Ətraflı axtarış
Baxanların
3879
İnternetə qoyma tarixi: 2011/02/15
Sualın xülasəsi
Vəliyyi- fəqih mələklərdən üstündürmü?
Sual
İmamXumeyni (rh)- nin islami hökumət kitabında, islam hökumətinin rəhbərini hətta Allahın mələklərindən üstün bilməsi doğrudurmu?
Qısa cavab

Qeybət əsrində vilayət- fəqih Peyğəmbər (s) və imamlar (ə)- ın vilayətinin davamıdır.

Başqa sözlə, vilayəti- fəqih, Peyğəmbər (s) və imamların (ə) vilayətindən götürülüb. O həmin ixtiyarla islam hökumətini təşkil edib və onu idarə etməyə məmur olubdur.

Digər bir tərəfdən, İmam Xumeyninin nəzərinə əsasən Peyğəmbər (s) və imamlar (ə) xüsusi və uca mənəvi kamal və məqamlara görə, təkvini vilayətləri də varlarıdır. Ona görə də, onların mənəvi məqamları varlıq aləminin bütün varlıqlarından hətta mələklərdən də üstündür. Biz ki, deyirik vilayəti- fəqih Peyğəmbər (s) və imamların vilayətidir, bu söz vəliyyi- fəqihin Peyğəmbər (s) və imamlar (ə)- ın məqamı ilə eyni olması fikrinə səbəb olmasın.

Əgər vəliyyi- fəqihin də təşrii vilayətindən əlavə, uca insani və mənəvi kəlamları olsa bir növ təkvini vilayəti də olacaq və mələklərdən üstün məqamı olan kamil insanlardan olacaq.

Ətreaflı cavab

İslam hakimi və vəliyyi- fəqihih mələklərdən üstün olması məsələsinə məşğul olmamışdan qabaq, vilayəti- fəqihin tərif- mövqe, ixtiyar və dəlillərinə nəzər salmaq zəruri nəzərə çarpır:

İslam nəzərindən hakimiyyət haqqı tənha Allaha məxsusdur: " ان الحکم الا لله " Hakimiyyət yalnız Allaha məxsusdur." [1] Həmin məzmun digər ayələrdə də gözə çarpır.

Hökmün burada geniş mənası var ki, hökumət və hakimliyə də şamil olur. [2] Yaranış aləminin hamısının Allahın məxluqu olmasını qəbul etsək! Onda onun həqiqi maliki olmasını, hər şeydən və hər kəsdən qabaq varlıq aləminə mütləq hakimiyyətin ona məxsus olmasını qəbul etməliyik.

Buna əsasən, hakimiyyətlərin ona çatması və onun əmrilə baş verməsi lazımdır. Hər kəs onun izn və əmri olmadan hökumət kürsüsünə əyləşsə, təcavüzkar və qəsbkardır. Ona görə də ilahi Peyğəmbərlər və sonuncu Peyğəmbər (s), onun tərəfindən əsl hakimdirlər. sonuncu Peyğəmbər (s)- dən sonra da, vasitəsiz ya vasitə ilə onun tərəfindən bu məqama təyin olunan şəxslərin hökumət etmək haqqı var. həmin düşüncəyə əsasən həzrəti Məhdinin (ə. c.) qeybəti dövranında da, onun tərəfindən xüsusi formada yaxud ümumi formada bu məsuliyyət üçün təyin olunan şəxslərin hökumət etmək haqqı var. [3] Buna əsasən, şiənin nəzərində vilayəti- fəqih qeybət dövranında, məsum imamların (ə) vilayətinin davamıdır. Necə ki, onların vilayəti də Peyğəmbərin (s) vilayətinin davamıdır. Bunun nəticəsi bu məsələyə etiqadlı olmaqdır ki, islam cəmiyyətinin başında və onun idarəçilik məqamında, islam tanıyan bir nəfər olmalıdır. Əgər məsum diri olsa, o özü və əgər o olmasa, fəqihlər bu məsuliyyəti öhdələrinə alacaqlar. [4]

Yaxşı bir nəticəyə yetişmək üçün, bilməliyik ki, insanlara ya digərlərinin işinə hakimiyyət etmək mənasında olan vilayət, təkvini və təşrii vilayətə bölünür.

Təkvini vilayət, varlıq aləminin və təbiət sisteminə dəxalət etmək qüdrəti mənasındadır. Təşrii vilayət, hökm və əmrlər vermək və qanun düzəltməyə qadir olmaqdır ki, hidayət zamanı Allahın əmrlərini bəyan etməkdən əlavə, hökumət və ictimai əmrlərdə itaətin vacibliyinə səbəb olur.

Peyğəmbər (s)- in və ya Peyğəmbərlərin çoxunun və həmçinin imamların (ə), təkvini vilayətin bir dərəcəsinə malikdirlər ki, ondan istifadə etmək möcüzə adlanır. Vücudun mərtəbələrinin ucalması və onun təkamülü ilə uyğundur. Təşrii vilayətin də müxtəlif dərəcələri var. Onun ən kamil dərəcəsi, Allahın pak zatına məxsusdur. Necə ki, təkvini vilayətdə də belə bir halət sabit və qəti idi. Təşrii vilayətin aşağı dərəcələri, bəzi Peyğəmbərlər, islam Peyğəmbəri (s), imamlar və qeybət zamanında ədalətli, hadisələrdən xəbərdar, dövrünün problemlərini bilən və onu həll etməyə qadir olan fəqih üçün sabit və aydındır. [5]

Vəliyyi- əmrin və islam hakiminin məqamının mələklərdən üstün olması barəsində İmam Xumeyninin (rh) nəzəri belədir"... İmamın (ə) mənəvi dərəcələri də vardır ki, hökumət vəzifələrindən başqadır.

O, ilahinin ümumi hökumətidir ki, bəzən imamlar (ə) ona işarə ediblər. Təkvini bir xilafətdir ki, onun səbəbindən zərrələrin hamısı vəliyyi- əmrin qarşısında hazırdırlar. Bizim məzhəbin zərurilərindəndir ki, heç kəs hətta Allaha ən yaxın olan mələklər və mursəl Peyğəmbərlər İmamlar (ə)- ın mənəvi məqamlarına yetişməz..." [6]

Amma burada bizim mövzumuz təşrii vilayətdir. Şiənin etiqadlarından biri budur ki, vilayəti- fəqih Peyğəmbər (s) və imamlar (ə)- ın vilayəti sırasındadır. Necə ki, Quran buyurur: " النبی اولی بالمؤمنین من انفسهم " Peyğəmbər möminlərə nisbət, onların özündən daha layiqdir. [7]

Yəni Peyğəmbərin (s) iradə və istəyi, hər bir insanın iradə və istəyindən qabaqdır. İmamlar (ə)- ın da bu məsələdə Peyğəmbər (s) kimi, mütləq vilayətləri var. Vilayəti- fəqihin də hökumət və siyasətə aid olan bütün işlərdə, Peyğəmbər (s) və imamlar (ə) kimi, ixtiyar və vilayəti var. Necə ki, imam Xumeyni (rh) vəliyyi- fəqihin ixtiyarları barəsində belə buyurur: "Peyğəmbərin (s) hökumət ixtiyarının Əli (ə)- dan daha çox ya Əli (ə)- ın hökumət ixtiyarlarının fəqihdən daha çox olması düşüncəsi, batil və səhvdir. Əlbəttə Peyğəmbər (s)- in fəzilətləri bütün aləmdən çoxdur. O həzrətdən sonra həzrət Əli (ə)- in fəzilətləri hamıdan daha çoxdur. Amma mənəvi fəzilətlərin çoxluğu, hökumət ixtiyarlarını çoxaltmır..." [8]

Bu məsələnin davamında İmam Xumeyni (rh) vəliyyi- fəqihin məqamının məsumlarla (ə) bərabər olması fikrinin qarşısını almaq üçün belə deyir:

"Peyğəmbərin (s) imamların (ə) məsum imamın qeybətindən sonra, ədalətli fəqihin vilayəti var deməyimiz, bəzilərində fəqihlərin Peyğəmbər və imamların məqamı ilə eyni olması, fikrinin yaranmasına səbəb olmalıdır. Çünki burada məqamdan söhbət getmir, əksinə vəzifədən söhbət gedir. Vilayət yəni hökumət, ölkənin idarəsi və şəriət qanunlarının icrası, ağır və mühüm bir vəzifədir.

Bu insan üçün qeyri adi məqam gətirmir və onu adi insan həddindən yuxarıya aparmır..." [9]

İslam hakiminin rəhbərliyin iki əsas şərtini daşımasına yəni elm və əməl, möminlərə rəhbərlik etmək və dini hökuməti öhdəsinə almaq üçün seçilməsi mümkündür. Bu zaman imam Xumeyninin nəzərinə əsasən: Vilayəti- fəqih Peyğəmbər (s)- in vilayətinin davamı olduğuna görə, ona itaət etmək hamıya vacibdir. [10]

Amma bu vəliyyi- fəqihin məqamının Peyğəmbər (s) və imam (ə) kimi mələklərdən üstün olmasına səbəb deyil. Lakin vəliyyi- fəqih və islam hakimi də, xalis bəndəçilik və batinini saflaşdırmaqla mənəvi və insani kamallara səbəb olub və kamil insanlardan biri olsun. Və Quranın bu arqumentinə əsasən: İnsan yaranış aləminin varlıqlarının hamısından daha dəyərli, yer üzündə Allahın xəlifəsi, səma mələklərinin səcdə etdiyi və bütün göylər və yer ona tabedirlər. [11] Bir tərəfdən insan əgər istəsə özünün vücudunda olan istedad və şəraitlərdən istifadə etməklə mələklərdən irəli keçib və ixlas, yaxşı seçim və əməl ilə, öz məqamını onlardan da uca yerə qaldıra bilər. Digər bir tərəfdən, elə bir məqama əl tapa bilər ki, mələklərdən irəli keçib və elə bir yerə yetişə bilər ki, göylərin daşıya bilmədiyi əmanət yükünü, daşısın." [12]

Başqa sözlə: İnsanda elə bir gövhər var ki, onu varlıq aləminin ən yaxşı məxluqu edib. Ona görə də, mələklərin səcdəgahı olubdur. [13] Bu gövhər Allahın xəlifəsi olmaq istedadıdır. İnsan bu istedadı çiçəkləndirməklə, elə bir yerə yol tapa bilər ki, ilahi mələklər ora yol tapa bilmirlər.

Əhməd o uca məqamlı açdı

Cəbrail həmişəlik heyran qaldı.

Çünki, Əhməd Sidr və mərsədindən keçdi,

Və Cəbrailin məqamı və həddindən,

Dedi ona mənimlə birgə uç,

Dedi, xeyir- xeyir, mən sənin hərifin deyiləm.

Ona yenidən dedi, gəl ey qanadı yanıq,

Mən hələ ən uca məqamıma yetişməmişəm.

Dedi: Ey xoş əmr əgər bu həddi keçsən.

Əgər qanad çalsam qanadın yanar,

Heyrət, heyrət dalınca gəlir bu əhvalatlardan. [14]

Mən səndən aşağı olduğuma görə, bihuş olaram.

İnsanda olan bu istedadın ortaya çıxması və çiçəklənməsi şəraiti, islam əmrlərinə əməl etmək, əxlaqı [15] fəzilətləri əldə etmək və bu əmanəti qorumaqla mümkündür. Necə ki, nəfsin istəklərinə tabe olmaqla heyvandan da daha aşağı ola bilər. [16] Burada demək olar ki, o insan ki, bu əmanət onda zay olmayıb və onu ən yaxşı formada inkişaf etdirib, uca dərəcəyə malik mələklərdən (o mələklər ki, ilahi ərşi daşıyır, bəşərin əməllərinə nəzarət edir və ilahi vəhyi çatdırırlar və sair...) [17] üstündürlər. [18] Vəliyyi- fəqih və islam hakimi də bu məsələdə istisna olunmayıb.

Xatırlatma:

Bu barədə daha çox mütaliə etmək üçün aşağıdakı kitablara baxın:

  1. Vilayəti fəqih (islami- hökumət), İmam Xumeyni, İmam Xumeyninin əsərlərini çap və nizamlama müəssisəsi.

  2. Vilayət və diyanət, Hadəvi Tehrani, Məhdi, Qumun ağıl evi nəşriyyatı.

  3. Pəyami Quran, Məkarim Şirazi, səhifə 10.

  4. Vilayəti fəqih barəsində olan iradlara cavablar, Şirazi, Əli.

[1]   - Ənam surəsi, ayə 57, Yusif, surəsi, ayə 40- 67.

[2]   - Muin surəsi, ayə 400, bir cildli.

[3]   - Məkarim ,irazi, Pəyami Quran, cild 10, səhifə 53- 54.

[4]   - Hədəvi Tehrani, Məhdi, vilayət və diyanət, səhifə 63- 64.

[5]   - Şirazi, Əli, Vilayəti- fəqihə olan iradlara cavab, səhifə 9- 10.

[6]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 42- 43.

[7]   - Əhzab surəsi, ayə 6.

[8]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 42- 43.

[9]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 40.

[10]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 40.

[11]   - Bəqərə surəsinin 30- 34- cü ayələrinə və Loqman surəsinin 20- ci ayəsinə baxın.

[12]   - Xacə Hafiz Şirazinin şerlər divanına baxın.

[13]   - Göstərici: İnsanın digər varlıqlardan üstünlüyü, sual 711 (sayt: 751)

[14]   - Məsnəvi mənəvi (Mövlana).

[15]   - Məlumdur ki, Vəliyyi- fəqih ilahi əmr və təqvaya rəayət etmədikdə, rəhbərlik vəzifəsi öz- özünə ondan alınır. Göstərici: Vəliyyi- fəqihin şərtləri, sual 7335, (sayt: 7483)

[16]   - " اولئک کالانعام بل هم اضل... " Onlar dörd ayaqlı (heyvan) kimi, hətta onlardan da daha aşağıdırlar. Əraf surəsi, ayə 179.

[17]   - Bu ayələrə baxın: Nisa surəsi, ayə 172, Haqqə surəsi, ayə 17, Naziat surəsi, ayə 5. İntihar surəsi, ayə 10- 12, Nəhl surəsi, ayə 2.

[18]   - İskəndəri, Hüseyn, Həyat nişanələri, cild 4, səhifə 100.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • 1- Qədir gecələrində Quran tərcüməsini başın üzərinə tutmaq olarmı? 2- Üç Qədir gecəsindən bir gecəni oyaq qalıb, ibadət edibsə, amma yerdə qalan o iki gecəni iş yoğunluğu səbəbi ilə oyaq qala bilməyib, nəticədə ibadət də etməyib, Belə bir insan günah edibmi?
    1284 احترام به نام خدا، قرآن، پیشوایان 2015/05/04
    Quranın tərcüməsi Quran hökmündə deyil. Buna əsasən qədir gecələrində Quranı başin üzərinə tutmaq kimi xüsusi əməlləri yerinə yetirmək üçün Quranın tərcüməsindən istifadə etmək Quranı tutmaq sayılmır. Amma əgər tərcümə də Ərəb dili də, yəni hər ikisi olarsa, işkalı yoxdur. Yəni qeyd olunan əməlləri yerinə yetirmək üçün onu ...
  • Иман нәдир?
    3529 Təzə kəlam 2010/07/18
    Иман инсан үчүн мүгәддәс олан мәнәви ишләрә сәмими гәлбдән бағланмаға дејилир вә бу јолда өз ешг, мәһәббәт вә шүҹаәт ҝөстәрмәјә һазырдыр.    Гуранда иманын ики ганады вар; елм вә әмәл. Елм әмәлсиз күфрлә нәтиҹәләнә ...
  • Qadınların heyz olduqları halda, orucun kəffarəsi ki, otuz bir gündür ardıcıl şəkildə olarsa, necə mümkün sayılır?
    4146 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/07
    O oruclarda ki, onun ardıcıl şəkildə tutulması şərtdir (kəffarə və nəzr orucları kimi) əgər üzr səbənindən (qadınlarda) nifas və heyz adətləri kimi, əgər orucu olduğu kimi ardıcıl tuta bilmirsə üzrü həll olduqdan sonra (xəstəlik, heyz və nifas kimi) fasilə vermədən oruclarını tutmağa başlamalıdır və orucu düzgün sayılır; ...
  • Əba Əbdillahil Hüseyn (ə) Həbib Bin Məzahirə «من الغریب الی الحبیب» tərkibli məktub yazmışdırmı?
    3387 تاريخ بزرگان 2011/12/25
    Biz «من الغریب الی الحبیب» bu rəvayətə hədis kitablarında və şiənin nekroloqlarında (böyük şəxsiyyətlərin həyat və fəaliyyəti barəsində olan kitablar) məsələn, lohufe Seyid İbn Tavus, rast gəlmədik. Bu səbəbdən bu hədisi İmam Hüseynə (ə) aid edə bilmərik.
  • Həyat təhlükəsi olduğu halda etibat aliyat ziyarətinə getmək haram deyilmi?
    3111 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/10/02
    Pak insanların və Məsumların (ə) qəbrlərinin ziyarəti üçün etibati aliyətə getmək çox bəyənilmiş və Məsum İmamlar (ə) tərəfindən sifariş edilmişdir. Çünki məsum İmamların (ə) adlarının yenidən canlanması və yad edilməsinə səbəb olur və böyük savabı vardır. Bu halda əgər belə səfərlərdə həyati təhlükə vardırsa, zərərin ölçüsü ilə islamın qorunması, şiəliyin ...
  • Bilmək istərdim ki, İslamda başqasının övladını övladlığa götürməkliydə məhdudiyyət varmı?
    3391 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/08/01
    Yetim uşaqları və ya valideynləri olan halda övladını saxlaya bilməyənlərin öz tam razılığı ilə övladlarını himayəyə verməkdə və onları himayəyə götürməkdə şəri cəhətdən, İslamda heç bir məhdudiyyət yoxdur. Amma, bəzi ölkələrdə uşaqların öz vəziyyətlərini ruhi cəhətdən nəzərə almaqla, onların bu yaşda kifayət qədər ixtiyar sahibi olmamaları və ...
  • Nə üçün mürtədlik məsələsində, qadın və kişinin hökmü fərqlidir?
    4095 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/11/19
    İslam insanlardan istəyir ki, kifayət qədər dəlil və məlumatla bu İlahi dini qəbul etsinlər və onun sayəsində hidayət tapmasınlar, amma qəbul edəndən sonra, dini buraxıb kafir olan şəxslər üçün ağır cəzalar nəzərdə tutubdur; çünki bu İslam ziddinə təbliğ üçün vəsilə olub və başqa müsəlmanları mənfi təsir altına sala bilər.
  • Məsum kəlməsinin xarici mənası nədir?
    5604 Qədim kəlam 2012/06/13
    İsmət daxili bir qüvvə və nəfsani bir xüsusiyyətdir ki, ona sahib olanı günah etməyi düşünməkdən (o ki, qala günah etməyə) saxlayır. Elmi termində, səhv, unutqanlıq və günahdan qorunmaq mənasındadır. Ümumi bir bölümdə ismət iki növdür: 1. Ümumi məsumluq və günahdan qorunma.
  • Nə üçün "Əhli- beyt" deyəndə bir neçə nəfər nəzərdə tutulur?
    5234 Qədim kəlam 2011/02/14
    "Əhli- beyt" deyəndə, peyğəmbər (s) ailəsindən əsas beş nəfər; həzrət peyğəmbər (s), Əli (ə), Fatimə (s) imam Həsən (ə) və Hüseyn (ə) nəzərdə tutulur. Bununla da əsas səbəbi şiə və sünni hədisçiləri tərəfindən nəql olunmuş çox sayda olan hədisıərdir. Həmçinin bu hədis, əhli sünnənin yetmiş və şiənin yetmişdən çox ...
  • Haram yeməyi meyl etməyin hökmü nədir?
    3524 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/10/13
    Əgər bir şəxs yemək yedikdən sonra, bilsə ki, yediyi yemək haram yeməkdir və ehtimal verməmişdir ki, haramdır bəlkə halal olmasının nişanələrini hiss etmişdir, misal üçün bir müsəlmandan almışdır ki, günah iş görməmişdir. Amma əgər yemək barəsində şəkk edibdirsə misal üçün müsəlman olmayan bir şəxsdən almışdır, belə bir halda təhqiq etməli ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    107747 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    82166 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    59927 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    43001 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    32961 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    27297 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22968 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22938 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    21679 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20918 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...