Ətraflı axtarış
Baxanların
5235
İnternetə qoyma tarixi: 2011/12/25
Sualın xülasəsi
Kəsa hədisinin əhəmiyyətini bəyan edin?
Sual
Kəsa hədisinin əhəmiyyətini bəyan edin?
Qısa cavab

Şərif kəsa hədisi ki, hədis kitablarında və Şeyx Abbas Quminin Məfatihul- cinan kitabında gəlib ki, cəhətdən əhəmiyyət daşıyır. Biri İmamət və vilayət məsələsidir digəri isə ismətdir. Əhli- beytin (ə) İmaməti və vilayəti bir sıra şahidlər vasitəsiylə hədisdə sübut olur. Peyğəmbər (s) xüsusi danışıq və rəftarla ki, hədisdə nəql olub, İmaməti və vilayəti Əhli- beytə məxsus bilir. Əhli- beyti o evdə kəsanın altına yığır ki, əhli- beytdən başqa orada bir kəs yoxdur, həzrəti Əlinin (ə) canişinliyinə dəlalət edən cümlələri bəyan edibdir. Sonda elə cümlələri bəyan edibdir ki, Peyğəmbər (s) ilə Əhli- beytin arasında möhkəm bağlığıa və əlaqəyə dəlalət edir.

Əhli- beyt ismətini (günahsız və məsum olmasın) sübut etmək üçün bir çox etiqadı və kəlami mənbələrdə hədisin bu cümləsinə ki, buyurur:

" وَ اَذْهِبْ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهِّرْهُمْ تَطْهیراً" istinad olubdur. Beləliklə iki əhəmiyyətli məsələ hədisdə var və o İmamətlə ismətdir.

Ətreaflı cavab

Bir çox rəvayətlər kəsa hədisi haqqında icmali şəkildə daxil olub[1] ki, onların hamısından istifadə olur, Peyğəmbər (s), Əli Fatimə, Həsən və Hüseyn (ə) çağırdı yaxud onun hüzuruna gəldilər: Peyğəmbər (s) onların başına bir əba salıb, buyurdu: Allah! Bunlar mənim ailəmdirlər, çirkinliyi onlardan uzaq et, bu vaxt

" إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ" ayəsi nazil oldu.

Məruf Sünni alimi Hakim Həskaniyi Nişaburi Şəvahidut- tənzil[2] kitabında habelə Seyyid ibni Tavus[3] bu rəvayətləri müxtəlif ravilərdən və müxtəlif yollarla yazıblar.

Amma bizim nəzərimizdə olan şərafətli kəsa hədisidir ki, Şeyx Abbas Quminin Məfatihul- cinan kitabında daxil olubdur.

Bu nəql, məna nəzərindən iki əhəmiyyətli və diqqəti cəlb edən məsələyə və nöqtəyə malikdir.

1.             İmamətin və vilayətin isbatı:

Kəsa hədisi birinci mərhələdə Əhli- beytin İmamət və vilayət məsələsinə işarə edir və bu məqamı onlara məxsus bilir.

A). Əhli- beytin İmamət məqamı: Həzrəti Rəsul (s) münasib zamanlarda və münasibətlərdə İmam Əli (ə) canişinliyindən danışıbdır. Kəsa hədisi o yerlərdən biridir. O həzrət (s) hədisin hissələrindən birində, İmam Əlini (ə) qardaşı, vəsiyi, xəlifəsi və bayraqdarı tanıtdırıbdır.[4] Ona görə ki, öz yanında Əhli- beytinin məqamına və Əhəmiyyətinə işarə etsin ki, vəfatından sonra onların ehtiramı qorunsun. Əhli- beyti kəsanın altına yığandan sonra buyurdu: Bunlar mənim ailəm, mənə məxsus olanlar və yaxınlarımdırlar, ətləri mənim ətim qanları mənim qanımdır; onları incidən hər şey məni incidir və onları kədərləndirən hər şey məni kədərləndirir. Onlarla döyüşənlə döyüşərəm. Məndəndirlər mən də onlardanam. Salamlarıvı bərəkətlərivi, məhəbbətini və bağışlamağını mənə və onlara göndər. Onlarla sülhdə olanlarla sülhdəyəm və onlarla düşmənçilik edənlərlə düşmənəm, onları sevən hər kəslə dostam.

B). İmamət məqamının məxsus olmas: İmam Həsən (ə) İmam Hüseyn (ə), İmam Əli (ə) və həzrəti Fatimə (s) əziz İslam Peyğəmbərinin hüzuruna yetişəndən sonra o həzrət yəmani kəsanı bu böyük insanların üzərinə saldı və Allahdan istədi ki, onları çirkinlikdən və pislikdən uzaq etsin ki, şərafətli ayə nazil oldu. İndi sual budur ki, Peyğəmbərin bu işinin bir dəlili olub ya bihudə və dəlilsiz baş verib? Cavabda demək lazımdır ki, mümkün deyil Peyğəmbər (s) o əzəmətli və agahlığıyla hədər və bihudə bir iş yerinə yetirsin.[5]

Bəs Peyğəmbərin bu işinin dəlili və hikməti olub ki, " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ..." ayəsindən qabaqkı və sonrakı ayələrini siyağında (düzüm) azca diqqət etməklə aydın olur ki, o həzrətin məqsədi olub Əhli- beyti kamil şəkildə müşəxxəs edib başqalarından ayrılsın və desin: " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ..." ayəsi təkcə bu dəstə haqqında doğrudur, məbada bir kəs bu ayənin müxatəbin Peyğəmbər (s) ayəsinin bütün və ailə üzvlərinin hamısını bilsin; yəni Peyğəmbər bu işi Əhli- beyti ayırmaq üçün etməsəydi, mümkün idi o həzrətin yaxınlarının və qadınlarının hamısı ayənin itlaqından (ümumiliyindən) istifadə edəydilər və özlərini ayənin məzmunua daxil edəydilər. Ona görə görə bəzi rəvayətlərdə gəlibdir ki, Peyuğəmbər (s) üzdəfə bu cümləni təkrar etdi: "Allah mənim əhli- beytim bunlardır çirkinliyi onlardan uzaq et.[6]

Əhli- sünnət mənbələrində də gəlibdir ki, o həzrət qırx gecəyə qədər sübh namazına yaxın Əli və Fatimənin (ə) evinin qapısını döyürdü və buyururdu:

«السلام علیکم أهل البیت و رحمة الله و برکاته ، الصلاة رحمکم الله »، إنما یرید الله لیذهب عنکم الرجس أهل البیت و یطهرکم تطهیرا» [7] [8]

2.             İsmətin (günahsızlıq- Məsumluq) isbatı:

Başqa bir mühüm məsələ ki, ona bu hədisdə işarə olub, Əhli- beytin və onların ardınca bütün İmamların çirkinlikdən və pislikdən məsum olmasıdır. Bunu nəzərə alaraq ki, bu hədis " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ" ayəsinin şəni nuzuldur, necə ki, bu ayə Əhli- beytin (ə) məsumluğuna dəlalət edir, kəsa hədisi də bu cürdür.

Yuxarıdakı ayədə təfsirçilərdən bəzisi " رجس" ricsin şirkə və yaxud "zina! Kimi çirkin böyük günahlara işarə etdiyini bildiriblər, bir halda ki, bu mahiyyətdə heç bir dəlillər yoxdur, bəlkə " الرجس" itlaqı (bunu nəzərə alaraq ki onun "Əlif və lamı "cins əlif və lamdır") hər cürə çirkinliyə və günaha şamil olur, çünki günahların hamısı ricsdirlər, ona görə bu kəlmə Quranda "şirkə" spirtli içkiləri içməyə" Qumara" "nifaq" haram və napak ətlərə və onun kimilərə şamil olubdur.[9]

Digər tərəfdən, bunu nəzərə alaraq ki, Allahın iradəsi hökman öz əksini tapmalıdır, " إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ" cümləsi onun hökman olası iradəsinə dəlildir. Məxsusən " انّما" kəlməsinə diqqət etməklə ki, həsr (xüsusilik) və təkid üçündür, aydın olur ki, Allahın qəti iradəsi bunun üzərində qərar tutub ki, Əhli- beyt hər cür ricsdən, çirkinlikdən və günahdan pak olsunlar. Bu həmin ismət məqamıdır.

Bu nöqtənidə nəzərə almaq lazımdır ki, Allahın iradəsindən məqsəd bu ayədə onun halal və haram haqqında hökmləri və göstərişləri deyil (təşrii iradə), çünki bu hökmlər hamıya şamil olur və əhli beytə ixtisası yoxdur, buna əsasən " انّما" kəlməsinin məfhumu ilə düz gəlmir.

Bu davamçı iradə bir növ İlahi köməyə işarədir ki, Əhli- beyti ismətə və ona hömək edir, eyni halda ixtiyar və iradə azadçılığıyla ziddiyəti yoxdur.

Həqiqətdə ayənin məfhumu o şeydir ki, camiə ziyarətində də gəlibdir: Allah sizi büdrəməkdən qorudu, fitnədən və azğıçılıqlardan amanda saxladı, çirkinliklərdən pak etdi və pisliyi sizdən uzaq etdi və tamamıyla təmiz etdi.[10] Bu izah ilə yuxarıdakı ayənin Əhli- beytin ismət məqamına dəlalət etməsində şübhə etmək olmaz.[11]

Yuxarıdakı nöqtələri bəyan etməklə kəsa hədisinin əhəmiyyəti Əhli- beytin ismətini və vilayətin sübut edibdir, aydın oldu.



[1] - Hilli, Həsən ibni Yusif, Nəhcul- həqq və Kəfus- sidq, səh 228 və 229, darul- hücrə müəssisəsi Qum, 1407. H. Q. "Əhməd ibni Hənbəlin Müsnədində" çox saylı vasitələrlə və "Əlcəmu beynə sihahi sittə" də Ümmü Sələmədən nəql olub ki, dedi:

«إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً»

Fatimə Peyğəmbərin hüzuruna daxil oldu həzrət buyurdu: Yoldaşına və iki oğul övladına denın gəlsinlər hamını kəsanın altına salıb dedi:

«هؤلاء أهل بیتی»

Ümmü Sələmə deyir: Başımı kəsanın içinə salıb dedim məndə əhli- beytin üzvüyəm? Həzrət buyurdu: Sən yaxşı adamsan (amma Əhli- beytdə daxil deyilsən). Həmin məna Əbu Davudun Səhihindən, Malikin Mövtasında və Səhihi Müslümdə və müxtəlif yerlərdə, müxtəlif yollarla daxil olubdur.

[2] - Həskani, Hakim, Şəvahidut- tənzil liqəvaidut- tənzil, cild 2, səh 17, Tehran, 1411 q. Təb və nəşr müəssisəsinin nəşri.

[3] - Seyyid ibni Tavus, Əttəraif fi mərifəti məzahibul- təvaif, cild 1, səh 124, Xəyyam nəşri, 1400 q.

[4] -

«قالَ لَهُ وَعَلَیْکَ السَّلامُ یا اَخى یا وَصِیّى وَخَلیفَتى وَصاحِبَ لِواَّئى»

[5] - Nəcm surəsi, ayə 3- 4. .Heç vaxt həvəs və istək üzündən danışmır nə deyirsə ona olunan vəhydən başqa bir şey deyil.

[6] - Şeyx Səduq, Əmaliyi Səduq, Ələmi nəşri, Beyrut çapı, 1400. Q.

«اللهم هؤلاء أهل بیتی و خاصتى فاذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیر»

[7] - Əhzab surəsi, ayə 33.

[8] - Əl- məcəmul- vəsit littəbərani, cild 17, səh 438. H. 8360.

[9] - Həcc surəsi ayə 30, Maidə surəsi, ayə 90, Tövbə surəsi, ayə 125, Ənam surəsi ayə 145.

[10] -

«عصمکم اللَّه من الذلل و آمنکم من الفتن، و طهرکم من الدنس، و اذهب عنکم الرجس، و طهرکم تطهیرا»

[11] - Məkarim Şirazi, Nasir, təfsir nümunə, cild 17, səh 298, darul- kutubul- islamiyyəh, tehran, birinci çap, 1374. M.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Uşaq saldırmaq haramdırmı?
    23234 Uşaq salmaq
    `Uşaq saldırma haram və böyük günahlardandır. Bu işi görən tövbə etməli və kəffarəsi (iki ay bir- birinin ardınca oruc tutmaq) var. onun diyəsi də belədir. Rüşeyim uşaqlıqda qərarlaşandan sonra, 40 gün müddətində spermadır. Onu saldırmağın diyəsi bu müddətdə 20 misqal şərii qızıl sikkədir ki, hər ...
  • Aşura günü necə İmam Hüseyn (ə) və o həzrətin əshabı o halda ki, su az idi qüsl etdilər?
    9679 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi
    Tarix və rəvayətdə imam Hüseyn (ə) və onun əshabının susuzluğu barəsində tədqiq etdikdə və o rəvayət ki, imam və onun əshablarının aşura gününün səhəri verdiyi qüslü verib yuyunma məsələsinə nəzər saldıqda, demək olar ki, tarixdə yalnız bu həqiqətdir ki, İmamın karvanı su əldə etməkdən mühasirəyə salınmış və digəri ...
  • Təthir ayəsi Quranın hansı surəsindədir?
    7256 Təfsir
    Məruf təthir ayəsi, Əhzab surəsinin 33- cü ayəsidir. Bu ayədə Allah- Taala öz iradəsiylə əhli- beyt adlı bir dəstəni hər tərəfli pak olmasını açıqlamışdır. Bu ayə bir çox ayələrdən biridir ki, bir sıra rəvayətlər- yetmiş rəvayətdən çox- onun nazil olması məqamında sünnü və şiələrdən bizə ...
  • Quranın andlarının sirləri nədədir?
    5594 Quran elmləri
    “Qəsəm” sözəərəbsözüolub “andiçmək” mənasınıverirvətərifidəbundanibarətdir
  • Bütün İlahi peyğəmbərlər kitaba malik olmuşlarmı? Əgər belədirsə, həzərt Nuhun (ə) kitabınıb adı nədir?
    4742 Qədim kəlam
    Quran və rəvayətlərdə həzrət Nuhun (ə) kitabının adı barəsində heç bir məlumat qeyd olunmamışdır. Amma “Biz peyğəmbərlərimizi aydın dəlillərlə göndərdik və onlarla kitab və ... nazil etdik” ayəsi onu göstərir ki, bütün İlahi peyğəmbərlər kitab sahibi olmuşalar. Əlbəttə bu ayəni fərqli təfsir edən rəvayətlər də mövcuddur. Həmçinin ...
  • Qabil Habili niyə öldürdü?
    8017 Hədis elmləri
    Quran ayələrindən istifadə olunur ki, Habilin Qabilin əli ilə öldürülməsinin səbəbi, Qabilin vücudunda alovlanan çirkin həsəd sifəti olubdur və sonda Habilin məzlumcasına öldürülməsinə gətirib çıxardı. ...
  • Qadın övladına süd verdiyi üçün ərindən süd vermə muzdunu ala bilərmi?
    5012 Nizamlar hüquq və əhkam
    Diqqət eləmək lazımdır ki, islamda fiqhi əhkamlar və əxlaqi üsullar bir- birini kamilləşdirir və onlar arasında heç bir ayrılıq yoxdur.[1]  Buna görə də əhkamlardan bəzilərində fərd üçün sabit əhkam olsa, bu onun haqqı olsa da, mükəlləf ondan fiqhi hökm kimi istifadə edə bilər. Amma ...
  • Allah- Taala Qədir günündə Peyğəmbərə (s) göstəriş verdi ki, Əliyə (ə) tabut versin. O tabutdan məqsəd nədir?
    4765 Hədis elmləri
    Bu hədisdə "tabut" kəlməsi vardır və Qurani- kərimdə də ona işarə olunubdur:«... أَنْ یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ فیهِ سَکینَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ ...»Bu şərif ayə buna işarə edir ki, elə bil bəni İsrail hələ Talutun Allah- Taala tərəfindən məmuriyətinə inanmamışdılar, hətta özlərinin Peyğəmbəri "İşmuilin" aydınlatması ilə belə. Ondan dəlil və nişanə ...
  • Nisa surəsinin 11 ayəsinin sonunun olan “Siz ata və övladlarınızın hansı birisinin sizin üçün faydalı olduqlarını bilmirsiniz.” cümləsinin mənası nədir?
    4658 Təfsir
    Nisa surəsinin 11- ci ayəsində birinci təbəqədə olanların irsinin bölünməsi qaydası bəyan edildiyini nəzərə alsaq, təfsirçilər bu ayənin sonunun- sizin ata və övladlarınızın hansının sizin üçün faydalı olduğunu bilmirsiniz- mənası barəsində ehtimallar bəyan etmişlər. Buna görə bu ayənin bu hissəsinin mənası aşağıdakılardan bir ola bilər:
  • Şeyx Tusinin hpkumət çərçivəsi barəsindəki siyasi düşüncəsi nədir?
    4215 پیشینه تاریخی ولایت فقیه
    Şeyx Tusinin hökumət barəsindəki siyasi düşüncəsinin müxtəlif cəhətləri var: İslam hökumətinin hədəfləri: Şeyx bu fikirdədir ki, İslami hökumətin hədəfləri aşağıdakılara aiddir: a)- Cəmiyyətdə nəzm və əmin- amanlıq. O olmadıqda hərc mərclik hakim olur. b)- İctimai ədaləti genişləndirmək. Əgər camaatın ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    136370 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    106531 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    87553 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    86393 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    69884 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    44185 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    43130 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    31295 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    31284 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    29936 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...