Ətraflı axtarış
Baxanların
4364
İnternetə qoyma tarixi: 2011/02/15
Sualın xülasəsi
Vəliyyi- fəqih mələklərdən üstündürmü?
Sual
İmamXumeyni (rh)- nin islami hökumət kitabında, islam hökumətinin rəhbərini hətta Allahın mələklərindən üstün bilməsi doğrudurmu?
Qısa cavab

Qeybət əsrində vilayət- fəqih Peyğəmbər (s) və imamlar (ə)- ın vilayətinin davamıdır.

Başqa sözlə, vilayəti- fəqih, Peyğəmbər (s) və imamların (ə) vilayətindən götürülüb. O həmin ixtiyarla islam hökumətini təşkil edib və onu idarə etməyə məmur olubdur.

Digər bir tərəfdən, İmam Xumeyninin nəzərinə əsasən Peyğəmbər (s) və imamlar (ə) xüsusi və uca mənəvi kamal və məqamlara görə, təkvini vilayətləri də varlarıdır. Ona görə də, onların mənəvi məqamları varlıq aləminin bütün varlıqlarından hətta mələklərdən də üstündür. Biz ki, deyirik vilayəti- fəqih Peyğəmbər (s) və imamların vilayətidir, bu söz vəliyyi- fəqihin Peyğəmbər (s) və imamlar (ə)- ın məqamı ilə eyni olması fikrinə səbəb olmasın.

Əgər vəliyyi- fəqihin də təşrii vilayətindən əlavə, uca insani və mənəvi kəlamları olsa bir növ təkvini vilayəti də olacaq və mələklərdən üstün məqamı olan kamil insanlardan olacaq.

Ətreaflı cavab

İslam hakimi və vəliyyi- fəqihih mələklərdən üstün olması məsələsinə məşğul olmamışdan qabaq, vilayəti- fəqihin tərif- mövqe, ixtiyar və dəlillərinə nəzər salmaq zəruri nəzərə çarpır:

İslam nəzərindən hakimiyyət haqqı tənha Allaha məxsusdur: " ان الحکم الا لله " Hakimiyyət yalnız Allaha məxsusdur." [1] Həmin məzmun digər ayələrdə də gözə çarpır.

Hökmün burada geniş mənası var ki, hökumət və hakimliyə də şamil olur. [2] Yaranış aləminin hamısının Allahın məxluqu olmasını qəbul etsək! Onda onun həqiqi maliki olmasını, hər şeydən və hər kəsdən qabaq varlıq aləminə mütləq hakimiyyətin ona məxsus olmasını qəbul etməliyik.

Buna əsasən, hakimiyyətlərin ona çatması və onun əmrilə baş verməsi lazımdır. Hər kəs onun izn və əmri olmadan hökumət kürsüsünə əyləşsə, təcavüzkar və qəsbkardır. Ona görə də ilahi Peyğəmbərlər və sonuncu Peyğəmbər (s), onun tərəfindən əsl hakimdirlər. sonuncu Peyğəmbər (s)- dən sonra da, vasitəsiz ya vasitə ilə onun tərəfindən bu məqama təyin olunan şəxslərin hökumət etmək haqqı var. həmin düşüncəyə əsasən həzrəti Məhdinin (ə. c.) qeybəti dövranında da, onun tərəfindən xüsusi formada yaxud ümumi formada bu məsuliyyət üçün təyin olunan şəxslərin hökumət etmək haqqı var. [3] Buna əsasən, şiənin nəzərində vilayəti- fəqih qeybət dövranında, məsum imamların (ə) vilayətinin davamıdır. Necə ki, onların vilayəti də Peyğəmbərin (s) vilayətinin davamıdır. Bunun nəticəsi bu məsələyə etiqadlı olmaqdır ki, islam cəmiyyətinin başında və onun idarəçilik məqamında, islam tanıyan bir nəfər olmalıdır. Əgər məsum diri olsa, o özü və əgər o olmasa, fəqihlər bu məsuliyyəti öhdələrinə alacaqlar. [4]

Yaxşı bir nəticəyə yetişmək üçün, bilməliyik ki, insanlara ya digərlərinin işinə hakimiyyət etmək mənasında olan vilayət, təkvini və təşrii vilayətə bölünür.

Təkvini vilayət, varlıq aləminin və təbiət sisteminə dəxalət etmək qüdrəti mənasındadır. Təşrii vilayət, hökm və əmrlər vermək və qanun düzəltməyə qadir olmaqdır ki, hidayət zamanı Allahın əmrlərini bəyan etməkdən əlavə, hökumət və ictimai əmrlərdə itaətin vacibliyinə səbəb olur.

Peyğəmbər (s)- in və ya Peyğəmbərlərin çoxunun və həmçinin imamların (ə), təkvini vilayətin bir dərəcəsinə malikdirlər ki, ondan istifadə etmək möcüzə adlanır. Vücudun mərtəbələrinin ucalması və onun təkamülü ilə uyğundur. Təşrii vilayətin də müxtəlif dərəcələri var. Onun ən kamil dərəcəsi, Allahın pak zatına məxsusdur. Necə ki, təkvini vilayətdə də belə bir halət sabit və qəti idi. Təşrii vilayətin aşağı dərəcələri, bəzi Peyğəmbərlər, islam Peyğəmbəri (s), imamlar və qeybət zamanında ədalətli, hadisələrdən xəbərdar, dövrünün problemlərini bilən və onu həll etməyə qadir olan fəqih üçün sabit və aydındır. [5]

Vəliyyi- əmrin və islam hakiminin məqamının mələklərdən üstün olması barəsində İmam Xumeyninin (rh) nəzəri belədir"... İmamın (ə) mənəvi dərəcələri də vardır ki, hökumət vəzifələrindən başqadır.

O, ilahinin ümumi hökumətidir ki, bəzən imamlar (ə) ona işarə ediblər. Təkvini bir xilafətdir ki, onun səbəbindən zərrələrin hamısı vəliyyi- əmrin qarşısında hazırdırlar. Bizim məzhəbin zərurilərindəndir ki, heç kəs hətta Allaha ən yaxın olan mələklər və mursəl Peyğəmbərlər İmamlar (ə)- ın mənəvi məqamlarına yetişməz..." [6]

Amma burada bizim mövzumuz təşrii vilayətdir. Şiənin etiqadlarından biri budur ki, vilayəti- fəqih Peyğəmbər (s) və imamlar (ə)- ın vilayəti sırasındadır. Necə ki, Quran buyurur: " النبی اولی بالمؤمنین من انفسهم " Peyğəmbər möminlərə nisbət, onların özündən daha layiqdir. [7]

Yəni Peyğəmbərin (s) iradə və istəyi, hər bir insanın iradə və istəyindən qabaqdır. İmamlar (ə)- ın da bu məsələdə Peyğəmbər (s) kimi, mütləq vilayətləri var. Vilayəti- fəqihin də hökumət və siyasətə aid olan bütün işlərdə, Peyğəmbər (s) və imamlar (ə) kimi, ixtiyar və vilayəti var. Necə ki, imam Xumeyni (rh) vəliyyi- fəqihin ixtiyarları barəsində belə buyurur: "Peyğəmbərin (s) hökumət ixtiyarının Əli (ə)- dan daha çox ya Əli (ə)- ın hökumət ixtiyarlarının fəqihdən daha çox olması düşüncəsi, batil və səhvdir. Əlbəttə Peyğəmbər (s)- in fəzilətləri bütün aləmdən çoxdur. O həzrətdən sonra həzrət Əli (ə)- in fəzilətləri hamıdan daha çoxdur. Amma mənəvi fəzilətlərin çoxluğu, hökumət ixtiyarlarını çoxaltmır..." [8]

Bu məsələnin davamında İmam Xumeyni (rh) vəliyyi- fəqihin məqamının məsumlarla (ə) bərabər olması fikrinin qarşısını almaq üçün belə deyir:

"Peyğəmbərin (s) imamların (ə) məsum imamın qeybətindən sonra, ədalətli fəqihin vilayəti var deməyimiz, bəzilərində fəqihlərin Peyğəmbər və imamların məqamı ilə eyni olması, fikrinin yaranmasına səbəb olmalıdır. Çünki burada məqamdan söhbət getmir, əksinə vəzifədən söhbət gedir. Vilayət yəni hökumət, ölkənin idarəsi və şəriət qanunlarının icrası, ağır və mühüm bir vəzifədir.

Bu insan üçün qeyri adi məqam gətirmir və onu adi insan həddindən yuxarıya aparmır..." [9]

İslam hakiminin rəhbərliyin iki əsas şərtini daşımasına yəni elm və əməl, möminlərə rəhbərlik etmək və dini hökuməti öhdəsinə almaq üçün seçilməsi mümkündür. Bu zaman imam Xumeyninin nəzərinə əsasən: Vilayəti- fəqih Peyğəmbər (s)- in vilayətinin davamı olduğuna görə, ona itaət etmək hamıya vacibdir. [10]

Amma bu vəliyyi- fəqihin məqamının Peyğəmbər (s) və imam (ə) kimi mələklərdən üstün olmasına səbəb deyil. Lakin vəliyyi- fəqih və islam hakimi də, xalis bəndəçilik və batinini saflaşdırmaqla mənəvi və insani kamallara səbəb olub və kamil insanlardan biri olsun. Və Quranın bu arqumentinə əsasən: İnsan yaranış aləminin varlıqlarının hamısından daha dəyərli, yer üzündə Allahın xəlifəsi, səma mələklərinin səcdə etdiyi və bütün göylər və yer ona tabedirlər. [11] Bir tərəfdən insan əgər istəsə özünün vücudunda olan istedad və şəraitlərdən istifadə etməklə mələklərdən irəli keçib və ixlas, yaxşı seçim və əməl ilə, öz məqamını onlardan da uca yerə qaldıra bilər. Digər bir tərəfdən, elə bir məqama əl tapa bilər ki, mələklərdən irəli keçib və elə bir yerə yetişə bilər ki, göylərin daşıya bilmədiyi əmanət yükünü, daşısın." [12]

Başqa sözlə: İnsanda elə bir gövhər var ki, onu varlıq aləminin ən yaxşı məxluqu edib. Ona görə də, mələklərin səcdəgahı olubdur. [13] Bu gövhər Allahın xəlifəsi olmaq istedadıdır. İnsan bu istedadı çiçəkləndirməklə, elə bir yerə yol tapa bilər ki, ilahi mələklər ora yol tapa bilmirlər.

Əhməd o uca məqamlı açdı

Cəbrail həmişəlik heyran qaldı.

Çünki, Əhməd Sidr və mərsədindən keçdi,

Və Cəbrailin məqamı və həddindən,

Dedi ona mənimlə birgə uç,

Dedi, xeyir- xeyir, mən sənin hərifin deyiləm.

Ona yenidən dedi, gəl ey qanadı yanıq,

Mən hələ ən uca məqamıma yetişməmişəm.

Dedi: Ey xoş əmr əgər bu həddi keçsən.

Əgər qanad çalsam qanadın yanar,

Heyrət, heyrət dalınca gəlir bu əhvalatlardan. [14]

Mən səndən aşağı olduğuma görə, bihuş olaram.

İnsanda olan bu istedadın ortaya çıxması və çiçəklənməsi şəraiti, islam əmrlərinə əməl etmək, əxlaqı [15] fəzilətləri əldə etmək və bu əmanəti qorumaqla mümkündür. Necə ki, nəfsin istəklərinə tabe olmaqla heyvandan da daha aşağı ola bilər. [16] Burada demək olar ki, o insan ki, bu əmanət onda zay olmayıb və onu ən yaxşı formada inkişaf etdirib, uca dərəcəyə malik mələklərdən (o mələklər ki, ilahi ərşi daşıyır, bəşərin əməllərinə nəzarət edir və ilahi vəhyi çatdırırlar və sair...) [17] üstündürlər. [18] Vəliyyi- fəqih və islam hakimi də bu məsələdə istisna olunmayıb.

Xatırlatma:

Bu barədə daha çox mütaliə etmək üçün aşağıdakı kitablara baxın:

  1. Vilayəti fəqih (islami- hökumət), İmam Xumeyni, İmam Xumeyninin əsərlərini çap və nizamlama müəssisəsi.

  2. Vilayət və diyanət, Hadəvi Tehrani, Məhdi, Qumun ağıl evi nəşriyyatı.

  3. Pəyami Quran, Məkarim Şirazi, səhifə 10.

  4. Vilayəti fəqih barəsində olan iradlara cavablar, Şirazi, Əli.

[1]   - Ənam surəsi, ayə 57, Yusif, surəsi, ayə 40- 67.

[2]   - Muin surəsi, ayə 400, bir cildli.

[3]   - Məkarim ,irazi, Pəyami Quran, cild 10, səhifə 53- 54.

[4]   - Hədəvi Tehrani, Məhdi, vilayət və diyanət, səhifə 63- 64.

[5]   - Şirazi, Əli, Vilayəti- fəqihə olan iradlara cavab, səhifə 9- 10.

[6]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 42- 43.

[7]   - Əhzab surəsi, ayə 6.

[8]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 42- 43.

[9]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 40.

[10]   - İmam Xumeyni, Vilayəti- fəqih (islami hökumət), çap doqquzuncu, səhifə 40.

[11]   - Bəqərə surəsinin 30- 34- cü ayələrinə və Loqman surəsinin 20- ci ayəsinə baxın.

[12]   - Xacə Hafiz Şirazinin şerlər divanına baxın.

[13]   - Göstərici: İnsanın digər varlıqlardan üstünlüyü, sual 711 (sayt: 751)

[14]   - Məsnəvi mənəvi (Mövlana).

[15]   - Məlumdur ki, Vəliyyi- fəqih ilahi əmr və təqvaya rəayət etmədikdə, rəhbərlik vəzifəsi öz- özünə ondan alınır. Göstərici: Vəliyyi- fəqihin şərtləri, sual 7335, (sayt: 7483)

[16]   - " اولئک کالانعام بل هم اضل... " Onlar dörd ayaqlı (heyvan) kimi, hətta onlardan da daha aşağıdırlar. Əraf surəsi, ayə 179.

[17]   - Bu ayələrə baxın: Nisa surəsi, ayə 172, Haqqə surəsi, ayə 17, Naziat surəsi, ayə 5. İntihar surəsi, ayə 10- 12, Nəhl surəsi, ayə 2.

[18]   - İskəndəri, Hüseyn, Həyat nişanələri, cild 4, səhifə 100.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Əhli- sünnənin baxışını nəzərə alaraq, şiə fiqhinin nəzərindən səfərdə namazı şikəstə qılmaq rüsxətdir yoxsa vacib?
    6845 بیشتر بدانیم
    Yəqini olan məzələ budur ki, beş namaz əvvəlcə iki rəkət formasında qanuniləşibdir. Həmçinin heç bir şəkk yoxdur ki, həzərdə (vətəndə) olan namaza iki rükət əlavə olubdur. İndi müzakirə mövzusu budur ki, səfərdə olan namaza da iki rükət əlavə olub ya yox? Şiənin fəqihləri İmamlar (ə)- ...
  • İslam nəzərindən təbliğ üslubu nədən ibarətdir?
    4749 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi
    “Təbliğ” hər hansı bir xəbəri çatdırmaq mənasınadır. İlahi peyğəmbərlərin, xüsusilə həzrət Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in ilahi risalət vəzifəsi insanların zülmətlərdən nura doğru hidayətindən ibarət idi. Buna görə də İslamda təbliğ Allahın sözünü bəndələrinə çatdırmaq ünvanı ilə çox böyük əhəmiyyət daşıyır. İslamda təbliğ üslublarını üç qismə: kəlami (şifahi), yazılı və ...
  • Airobika idman növünün hökmü nədir?
    3987 İdman hərəkətləri musiqi ilə birlikdə
    Həzrət Ayətullah uzma Xameneinin dəftrəi: Ümumiyyətlə ləhvi musiqi yaxud da günah məclislərinin musiqisinə uyğun yaxud da şəhvəti təhrik edən yaxud da haram işlə olarsa və ya fəsad olarsa, caiz deyil. Həzrət Ayətullah uzma Sistaninin dəftəri: Əgər musiqi ləhvo ləb məclislərinin musiqisi ...
  • Nəsnasın keyfiyyəti və varlığı necədir?
    2256 آفرینش انسان و جهان
    Nəsnas müxtəlif formalarda təsvir olunub. Bəzi rəvayətlərə əsasən həzrəti Adəmin (ə) yaradılışından öncə olublar. Əlbəttə digər rəvayətlərə əsasən insanlardan bir dəstəsi mənəvi saflıqdan uzaq olmağa, heyvani hisslərinin güclü olmasına və bir çox günahları törətdiklərinə görə nəsnasın nümunələrindən hesab ediliblər. ...
  • Вилајәт сөзүнүн әрәб дилиндә чохлу вә фәргли мәналарыны нәзәрә алараг лүтфән бу кәлмәнин һәгиги вә әсл мәнасыны ачыглајын?
    3875 Qədim kəlam
    Вилајәт сөзү “вәлијә” сөзүнүн көкүндән олуб, мүхтәлиф мәналара маликдир. Амма бу бәһсдә нәзәрә алынан мәна ән чох “рәһбәрлик вә бәзи ишләрин мөвланын өһдәсиндә вә ихтијарында олмасы” мәнасыдыр. Мөвла бир нөв гүдрәти вә бир шејә әһатәси олана дејилир. Дини терминолоҝијада исә камил инсанын диҝәр инсанлара мүхтәлиф саһәләрдә ...
  • Başqalarını söymək və təhqir etməyin hökmü nədir?
    6370 گناه و رذائل اخلاقی
    İslam müsəlmanların və xüsusilə, möminərin abır-həyalarını həmişə yüksək səviyyədə qorumağı tapşırır. İmam Kazimdən (əleyhissalam)nəql olunur ki, bir gün Məkkədə Kəbə evinin qarşısında durub Kəbəyə belə xitab edir: “Ey Kəbə! Sənin haqqın nə qədər böyükdür. Amma, Allaha and olsun ki, möminin haqqı sənin haqqından üstündür.”[1]
  • Bəni İsrailin dana pərəstişinin cəzası hikmətli idi?
    3822 Təfsir
    Təfsirçilər bu ayədə Allahın öldürmək əmrindən məqsədində üç ehtimal veriblər: 1. Bu əmr, imtahan əmri olub və onların tövbəsiylə bu əmr onlardan götürülübdür. 2. Bu ayədə qətldən məqsəd şeytani vəsvəsələri və nəfsani şəhətlər kəsməkdir. 3. Ayədə qətldən məqsəd, həqiqi qətldir yəni bir- birinizi öldürüb həlak ...
  • İnsanlarda təfavüt və ixtilafların fəlsəfəsi, o cümlədən çirkinlik və gözəlik, hidayət və zəlalət və s. nədir?
    6591 Qədim kəlam
    Ədalətin müxtəlif mənaları vardır, o cümlədən: mürəkkəb hissələrdən təşkil olunmuş bir məcmuənin hissələrinin tənzimli, müvazinətli olması, ayrı-ayrı insanların hüququna riayət etmək, haqq sahibinin haqqını özünə vermək, vücud ifazə (əta) eləməkdə ləyaqəti riayət etmək, bərabərlik, hər növ ayrı-seçkiliyin inkar edilməsi. Amma suala münasib olan məna bərabərlik və hər ...
  • Kərbəlada İmam Hüseynin (ə) atı üçün hansı hadisə yarandı?
    7214 تاريخ بزرگان
    Kərbəla hadisəsinin tarixinin müəllifləri, həzrət İmam Hüseynin (ə) atı (Zül- cənah) barəsində geniş şəkildə söz açmamışdırlar.Bu hadisə barəsində olan bir çox xəbərlərdə işarə olunmuşdur ki, ibarətdir: İmam Hüseynin şəhadətindən sonra o həzrətin atı öz yalını imamın qanına batıraraq xeymələrə doğru hərəkət edib kişnəyirdi.İmamın Əhli- əyalı Zül- cənahın səsini ...
  • Dinin bəlası nədir?
    4124 Din fəlsəfəsi
    Din ilahi və qüds aləminə məxsus olan bir məsələdir, onda xəta, səhv, bəla və afətə yer yoxdur. Xəta və səhvə yol verilən şeylər bəşərə aid olan işlərdir. Dindarlıq və dinşünaslıq bəhslərində deyilmişdir ki, bəla və afət dinin həqiqətinə aid olmur, əksinə camaatın ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    115733 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    88572 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    67516 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    51311 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    42427 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    36804 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25731 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    25042 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24438 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    22463 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...