنها مرا عبادت میکنند، و به من شرک نمیورزند. نمازها را در اوقات مخصوص به آن بپا میکنند، و زکات مال خود را میپردازند و امر به معروف و نهى از منکر میکنند. در آن زمان امانتدارى را در روى زمین برقرار میسازم که هرگز چیزى تلف نشود، و کسى از چیزى نترسد... .[14]
2. دلیل گزینش اوقات نماز: مدت اقامت حضرت آدم(ع) و همسرش در آن باغ، پنج ساعت از آنروز بود.[15] پس خدا به حضرت آدم فرمود بهترین ساعات روز، ظهر است؛ یعنی وقتی است که تو و همسرت را به آن باغ وارد کردم و شما در آن ساعت تسبیح مرا گفتید و آن در روز جمعه و بهترین روز هفته بود و من تسبیح شما را نماز اولی نامیدم. بعد از آن در وقت عصر شما را به روی زمین آوردم و در آن ساعت شما تسبیح مرا گفتید. لذا من هم این تسبیح شما را نماز عصر نامیدم. سپس آفتاب غروب کرد و در آن لحظه شما نماز خواندید و من آن را نماز مغرب نامیدم. سپس بعد از تاریک شدن هوا به یاد من نشستید و من آن را نماز عشا قرار دادم...».[16]
3. گزارش شده که داستان برخی از بخشهای حضرت آدم(ع)،[17] چگونگی بنا کردن خانه کعبه و به جا آوردن حج،[18] داستان هابیل و قابیل[19] وصیت به شیث[20] نیز در کتاب ادریس ذکر شده است‏.[21]
در پایان مجدداً تأکید میشود آنچه نگاشته شد، تنها گردآوری برخی گزارشها در این زمینه بوده و مانند هر موضوع دیگر، روایات آن باید به صورت جداگانه مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرند.
 

[2]. آل عمران 3.
[4]. مقدسی، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، ج 3، ص 2، بیجا، مکتبة الثقافة الدینیة، بور سعید، بیتا.
[5]. سید ابن طاووس، رضی الدین علی، الاقبال بالاعمال الحسنة، ج 1، ص 506، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1409ق؛ «پذیرش توبه آدم(ع) بهواسطه انوار محمد و آل محمد»، 95379؛ «مدرک دعای یا حمید بحق محمد(تفسیر کلمات در آیه فتلقی)»، 67125.
[6]. البدء و التاریخ، ج 3، ص 2.
[8]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب(ع) ، ج 1، ص 152، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق؛ «نام پیامبر در آسمان ها »، 15241.
[9]. خصیبی، حسین بن حمدان، الهدایة الکبری، ص 92، بیروت، البلاغ، 1419ق؛ «نام امام علی(ع) و پیامبر اسلام(ص) در کتاب مقدس »، 32964.
[10]. دیلمی، حسن بن محمد، غرر الأخبار و درر الآثار فی مناقب أبی الأئمة الأطهار(ع)، محقق، مصحح، ضیغم، اسماعیل، ص 199 – 200، قم، دلیل ما، چاپ اول، 1427ق؛ «امام حسین چراغ هدایت و کشتی نجات»، ؛ «نام مبارک پنج تن بر روی میخ کشتی حضرت نوح (ع)»، 16807.
[11]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 26، ص 310 – 315، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق؛ «مقام و منزلت اهل بیت پیامبر(ص) در روز قیامت »، 74240.
[13]. ابن طاووس، علی بن موسی، سعد السعود للنفوس منضود، ص 37، قم، دار الذخائر، چاپ اول، بیتا؛ بحار الانوار، ج ‏11، ص 257.
[14]. سعد السعود للنفوس منضود، ص 34 – 36؛ بحار الانوار، ج ‏15، ص 239 – 240؛ «آشنایی با مؤمنین واقعی »، 802؛ «صفات مؤمن واقعی»، 59803؛ «مشخصات و ویژگی های شیعه»، 287.
[21]. بحار الانوار، ج ‏11، ص 197.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها