Ətraflı axtarış
Baxanların
4482
İnternetə qoyma tarixi: 2010/02/06
Sualın xülasəsi
Вилајәти фәгиһин васитә илә сечилмәси гајдасында дөвр ирады гаршыја чыхыр. Буну неҹә һәлл етмәк олар?
Sual
Вилајәти фәгиһин васитә илә сечилмәси гајдасында дөвр ирады гаршыја чыхыр. Буну неҹә һәлл етмәк олар?
Qısa cavab

Һазырда Иран Ислам Республикасында вилајәти фәгиһи сечән мүтәхәссисләр (хубраган) мәҹлисини мүһафизләр шурасы тәсдиг едир. Инди бела бир шүбһә јараныр ки “әҝәр мүһафизләр шурасыны рәһбәр тәсдиг едирсә, мүһафизләр шурасынын үзвүләри вилајәти-фәгиһи сечән мүтәхәссисләри тәсдиг едирсә, вә онлар да рәһбәрлији сечирсә, бу мәсәлә гејри-мүмүкүн олан бир дөврдүр.”

Белә бир шүбһә вә мүғалитәнин ҹавабыны ашкарламак үчүн бир нечә әсаса диггәт етмәк вә онлары бир-бириндән ајырмаг лазымдыр. Әввәла, мүһафиз шурасынын үзвләринин һамысы бирбаша рәһбәрлик тәрәфиндән мәнсуб олунмур, диҝәр тәрәфдән мүһафизәкар шуранын үзвләри вилајәти-фәгиһә намизәдләрин јалныз, шәраит вә ганунулијни тәсдиг едирләр, амма бу үзвләр бирбаша ҹәмијјәтин рәји әсасында сечилир.

Ətreaflı cavab

Бу суала ҹаваб вермәкдән өтрү әввәлҹә дөвр ганунуну изаһ едәк сонра исә мәсәләни һәлл едәк.

Васитә илә сечимдә ҹәмијјәт хубра әһлини јәни, мүтәхиссәсләри өзләринә бу ишдә вәкил кими тәсәввүр едирләр. Онлар исә үмуми шәраитә малик олан фәгиһләрин арасындан вилајәти-фәгиһи сечирләр. Иран Ислам Республикасы конститусијасынын јүз сәккизинҹи маддәсинә әсасән, вилајәти-фәгиһ рәһбәрлијинә сечим ганунун, онун шәраити вә кејфијјәтини тәјин етмәк илк нөвбәдә фәгиһләрдән ибарәт олан мүһафизакар шуранын өһдәсиндә, ондан сонра исә алимләрдән ибарәт хубрә (елм) әһлинин өһдәсиндә гојулумушдур.

Диҝәр тәрфдән, әсас ганунун дохсан доггузунҹу мәддәсинә әсасән, мүһафизәкарлар шурасы мүтәхәссләрин рәһбәрлијә сечки програмына нәзарәт едир. Өлкә рәһбәри, ислам шурасынын мәҹлисинә вә ҹәмијјәтин рәјләринә нәзарәти өз өһдәсинә алыр. Бу нәзарәт о вахт тәһәггүг тапыр ки, намизәдләрин бу сечкидә олан шәраит вә кејфијјәти ганунла ујғун олсун. Белә нәзарәтә, “истисваб нәзарәти” (сәһиһлијин тәсдиг етмәк)  дејилир. Белә нәзарәтин әкси о нәзарәтдир ки јалныз, үмуми шәкилдә сечикинин ҝедишинә нәзарәт олунсун. Бу нәзарәт нөвүндә, нәзарәтчинин сечки ҝедишинә вә ја онун гәбул вә ја батил сајылмасында һеч бир ролу јохдур. Бу нәзарәт, “иститлаи нәзарәт” (аҝаһ олмаг) адланыр.

Бундан әлавә, нәзарәт шурасынын сечкинин сәһиһлијни тәсдиг етмәк сәлаһијјәти илә јанашы конститусијанын дохсан сәккизинҹи маддәсинә әсасән, мүһафизәкар шурасы да сечки ганунун нәзарәтини изаһ етмәли вә о тәфсир дә конститусијанын дохсан доггузунҹу маддәсинә әлавә етмишләр.

Беләликлә, индики һалда Иран Ислам Республикасында вилајәти фәгиһи сечән мүхәтәссләр мәҹлисинин намизәдләрини алимләрдән ибарәт мүһафизләр шурасы тәсдиг едир. Инди белә бир шүбһә вә ирад едилир ки: “әҝәр мүһафизләр шурасыны рәһбәр (вилајәти-фәгиһ) тәсдиг едирсә, мүһафизләр шурасынын үзвүләри вилајәти-фәгиһи сечән мүтәхәссисләри тәсдиг едир вә онлар да рәһбәрлији сечирсә, бу мәсәлә гејри-мүмүкүн олан бир дөврдүр.”

Бу шүбһәјә ҹаваб вермәздән әввәл белә бир мәсәләјә диггәт етмәк лазымдыр. О да будур ки, “дөвр” сөзү фәлсәфи бир термин олуб о заман гаршыја чыхыр ки, мәсәлән, “А”, “Б”-ин сәбәби, “Б”, “Д”-ин сәбәби, һәмчинин, “Д” өзү “А”-нын сәбәби олсун. Бу һалда, “А”-нын тәһәггүт тапмасы өзү-өзүнә шәрт кими олур вә гејри-мүмкүн олан дөвр јараныр. Белә олан сурәтдә,  “дөвр”үн һеч вахт хариҹи вүҹуду олмаз.

Вилајәти-фәгиһ мәсәләсиндә белә бир шүбһә вә мүғалитәнин ҹавабыны ашкарламак үчүн бир нечә әсаса диггәт етмәк вә онлары бир-бириндән ајырмаг лазымдыр. Әввәла, мүһафиз шурасынын үзвләринин һамысы бирбаша рәһбәрлик тәрәфиндән мәнсуб дејил әксинә, конститусијанын дохсан биринҹи әсас маддәсинә әсасән, мүһафизәкарлар шурасынын он ики үзвүндән јалныз, алтысы вилајәти-фәгиһ тәрәфиндән сечилир, једди нәфәр һүгугшүнас исә әдлијјә назирлијинин башчысынын васитәсилә ислам шурасынын мәҹлисинә намизәд кими верилир вә мәҹлисин рәји әсасында сечилирләр. Беләликлә, мүһафизәкарлар шурасынын  үзвләринин һамысы бирбаша рәһбәрлик тәрәфиндән сечилмир.

Диҝәр тәрәфдән мүһафизәкар шуранын үзвләри, мүтәхәссисләр (хубрәган) мәҹлисини сечмирләр, онлар јалныз, вилајәти-фәгиһә намизәдләрин шәраит вә ганунилијни тәсдиг едир амма, бүтүн үзвләр, бирбаша ҹәмијјәтин рәји әсасында сечилир.

Беләликлә, рәһбәри, мүтәхәсиисләр мәҹлисинин (хубрәган) үзвләри тәјин едир. Лакин, онларын өзү бу мүһафизәкарлар шурасынын үзвү илә тәјин олунмур. Диҝәр тәрфәдән,  мүһафизәкарлар шурасынын үзвләринин һамысы вилајәти-фәгиһ тәрфиәндән сечилмир. Нәһајәт, диҝәр тәрәфдән мөвҹуд үнсүрләр арасында, јәни, рәһбәр, мүһафиз шурасы, мүтәхәссисләр мәҹлиси һеч бири бир мәртәбәдә гәрар тутмамыш вә бунула да бу мәсәләнин нә фәлсәфи, нә дә һүгугу ҹәһәтдән шүбһәси јохдур.

 

Даһа чох мәлумат үчүн бах:

Мәһди Һадәви Теһрани, вилајәт вә дәјанәт, муәссисеји фәрһәнҝи ханеји хирәд, Гум, икинҹи чап, 1380ҹи шәмси или.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    113443 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    86465 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    65376 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    48850 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    37479 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35954 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24796 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24092 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23955 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21965 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...