Ətraflı axtarış
Baxanların
10398
İnternetə qoyma tarixi: 2013/06/22
Sualın xülasəsi
Bu rəvayət səhihdir ki, fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənmək əhli beyt (ə) tərəfindən sifariş olunmamışdır, onları öyrənməyə icazə verilmir? Məsum imamlar (ə) buyurmuşdurlar ki, elmi yalnız bizlərdən öyrənin!? Dindən başqa fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənməyə icazə verilmirmi?
Sual
Əssələmu aləykum . Biz – Әhli-bеytdәn bаşqа yоllа mərifət (еlm vә sаvаd) kәsb еtmәk bizi inkаr еtmәyә bәrаbәrdir. Səhifeyi-Məhdi , s.334, 10- cu hədis Bu hədisə əsasən fəlsəfə yaxud irfanla məşqul olmaq, elm əldə etmək Əhli Beyti(ə) inkar etmək deyildirmi? Çünki bu elmlər İslama kənardan daxil olmuşdur və Əhli Beyt(ə)lə əlaqəsi yoxdur.
Qısa cavab
Sualın mövzusu daha ətraflı məlum olması üçün, yəni elmi yalnız Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək, və fəlsəfə və irfan elmini dindən kənar bir elm olmasını isbat etmək üçün lazımdır bir neçə nöqtə təhlil olsun:
1- Bu mətnlə məşhur olan hədisin
«طلب المعارف من غیر طریقنا مساوق لانکارنا»،
etibarlı sənədi yoxdur və mötəbər rəvayət kitablarında qeyd olunmamışdır.
2- Əlbətdə bir necə rəvayət vardır ki, Əhli-beytin (ə) elmli şəxs olduqlarını bildirir:
«قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (ع) یَقُولُ وَ عِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ یُقَالُ لَهُ عُثْمَانُ الْأَعْمَى وَ هُوَ یَقُولُ إِنَّ الْحَسَنَ الْبَصْرِیَّ یَزْعُمُ أَنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ الْعِلْمَ یُؤْذِی رِیحُ بُطُونِهِمْ أَهْلَ النَّارِ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ (ع) فَهَلَکَ إِذَنْ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ مَا زَالَ الْعِلْمُ مَکْتُوماً مُنْذُ بَعَثَ اللَّهُ نُوحاً (ع) فَلْیَذْهَبِ الْحَسَنُ یَمِیناً وَ شِمَالًا فَوَ اللَّهِ مَا یُوجَدُ الْعِلْمُ إِلَّا هَاهُنَا»[1]
Ravi deyir imam Baqir(ə) buyurdu: Bəsrəli Osman əəma nəql edirdi ki, (elm öyrətməyənlər ) qarınlarının pis qoxulu iyi, cəhənnəm əhlinə əziyyət verəcəkdir.
İmam Baqir (ə) buyurur: Əgər belə olsa Ali- Fironun mömunləri gərək ki, həlak olsun; çünkü öz elmlərini gizlədirlər o zaman ki, Allah Təala həzrət Nuhu (ə) göndərir.
And olsun Allaha Həsən Bəsri hər qapını döysə elm tapa bilməz yalnız biz əhli-beytdə.
3- Bunlardan əlavə rəvayətlərdə vardır ki, mömün və müsəlmanları elm və hikmət öyrnməyə çağırır, xüsusi və ümumi olaraq elm öyrənməyə və ona rəğbət verməyə dəvət edir, o cümlədən:
3- 1-
«وَ قَالَ (ع)‏ الْحِکْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَخُذِ الْحِکْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاق»[2]
İmam Əli (ə) buyurur: Hikmət, mömünün itiyidir. Hikmət öyrən baxmayaraq münafiqdən belə olsa.
3- 2-
«خُذِ الْحِکْمَةَ مِمَّنْ أَتَاکَ بِهَا وَ انْظُرْ إِلَى مَا قَالَ وَ لَا تَنْظُرْ إِلَى مَنْ قَالَ»[3]
Hər bir şəxsdən olsa hikmət öyrən, sözü deyənə yox ,sözə diqqət et.
3- 3-
«خذ الحکمة أنّى کانت فإنّ الحکمة ضالّة کلّ مؤمن»[4]
Hikmət hər yerdə olsa öyrən; çünkü hikmət mömünün itiyidir.
3- 4-
«ضَالَّةُ الْعَاقِلِ الْحِکْمَةُ فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا حَیْثُ کَانَت»[5]
Hikmət ağıllı insanın itiyidir, bəs hər kəsdən əvvəl o layiqdir ki, onu əldə etsin, hər bir yerdə olsa belə.
3- 5-
«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ اطْلُبُوا الْعِلْمَ‏ وَ لَوْ بِالصِّینِ فَإِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِم‏»[6]
Elm sorağında olun, əgər Cində belə (dünyanın ən uzaq bir nöqtəsində də ) olsa; çünkü elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir.
Bu rəvayətlər və bir sıra bu cür rəvayətlər, ətraflı şəkildə açıqlayırlar ki, insan öz ağılından istifadə etməklə elm və hikməti, hər bir şəxsdə ki, hikmətli söz danışır, öyrənsin.
4- İşarə olunan nöqtələrə nəzər saldıqda demək olar: bu nəticə əldə olur ( o hədislər ki, elmin mənbəyi imamlardır və digər rəvayətlər ki, deyir hər bir kəsdən elm öyrənin) budur ki, imkan olduqca məsum və elm xəzinəsi olan əhli-beyt (ə) hazır olduğu bir zamanda digər şəxslərə müraciət etmək insaf deyil.
Başqa cür desək, birinci dəstə rəvayətlər bildirir elm Əhli-beytin (ə) xidmətindədir; məqsəd budur ki, dinə aid olan elm və maarifi Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək lazımdır; nəinki Əbu Hənifə, Həsəni Bəsri, və... kimi insanlardan. Onları məsum imamlarla muqaisə edib və bərabər tutmaq düzgün deyildir. Odur ki, bu rəvayətlərin mənası o deyildir ki, Fəlsəfə, İrfan və hər bir digər elmlər ki, Cəmiyyətin Allaha doğru üz çevirməsinə səbəb olur, elm sahibləri və alimlərdən öyrənməyi qadağan edir.
Bu cür nəticə almaq, o zaman diqqəti özünə cəlb edir ki, yüksək elm o zaman Çində olmuşdur ( bəs peyğəmbərin (s) olduğu bir dövürdə) məqsəd İlahi elm olmamışdır; çünkü İlahi elmin mənbəyi peyğəmbər özü idi ki, vəhy vasitəsiylə əldə edirdi, Məkkə və Mədinədə yaşayırdı. O zaman insanları Çində elm öyrənməyə sifariş edirdi!
5- Bu fikir də qıbul deyil ki, fəlsəfə və irfan kimi elimlərin Əhli-beytlə hec bir rabitəsi yoxdur, bəlkə əks olaraq əgr insan Əhli –beyt (ə) maarifinə az bir miqdarda diqqət yetirsə, əldə edəcəkdir ki, Əhli beyt (ə) fəlsəfə və irfan məsələlərinin mənbəyidirlər və onlardan miras olan maarif və təlimlər tamamıyla fəlsəfə və irfan əsnasındadır.
Əlavə məlumat ücün:
Şiyə aləmində əməli irfan 24516.
 

[1] - Kuleyni,Məhəmməd ibni Yəqub,Kafi Təhqiq, Qəffari, Əli Əkbər,Axundi, Məhəmməd, Cild 1, cəh 51, darul kitab əl-islamiyyə, Tehran, dördüncü, cap, 1407 hicri qəməri.
[2] - Şərif əl-Razi, Məhamməd ibni Hüseyn, Nəhcül- Bəlağ, Subhi Saleh,səh 481, Hicrət Qum, birinci cap, 1414 qəməri.
[3] - Təmimi Amədi,Əbul Bahid ibni Məhəmməd, təsnif Ğurərul-hikəm və durərul kəlam təhqiq, Dirayəti, Mustəfa, səh 58, təbliğate islamı, Qum , birinci cap, 1366 şəmsi.
[4] - Həmin.
[5] - Həmin, səh 59
[6] - Təbərsi, Əli ibni Həsən, Mişkatul- Ənvar fi Ğurəril- Əxbar, səh 135. Əl- məktəbətul-heydəriyyə, Nəcəf, ikinci çap,1385 hicri qəməri ilə, 1965 miladi ilə, 1344 şəmsi tarixi ilə
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    162840 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    154801 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117701 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109629 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    98609 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91244 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53324 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45093 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43674 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    42828 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...