Ətraflı axtarış
Baxanların
7561
İnternetə qoyma tarixi: 2013/06/22
Sualın xülasəsi
Bu rəvayət səhihdir ki, fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənmək əhli beyt (ə) tərəfindən sifariş olunmamışdır, onları öyrənməyə icazə verilmir? Məsum imamlar (ə) buyurmuşdurlar ki, elmi yalnız bizlərdən öyrənin!? Dindən başqa fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənməyə icazə verilmirmi?
Sual
Əssələmu aləykum . Biz – Әhli-bеytdәn bаşqа yоllа mərifət (еlm vә sаvаd) kәsb еtmәk bizi inkаr еtmәyә bәrаbәrdir. Səhifeyi-Məhdi , s.334, 10- cu hədis Bu hədisə əsasən fəlsəfə yaxud irfanla məşqul olmaq, elm əldə etmək Əhli Beyti(ə) inkar etmək deyildirmi? Çünki bu elmlər İslama kənardan daxil olmuşdur və Əhli Beyt(ə)lə əlaqəsi yoxdur.
Qısa cavab
Sualın mövzusu daha ətraflı məlum olması üçün, yəni elmi yalnız Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək, və fəlsəfə və irfan elmini dindən kənar bir elm olmasını isbat etmək üçün lazımdır bir neçə nöqtə təhlil olsun:
1- Bu mətnlə məşhur olan hədisin
«طلب المعارف من غیر طریقنا مساوق لانکارنا»،
etibarlı sənədi yoxdur və mötəbər rəvayət kitablarında qeyd olunmamışdır.
2- Əlbətdə bir necə rəvayət vardır ki, Əhli-beytin (ə) elmli şəxs olduqlarını bildirir:
«قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (ع) یَقُولُ وَ عِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ یُقَالُ لَهُ عُثْمَانُ الْأَعْمَى وَ هُوَ یَقُولُ إِنَّ الْحَسَنَ الْبَصْرِیَّ یَزْعُمُ أَنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ الْعِلْمَ یُؤْذِی رِیحُ بُطُونِهِمْ أَهْلَ النَّارِ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ (ع) فَهَلَکَ إِذَنْ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ مَا زَالَ الْعِلْمُ مَکْتُوماً مُنْذُ بَعَثَ اللَّهُ نُوحاً (ع) فَلْیَذْهَبِ الْحَسَنُ یَمِیناً وَ شِمَالًا فَوَ اللَّهِ مَا یُوجَدُ الْعِلْمُ إِلَّا هَاهُنَا»[1]
Ravi deyir imam Baqir(ə) buyurdu: Bəsrəli Osman əəma nəql edirdi ki, (elm öyrətməyənlər ) qarınlarının pis qoxulu iyi, cəhənnəm əhlinə əziyyət verəcəkdir.
İmam Baqir (ə) buyurur: Əgər belə olsa Ali- Fironun mömunləri gərək ki, həlak olsun; çünkü öz elmlərini gizlədirlər o zaman ki, Allah Təala həzrət Nuhu (ə) göndərir.
And olsun Allaha Həsən Bəsri hər qapını döysə elm tapa bilməz yalnız biz əhli-beytdə.
3- Bunlardan əlavə rəvayətlərdə vardır ki, mömün və müsəlmanları elm və hikmət öyrnməyə çağırır, xüsusi və ümumi olaraq elm öyrənməyə və ona rəğbət verməyə dəvət edir, o cümlədən:
3- 1-
«وَ قَالَ (ع)‏ الْحِکْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَخُذِ الْحِکْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاق»[2]
İmam Əli (ə) buyurur: Hikmət, mömünün itiyidir. Hikmət öyrən baxmayaraq münafiqdən belə olsa.
3- 2-
«خُذِ الْحِکْمَةَ مِمَّنْ أَتَاکَ بِهَا وَ انْظُرْ إِلَى مَا قَالَ وَ لَا تَنْظُرْ إِلَى مَنْ قَالَ»[3]
Hər bir şəxsdən olsa hikmət öyrən, sözü deyənə yox ,sözə diqqət et.
3- 3-
«خذ الحکمة أنّى کانت فإنّ الحکمة ضالّة کلّ مؤمن»[4]
Hikmət hər yerdə olsa öyrən; çünkü hikmət mömünün itiyidir.
3- 4-
«ضَالَّةُ الْعَاقِلِ الْحِکْمَةُ فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا حَیْثُ کَانَت»[5]
Hikmət ağıllı insanın itiyidir, bəs hər kəsdən əvvəl o layiqdir ki, onu əldə etsin, hər bir yerdə olsa belə.
3- 5-
«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ اطْلُبُوا الْعِلْمَ‏ وَ لَوْ بِالصِّینِ فَإِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِم‏»[6]
Elm sorağında olun, əgər Cində belə (dünyanın ən uzaq bir nöqtəsində də ) olsa; çünkü elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir.
Bu rəvayətlər və bir sıra bu cür rəvayətlər, ətraflı şəkildə açıqlayırlar ki, insan öz ağılından istifadə etməklə elm və hikməti, hər bir şəxsdə ki, hikmətli söz danışır, öyrənsin.
4- İşarə olunan nöqtələrə nəzər saldıqda demək olar: bu nəticə əldə olur ( o hədislər ki, elmin mənbəyi imamlardır və digər rəvayətlər ki, deyir hər bir kəsdən elm öyrənin) budur ki, imkan olduqca məsum və elm xəzinəsi olan əhli-beyt (ə) hazır olduğu bir zamanda digər şəxslərə müraciət etmək insaf deyil.
Başqa cür desək, birinci dəstə rəvayətlər bildirir elm Əhli-beytin (ə) xidmətindədir; məqsəd budur ki, dinə aid olan elm və maarifi Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək lazımdır; nəinki Əbu Hənifə, Həsəni Bəsri, və... kimi insanlardan. Onları məsum imamlarla muqaisə edib və bərabər tutmaq düzgün deyildir. Odur ki, bu rəvayətlərin mənası o deyildir ki, Fəlsəfə, İrfan və hər bir digər elmlər ki, Cəmiyyətin Allaha doğru üz çevirməsinə səbəb olur, elm sahibləri və alimlərdən öyrənməyi qadağan edir.
Bu cür nəticə almaq, o zaman diqqəti özünə cəlb edir ki, yüksək elm o zaman Çində olmuşdur ( bəs peyğəmbərin (s) olduğu bir dövürdə) məqsəd İlahi elm olmamışdır; çünkü İlahi elmin mənbəyi peyğəmbər özü idi ki, vəhy vasitəsiylə əldə edirdi, Məkkə və Mədinədə yaşayırdı. O zaman insanları Çində elm öyrənməyə sifariş edirdi!
5- Bu fikir də qıbul deyil ki, fəlsəfə və irfan kimi elimlərin Əhli-beytlə hec bir rabitəsi yoxdur, bəlkə əks olaraq əgr insan Əhli –beyt (ə) maarifinə az bir miqdarda diqqət yetirsə, əldə edəcəkdir ki, Əhli beyt (ə) fəlsəfə və irfan məsələlərinin mənbəyidirlər və onlardan miras olan maarif və təlimlər tamamıyla fəlsəfə və irfan əsnasındadır.
Əlavə məlumat ücün:
Şiyə aləmində əməli irfan 24516.
 

[1] - Kuleyni,Məhəmməd ibni Yəqub,Kafi Təhqiq, Qəffari, Əli Əkbər,Axundi, Məhəmməd, Cild 1, cəh 51, darul kitab əl-islamiyyə, Tehran, dördüncü, cap, 1407 hicri qəməri.
[2] - Şərif əl-Razi, Məhamməd ibni Hüseyn, Nəhcül- Bəlağ, Subhi Saleh,səh 481, Hicrət Qum, birinci cap, 1414 qəməri.
[3] - Təmimi Amədi,Əbul Bahid ibni Məhəmməd, təsnif Ğurərul-hikəm və durərul kəlam təhqiq, Dirayəti, Mustəfa, səh 58, təbliğate islamı, Qum , birinci cap, 1366 şəmsi.
[4] - Həmin.
[5] - Həmin, səh 59
[6] - Təbərsi, Əli ibni Həsən, Mişkatul- Ənvar fi Ğurəril- Əxbar, səh 135. Əl- məktəbətul-heydəriyyə, Nəcəf, ikinci çap,1385 hicri qəməri ilə, 1965 miladi ilə, 1344 şəmsi tarixi ilə
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Динин сијасәтлә ујғунлуғу вармы?
    4759 Təzə kəlam
    Илаһи тәрәфиндән ҝөндәрилән дин дүнјанын сонуна гәдәр бәшәријјәтә сәадәт јолуну зәманәт верир. Бу о демәкдир ки, онун ҹәмијјәтин әсасыны тәшкил едән дөвләт вә гурулуша биҝанә јанашмасы гејри-мүмкүндүр. Имам Рза (ә) ислами дөвләтин зәрурилији һагда бујурур: “Биз тарихдә елә бир күтлә вә ја милләт ...
  • Aşura günündə imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın səhabələri quyu qazmaqla su əldə edə bilərdilərmi?
    5932 حوادث روز عاشورا
    Yezid qoşununun imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın qarşısında tutduğu ən mürtəce, çirkin və namərdcəsinə olan mövqe imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın ordusunda olanları ən zəruri həyat maddəsi olan sudan məhrum etməsi idi. O həzrət bu problemi aradan qaldırmaq üçün çox mühüm və təsirli tədbirlər görmüşdü. Bu tədbirlərdən biri imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın ...
  • Namaz əsnasında salamı cavablandırmağın yolu necədir?
    4241 Nizamlar hüquq və əhkam
    Namaz halında, insan başqasına salam verə bilməz. Əgər başqası ona salam versə, gərək o cür cavab versin ki, salam kəlməsi əvvəldə gəlsin;Məsələn desin: " السَّلٰامُ عَلَیْکُمْ" ya " سَلٰامٌ عَلَیْکُم" və lakin " عَلَیْکُمُ السَّلٰامْ
  • Vilayəti-fəqihlə mütləq vilayəti-fəqih arasında nə kimi fərq vardır?
    8557 گستره عمل ولی فقیه
    Vəliyyi-fəqihin ixtiyarları iki istiqamətdə araşdırıla bilər: 1. Vəliyyi-fəqihin vilayəti dairəsində olan fərdlər nahiyəsində; 2. Vəliyyi-fəqihin dəxalət etməyə haqqı olan işlər nahiyəsində. Əgər vəliyyi-fəqihin ixtiyarlarını xüsusi insanlara (dəlilərə, yetimlərə və s.) məhdud etməsək, onun ixtiyarlarını qəzavət və fətva kimi işlərə hüdudlandırmasaq, bu ...
  • Əfqanıstan və Pakistan ölkələrində fəaliyyətdə olan firqə və məzhəblər hansılardır?
    4871 تاريخ کلام
    1. Əfqanıstan ölkəsində çoxlu firqələr, məzhəblər və sufi təriqəti mövcuddur. Onların fəaliyyətdə olan ən ümdə qisimləri aşağıdakılardır: a) Fiqhi firqələr: hənəfi, şiə, hənbəli (sələfiyyə); b) Kəlami firqələr: Şiə və maturidiyyə; v) Sufi təriqətləri: qadiriyyə, nəqşbəndiyyə, çeştiyyə. Əfqanıstanda fəaliyyətdə olan ...
  • İslam cəmiyyətində bir vətəndaşın daha çox lazımlı xüsusiyyətləri nədir?
    4803 Nizamlar hüquq və əhkam
    İnsanlara həyat bəxş edən islam məktəbi və Allahın son şəriəti, kamil və tamam bir dindir. Bunun üçün də islamda ictimai qanun və hökümlər bir şəxs üçün təyin olunmuş hökm kimi məsuliyyət daşıyır. İslam nəzərində ictimai həyat və cəmiyyətdə hər bir insanın bir- biriylə olan rabitəsi və hər bir vətəndaşın vəzifəsi ...
  • Əgər din insanın dünya və axirət həyatını abadlaşdırmaq üçün gəlibsə, bəs nə üçün bəzi qeyri dini cəmiyyətlərin dünyası daha abaddır?
    4171 Əməli əxlaq
    İslam gəlib ki, insanlar arasında rabitələri qanunlaşdırsın. Peyğəmbər (s) şəhəri qanun əsasında qurmuş bir cəmiyyətin nümunəsidir ki, insanların bütün rabitələri və əlaqələri qanun əsasında formalaşıbdır. Şəhid Sədrin (rəh) təbiriylə desək İslam bu məfhumların həqiqətə çevrilməyi üçün iki zəmanət qoyubdur. Biri xarici zəmanətlərdir və o biri nizam və quruluşdur ki, qanunun ...
  • Дини сијасәтдән ајыран секулјаризм тәфәккүрү неҹә јараныб?
    5664 Təzə kəlam
    Гәрбдә интибаһ дөврүндән сонра христиан-килсә һакимијјәтинин јени јаранан елми-фикри ҹәрәјанларла чарпышдығы дөвр нәһајәт, динин сијасәтлә ајры олдуғу тәфәккүрү мејдана чыхартды. “Секулјаризм” фикри гәрб тәфәккүр дүнјасына мәнсубдур. Бунун да әсаслы сәбәбләри вардыр. Һәр һалда илаһи идејалары ашыламајан, ади ...
  • Mütaliə etməkdə müvəffəq olmaq və ya daha çox elm əldə etmək üçün dua və Quran ayələri varmı?
    12166 Əməli əxlaq
    Mütaliə və təlif üçün daha çox çalışmaq və diqqət yetirmək lazımdır. Əgər bu iki əsas amil olmasa müvəffəqiyyət əldə etmək çətin olur. Belə ki, hər nə qədər mütaliə etsən, əgər qeydlər etməsən, onu başa düşməsən və sair. Deməli sən mütaliə etməmiş sayılırsan. Çünki ondan heç bir fayda əldə ...
  • Mən hal-hazırda Səudiyyə Ərəbistanında yaşayıram. Burada şiələr kimi namaz qılmaq barədə təhlükə hiss edirəm. Namaz vaxtı əllərimi bir-birinin üstünə qoya bilərəmmi?
    6543 Təqiyyə
    Ayətullah əl-uzma Sistaninin (müddə ziluhul-ali) dəftərxanası: Əgər təqiyyə bunu tələb edirsə, o cür qıla bilərsiniz. Ayətullah əl-uzma Məkarim Şirazinin (müddə ziluhul-ali) dəftərxanası: Əgər bəzi islam firqələri kimi əli bağlı namaz qılsa, hətta ədəb üzündən əlləri bir-birinin üstünə, yaxud sinəsinə qoysa, onlara ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    132924 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    100899 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    83149 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    77587 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    65929 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    40758 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    38316 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    29764 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    29690 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    28140 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...