Ətraflı axtarış
Baxanların
7240
İnternetə qoyma tarixi: 2010/02/06
Sualın xülasəsi
Вилајәти фәгиһин васитә илә сечилмәси гајдасында дөвр ирады гаршыја чыхыр. Буну неҹә һәлл етмәк олар?
Sual
Вилајәти фәгиһин васитә илә сечилмәси гајдасында дөвр ирады гаршыја чыхыр. Буну неҹә һәлл етмәк олар?
Qısa cavab

Һазырда Иран Ислам Республикасында вилајәти фәгиһи сечән мүтәхәссисләр (хубраган) мәҹлисини мүһафизләр шурасы тәсдиг едир. Инди бела бир шүбһә јараныр ки “әҝәр мүһафизләр шурасыны рәһбәр тәсдиг едирсә, мүһафизләр шурасынын үзвүләри вилајәти-фәгиһи сечән мүтәхәссисләри тәсдиг едирсә, вә онлар да рәһбәрлији сечирсә, бу мәсәлә гејри-мүмүкүн олан бир дөврдүр.”

Белә бир шүбһә вә мүғалитәнин ҹавабыны ашкарламак үчүн бир нечә әсаса диггәт етмәк вә онлары бир-бириндән ајырмаг лазымдыр. Әввәла, мүһафиз шурасынын үзвләринин һамысы бирбаша рәһбәрлик тәрәфиндән мәнсуб олунмур, диҝәр тәрәфдән мүһафизәкар шуранын үзвләри вилајәти-фәгиһә намизәдләрин јалныз, шәраит вә ганунулијни тәсдиг едирләр, амма бу үзвләр бирбаша ҹәмијјәтин рәји әсасында сечилир.

Ətreaflı cavab

Бу суала ҹаваб вермәкдән өтрү әввәлҹә дөвр ганунуну изаһ едәк сонра исә мәсәләни һәлл едәк.

Васитә илә сечимдә ҹәмијјәт хубра әһлини јәни, мүтәхиссәсләри өзләринә бу ишдә вәкил кими тәсәввүр едирләр. Онлар исә үмуми шәраитә малик олан фәгиһләрин арасындан вилајәти-фәгиһи сечирләр. Иран Ислам Республикасы конститусијасынын јүз сәккизинҹи маддәсинә әсасән, вилајәти-фәгиһ рәһбәрлијинә сечим ганунун, онун шәраити вә кејфијјәтини тәјин етмәк илк нөвбәдә фәгиһләрдән ибарәт олан мүһафизакар шуранын өһдәсиндә, ондан сонра исә алимләрдән ибарәт хубрә (елм) әһлинин өһдәсиндә гојулумушдур.

Диҝәр тәрфдән, әсас ганунун дохсан доггузунҹу мәддәсинә әсасән, мүһафизәкарлар шурасы мүтәхәссләрин рәһбәрлијә сечки програмына нәзарәт едир. Өлкә рәһбәри, ислам шурасынын мәҹлисинә вә ҹәмијјәтин рәјләринә нәзарәти өз өһдәсинә алыр. Бу нәзарәт о вахт тәһәггүг тапыр ки, намизәдләрин бу сечкидә олан шәраит вә кејфијјәти ганунла ујғун олсун. Белә нәзарәтә, “истисваб нәзарәти” (сәһиһлијин тәсдиг етмәк)  дејилир. Белә нәзарәтин әкси о нәзарәтдир ки јалныз, үмуми шәкилдә сечикинин ҝедишинә нәзарәт олунсун. Бу нәзарәт нөвүндә, нәзарәтчинин сечки ҝедишинә вә ја онун гәбул вә ја батил сајылмасында һеч бир ролу јохдур. Бу нәзарәт, “иститлаи нәзарәт” (аҝаһ олмаг) адланыр.

Бундан әлавә, нәзарәт шурасынын сечкинин сәһиһлијни тәсдиг етмәк сәлаһијјәти илә јанашы конститусијанын дохсан сәккизинҹи маддәсинә әсасән, мүһафизәкар шурасы да сечки ганунун нәзарәтини изаһ етмәли вә о тәфсир дә конститусијанын дохсан доггузунҹу маддәсинә әлавә етмишләр.

Беләликлә, индики һалда Иран Ислам Республикасында вилајәти фәгиһи сечән мүхәтәссләр мәҹлисинин намизәдләрини алимләрдән ибарәт мүһафизләр шурасы тәсдиг едир. Инди белә бир шүбһә вә ирад едилир ки: “әҝәр мүһафизләр шурасыны рәһбәр (вилајәти-фәгиһ) тәсдиг едирсә, мүһафизләр шурасынын үзвүләри вилајәти-фәгиһи сечән мүтәхәссисләри тәсдиг едир вә онлар да рәһбәрлији сечирсә, бу мәсәлә гејри-мүмүкүн олан бир дөврдүр.”

Бу шүбһәјә ҹаваб вермәздән әввәл белә бир мәсәләјә диггәт етмәк лазымдыр. О да будур ки, “дөвр” сөзү фәлсәфи бир термин олуб о заман гаршыја чыхыр ки, мәсәлән, “А”, “Б”-ин сәбәби, “Б”, “Д”-ин сәбәби, һәмчинин, “Д” өзү “А”-нын сәбәби олсун. Бу һалда, “А”-нын тәһәггүт тапмасы өзү-өзүнә шәрт кими олур вә гејри-мүмкүн олан дөвр јараныр. Белә олан сурәтдә,  “дөвр”үн һеч вахт хариҹи вүҹуду олмаз.

Вилајәти-фәгиһ мәсәләсиндә белә бир шүбһә вә мүғалитәнин ҹавабыны ашкарламак үчүн бир нечә әсаса диггәт етмәк вә онлары бир-бириндән ајырмаг лазымдыр. Әввәла, мүһафиз шурасынын үзвләринин һамысы бирбаша рәһбәрлик тәрәфиндән мәнсуб дејил әксинә, конститусијанын дохсан биринҹи әсас маддәсинә әсасән, мүһафизәкарлар шурасынын он ики үзвүндән јалныз, алтысы вилајәти-фәгиһ тәрәфиндән сечилир, једди нәфәр һүгугшүнас исә әдлијјә назирлијинин башчысынын васитәсилә ислам шурасынын мәҹлисинә намизәд кими верилир вә мәҹлисин рәји әсасында сечилирләр. Беләликлә, мүһафизәкарлар шурасынын  үзвләринин һамысы бирбаша рәһбәрлик тәрәфиндән сечилмир.

Диҝәр тәрәфдән мүһафизәкар шуранын үзвләри, мүтәхәссисләр (хубрәган) мәҹлисини сечмирләр, онлар јалныз, вилајәти-фәгиһә намизәдләрин шәраит вә ганунилијни тәсдиг едир амма, бүтүн үзвләр, бирбаша ҹәмијјәтин рәји әсасында сечилир.

Беләликлә, рәһбәри, мүтәхәсиисләр мәҹлисинин (хубрәган) үзвләри тәјин едир. Лакин, онларын өзү бу мүһафизәкарлар шурасынын үзвү илә тәјин олунмур. Диҝәр тәрфәдән,  мүһафизәкарлар шурасынын үзвләринин һамысы вилајәти-фәгиһ тәрфиәндән сечилмир. Нәһајәт, диҝәр тәрәфдән мөвҹуд үнсүрләр арасында, јәни, рәһбәр, мүһафиз шурасы, мүтәхәссисләр мәҹлиси һеч бири бир мәртәбәдә гәрар тутмамыш вә бунула да бу мәсәләнин нә фәлсәфи, нә дә һүгугу ҹәһәтдән шүбһәси јохдур.

 

Даһа чох мәлумат үчүн бах:

Мәһди Һадәви Теһрани, вилајәт вә дәјанәт, муәссисеји фәрһәнҝи ханеји хирәд, Гум, икинҹи чап, 1380ҹи шәмси или.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163324 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    156388 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118166 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110540 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    101299 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91847 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53702 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46692 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44211 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43518 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...