Ətraflı axtarış
Baxanların
7183
İnternetə qoyma tarixi: 2010/09/29
Sualın xülasəsi
Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) өзүнүн әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасыны нәзәрә алсаг нә сәбәбә Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) елм өјрәнир?
Sual
Нәјә ҝөрә Мусанын (әлејһиссалам) Хызыр пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) һекајәтиндә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) елә мәсәләләри билир ки, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг онлардан хәбәри олмур? Һалбуки, Хызыр (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән дејилдир!
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин.
Ətreaflı cavab

Һәзрәт  Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли (Улул-әзм) вә шәриәт ҝәтирән пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг, Һәзрәт  Хызыр васитәси илә нәји исә өјрәнмәси вә с.. һеч дә онун мәгам вә елминин нөгсанына дәлаләт етмир. Чүнки:

1. Һәзрәт  Муса пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) илк ҝөрүшүндә, Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) саламынын ҹавабында она белә бујурур: “Салам олсун сәнә, еј бәни Исраилин алими!”[1] Бунунла дә Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) елми мәгам вә дәрәҹәсинә ачыгҹа етираф едир.

2. Бәзи рәвајәтләрә әсасән, о ҹүмләдән, имам Садигдән (әлејһиссалам) нәгл олунмуш рәвајәтдә Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) Тур дағында мүгәддәс сәмави лөвһәләр алдыгдан сонра белә дүшүнүр ки, бүтүн елмләр вә биликләр она бу лөвһәләриндә назил олмуш вә о зәманәсинин ән биликли шәхсидир.[2] Аллаһ-таала өз һикмәти әсасында, Мусаја (әлејһиссалам) баша салмаг истәјир ки, белә тәсәввүрү зеһниндән чыхартсын. Бу ҹәһәтдән мүәммалы шәкилдә Мусаны (әлејһиссалам) елә бир һадисә илә үзләшдирир ки, зеһниндә олан белә тәфәккүрү вә ҝүманы ислаһ еләсин.

3. Һәзрәт   Хызырын (әлејһиссалам) бәзи гејби мәсәләләрә елми вар иди. Амма үмуми шәкилдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елми Мусанын (әлејһиссалам) елминдән аз иди вә бу әзәмәт саһиби олан пејғәмбәрин елми Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олуб. Она ҝөрә дә имам Садиг (әлејһиссалам) Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елмини Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олдуғуну ачыглајыр.[3]

Башга сөзлә десәк, Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) вә Хызырын (әлејһиссалам) һаггында олан ајә вә рәвајәтләрдән мәлум олур ки, Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) инсанларын һәјатына, варлыг аләминә вә һәгигәтләрә аид елә елми вар иди ки, илаһи рәһмәт вә хүсуси вилајәт әсасында Аллаһ-таала тәрәфиндән јалныз она әта олунмушдур. Бу елмин Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) шәриәтиндә дәхаләти олмамыш вә Мусанын (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) әмәлләринә етиразы ҝәтирдији шәриәтин заһири һөкмләринә әсасән олуб. Бу ҹәһәтдән Аллаһ-таала өз пејғәмбәрини бәзи гејби елмләр вә һәгигәтләрлә таныш едир вә бу ачыгламаны өз салеһ бәндәләриндән биринин васитәси илә Мусаја (әлејһиссалам) чатдырыр.[4]

4. Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елминин мәншәји Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елминин мәншәји илә ејнидир. Јәни, һәр икиси илаһи тәлимләр вә Аллаһ-таала тәрәфиндән олан вәһј илә олмушдур. Бу ҹәһәтдән һансыса мәсәләләрдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) мәлуматынын Мусанын (әлејһиссалам) мәлуматындан чох олмасы онун үчүн мүстәгил үстүнлүк һесаб олунмур. Чүнки, бу елмләрин вә биликләрин һамысы Аллаһ-таала тәрәфиндәндир.

5. Бүтүн гејд олунанлары нәзәрә алараг белә нәтиҹәјә ҝәлмәк олар ки, бәзи илаһи сирләрин Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәсилә Мусаја (әлејһиссалам) өјрәдилмәси Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) өтрү фәзиләт сајылмасындан габаг, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) бу илаһи елмә руһи һазырлығы вә зати ләјагәтидир ки, бунунла да Аллаһ-таала ону билмәдикләринә аҝаһ едир. Әлбәттә, белә бир илаһи фејзин вә рәһмәтин алынмасынын өзү хүсуси (батини вә хариҹи) сәбәб вә шәраитә еһтијаҹлыдыр. Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) үчүн бу сәбәб хариҹдә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәси илә һазыр олду вә о да будур ки, Хызыр (әлејһиссалам) ачыгҹасына етираф едир ки, ҝөрдүјү бүтүн бунлар Аллаһ-тааланын ирадәси вә Онун тәрәфиндән мәним васитәмлә ачыгланмыш һәгигәтләрдир.[5]



[1] Фејз Кашани, Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.251; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[2] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[3] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.303 вә 309.

[4] Кәһф сурәси, 65.

[5] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.257.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Xahiş edirəm münasib həyat yoldaşı tapmaq üçün hər hansı bir duanı qeyd edəsiniz.
    13482 Əməli əxlaq
    Allah- Taala hər bir işin baş tutması üçün müəyyən səbəblər təyin etmişdir. Buna görə də hər bir işin nəticəsinin özünə aid amili vardır. Gözəl ailə və həyat yoldaşı tapmaq üçün ümdə səbəb də insanın arayıb və onun barəsində etdiyi sorağlardır. Əlbəttə bu yolda səhvə yol verməmək üçün gərək ...
  • Quran mətnində istifadədə “innə” ilə “ənnə”, “məvəddət” və məhəbbət”, “mulk” və “mələkut” arasında fərq nədir?
    10076 Təfsir
    1.“İnnə” və “ənnə” hərflərinin arsındakı fərqlər bundan ibratədir ki, “innə”-dən (ilk hərfi kəsrə ilə başlayan) həmişə cümlə gəlir. Amma “ənnə” hərfi özündən sonrakı cümləni məsdərə – sözün kökünə tərəf aparır və tək hala dəlalət edir. 2.Quran təfsirçiləri məvəddət və məhəbbət sözlərini ərəbcədən dostluğ mənasında tərcümə edirlər. Zahirdə, ...
  • Aya ruku halında dua etmək müstəhəbdirmi?
    5273 Nizamlar hüquq və əhkam
    Rukunun zikrləri barəsində demək olar ki, insan rukuda olduğu zaman hər bir zikri istəyirsə deyə bilər. Amma ehtiyat[1] olaraq üç dəfə "Sübhan allah" və yaxud bir dəfə "Subhanə allahi- rəbbiəl əzimi və bi həmdih" zikri qədərində olmalıdır.[2] Amma rukuda deyilən zikrlər barəsində ki, ...
  • Başqa planetlərdə yaşamaq olarmı?
    5169 Nizamlar hüquq və əhkam
    Başqa planetdə yaşamaq sualı iki cəhətdən araşdırıla bilər: 1). Görəsən bağqa planetlərdə yaşayış varmı? Biz onun nişanələrin görə bilirikmi? Görəsən başqa planetlərdə yaşamaq imkanı insanlar üçün realdırmı? İnsan o yerlərə gedib çıxa bilərmi?. Bu suallara cavab vermək bizim deyil, əksinə astronomların və ...
  • وَابْتَلُواْ الْيَتَامَى حَتَّىَ إِذَا بَلَغُواْ النِّكَاحَ “Yetimlər həddi-buluğa çatana qədər onları imtahan edin” ayəsinin mənası nədir?
    4804 Təfsir
    Allah-taala bu ayədə yetimlərin qəyyumlarına göstəriş verib buyurur ki, onların mal-dövlətlərinə nəzarət edin, sərmayələrini qoruyub saxlayın. Qəyyumluq dövründə yetimləri, həddi-buluğa və ağlı kəsən dövrə çatdıqları zamana qədər sınaqdan keçirin. Onların həddi-buluğa və əqli kamilliyə çatdıqlarını bildiyiniz zaman mal-dövlətlərini özlərinə qaytarın. Bu imtahanın səbəbi budur ki, həddi-buluğa və ...
  • Hədis elmində Şazz və müəllil hədis hansı məna da işlədilir?
    5749 Hədis elmləri
    Şazz hədis: O rəvayətə deyilir ki, bir sənədi olsun, amma rəvayəti nəql edənlərin hamısı siqə (inanlmış və dürüst) insanlar olsun. Lakin mətn baxımından məşhurun nəql etdiyi rəvayətlə müxalif olsun. Şazz rəvayətə Nadir rəvayətdə deyilir[1]. Fiqh elmində Şazz adı çox vaxtı o ...
  • Modern dünyada dinin yol göstərməsi necə təsəvvür olunur?
    5298 Təzə kəlam
    "Din" kəlməsi bütün dinlərə istər səmavi olsun istərsə də olmasın, təhrif olmuş olsun və yaxud təhrif olmamış (İslam) olsun, şamil olur. Bizim əqidəmiz budur ki, İslam dini yalnız buna malikdir ki, bütün dövr və əsrlərdə müsbət yol göstərməyə malikdir; Çünki İslam bütün dinlərin sonuncusu və ən kamil İlahi ...
  • sms vasitəsi ilə naməhrəmlə zarafat etməyin hökmü nədir?
    7044 Nizamlar hüquq və əhkam
    Neçə məsələyə diqqət etmək sizə cavaba yetişməkdə kömək edə bilər:1.     İnsandakı güclü instiktlərdən biri cinsi şəhvətdir ki,əgər azğınlaşsa onu ələ almaq qeyri mümkün ya çətin olacaq.
  • Görmədiyiniz qızla söhbət etməyin iradı varmı?
    7214 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müqəddəs İslam şəriəti nəzərindən qızla oğlan arasında evləndikdən qabaq olan hər cür əlaqə, (bir- başa və bir- başa olmayan hər cür əlaqə) əgər (cinsi) ləzzət qəsdi ilə ya o əlaqədə günaha düşmək qorxusu olsa, olmaz və iradı var. Amma təhsil, elm, peşə və işlə bağlı olan əlaqə, əgər ...
  • Müntəzər (intizarı çəkilən) Məhdi barəsində şiənin nəzəri nədir?
    8369 Qədim kəlam
    Yuxarıdakı sual çox külli və ümumi olduğundan, qərara almışıq ki, həzrət Məhdi (əleyhis-salam)-ın həyatı, qeybət dövrünün xəbərləri və zühur əlamətlərinə qısaca işarə etmiş olaq. O həzrətin adı “ م.ح.م.دM.h.m.d”dir. Onun çoxlu ləqəbləri vardır, o cümlədən: Qaim, Müntəzər, Sahibul-əsr və s. O həzrətin əziz atası imam ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    150515 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    121883 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    103191 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    97779 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    80710 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    64565 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47984 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    36225 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    35464 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    35077 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...