Baxanların
3143
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/18
Sualın xülasəsi
Həcdə qurbanlıq etməyin fəlsəfəsi nədir?
Sual
Bəqərə surəsinin 190- dan 196- a qədər ayələrində deyilib hər kəs təməttü ömrəsindən həccə qayıda hər nəyə gücü qüdrəti və qüvvəsi çatır dəvədən, öküzdən və qoyundan qurbanlıq etsin. Bu qədər heyvan kəsmək xalqın hansı dərdinə dərman edir. İbadi rəsmlər və adətlər ki, xalqın bir dərdinə dərman etmir, nə dərdə dəyir? Bu rəsm (qanun) nə təkcə bir dərdə dərman etmir bəlkə bədbəxt ərəb üçün gigenik cəhətdən yüz faiz prablemləridə olub?
Qısa cavab

İslamın bütün qanunları və göstərişləri məxluqatın xeyrinə çox dəqiq hikmətlər əsasındadır.

O cümlədən İslamın hökmlərindən və qanunlarından biri budur ki, hacılara vacibdir qurban bayramı günündə mina adlı yerdə qurbanlıq etsin. Həcdə qurbanlıq etməyin hikmətlərindən bəzilər bunlardan ibarətdir: Hacıların nəfsani istəklərini qurbanlıq etməyə və əmmarə nəfsi zibh etməyə diqqəti, təqvanı və Allaha yaxınlığı ələ gətirmək, kasıblara və kimsəsizlərə kömək və.... hətta qurbanlıq ətlərindən heç bir istifadə olmayan halda da bu hikmətlərdən bəzilərini ələ gətirmək olar.

Xoşbəxtlikdən son illərdə Məkkənin heyvan kəsilən yerlərində bir çox imkanat hazırlanıbdır. Ətləri dondurmağa və bu ətlərə kasıbların ehtiyaclarını ödəməklə bir çox həddə israfın qarşısı alınıbdır. Baxmayaraq ki, bu uğurlar müvəffəqiyyət yüz faizlik mərhələyə yetişməyib amma bu yolda böyük uğurlar əldə olunubdur. Yüz faizlik istifadə mərhələsinə az fasilə qalıbdır.

Ətreaflı cavab

O cəhətdən ki, İslamın hökmlərini və qanunlarını qoyan hikmətli Allahdır. İslamın bütün qanunları və göstərişləri məxluqat üçün xeyirli çox dəqiq hikmətlər əsasında yaranıbdır. Mümkündür biz onların bir çox hikmətlərindən və səbəblərindən xəbərdar olmayaq. İslamın hökmlərindən və qanunlarından biri budur ki, o kəslər ki, təməttü və Quran həcci yerinə yetirirlər qurban bayramı günündə Minada qurban kəsmələri vacibdir.[1]

İslam dünyasının alimləri ayələrdən və rəvayətlərdən istifadə etməklə həcdə qurbanlıq etmək üçün müxtəlif fəlsəfələr və hikmətlər bəyan ediblər ki, burada onlardan bəzisinə işarə edirik:

  1. Qurbanlıq etmək nəfsani istəklərlə mübarizə senbuludur.

Qurban bayramı günündə hacıların qurbanlıq etməsi nəfsani istəklərin qurbanlığı və əmmarə nəfsin zibhinin (başın kəsmək) senbuludur. Necə ki, Allahın həzrəti İbrahimə (ə) həzrəti İsmailin (ə) zibhi haqqında verdiyi göstəriş bu məqsədlə olubdur.

O həzrət bu əməlin sayəsində övlada qarşı məhəbbət ki, nəfsin köklü və möhkəm bağlılıqlarındandır mübarizə etsin. Allahdan itaət etməklə nəfsani bağlılıqları qırsın. Buna əsasən bu göstərişdən itaət etməyin həzrəti İbrahimin (ə) və həzrətio İslamailin (ə) nəfsin bağlılığları zindanından azad olmaqda böyük rolu olub və onların Allah yolunda dərəcəsini ucaldıbdır.

Hacılarında qurbanlıq etməsi dünya tələblik, mal pərəstlik zindanından azad və maddi dünyəvi bağlıəlıqlardan açılmaq üçün nəfslə bir növ mübarizədir.[2]

  1. Təqva əldə etmək və Allaha yaxınlaşmaq .

Quranı məcid bu barədə buyurur: "Bu qurbanlıqların ətləri və qanları heç vaxt Allaha yetişmir bəlkə Allaha yetişən şey təqva, pərhizkarlıq və siz bəndələrin əməllərinin paklığıdır..."[3] çünki Allahın qurbanlıq ətinə ehtiyacı yoxdur, çünki o nə cismdir və nə də ehtiyaclı, o kamil və hər cəhətdən sonsuz bir varlıqdır.

Başqa sözlə desək: Allahın qurbanlığı vacib etməkdən məqsədi odur ki, siz təqva yollarını getməklə kamil bir insan yolunda və istiqamətində qərar tutasınız. Gün bə gün Allaha daha yaxın olasınız. Bütün ibadətlər tərbiyət məktəbinin sinifləridir. Qurbanlıq insanlara isar, fədakarlıq, güzəşt və Allah yolunda şəhid olmaq üçün hazırlıq dərsini örgədir.

Habelə qurbanlıq etmək kasıbları və ehtiyaclılara kömək etmək dərsini örgədir.[4]

Təkcə əgər deyilən hikmətlərə diqqət etmiş olsaq, hətta qurbanlıq ətlərindən heç bir istifadə olmayan halda bu hikmətlərdən bəzilərini əldə etmək olar.

  1. Kasıblara kömək etmək (onlara yemək vermək).

Quran ayələrindən yaxşı istifadə olur ki, qurbanlığın hədəflərindən biri budur ki, onun ətindən lazımı istifadələr olsun. həm qurbanlıq edən ondan istifadə etsin həm də ehtiyaclı kasıblar.[5]

Bu dəyərli hədəfə əsasən müsəlmanlar edə bilməzlər qurbanlıq ətləri Minada yerə atsınlar ki, iyləsin və yaxud torpağa bastırsınlar. Bəlkə müqəddəs Mina torpaqlarında qurbanlıqdan ələ gələn ətləri birinci dərəcədə o yerin ehtiyaclı insanlarına versinlər, əgər həmin gün o yerdə ehtiyaclı tapılmasa, gərək o ətləri başqa məntəqələrə daşısınlar və ehtiyaclı insanların ixtiyarına versinlər. Hətta bu hikmətə əsasən əgər bu ətlər vaxtında ehtiyaclı insanların əlinə çatmasa və xarab olsada, qurbanlıq lazım deyil demək olmaz. Bəlkə müsəlmanlar çalışmalıdırlar inkişaf etmiş imkanlardan istifadə etməklə bu böyük sərvəti tez bir vaxtda ehtiyaclı insanların ixtiyarına qoysunlar.

Başqa sözlə desək: Kasıbların əlinə çatmadığı üçün qurbanlıq etməyin demək olmaz. Bəlkə demək lazımdır qurbanlıq etmək vacibdir və onun hikmətlərindən biri bu ətdən fəqirləri istifadəsidir, lazım olan imkanatı hazırlamaq lazımdır.

Xoşbəxtlikdən son illərdə Məkkəni heyvan kəsilən yerlərində bir çox imkanat hazırlanıbdır. Həccin rəhbərliyi (işçiləri) bir çox həddə müvəffəq olublar bu ətləri dondurmaqla israfın qarışısını alıb və onları ehtiyaclı insanların istifadəsinə çatdırsınlar. Baxmayaraq ki, bu uğurlar yüz faizlik mərhələyə yetişməyibdir. Amma bu yolda böyük uğurlar əldə olunubdur. Yüz faizlik istifadə mərhələsinə az fasilə qalıbdır.



[1] - Mənasik həcc (Əlməhşi lil- İmam Xomeyni: s 100 Mənasik həcc (lil Xomeyni), s 16.

[2] - Porsimani Quran saytından götürülüb.

[3] - Həcc surəsi, ayə 37.

«لَنْ يَنالَ اللَّهَ لُحُومُها وَ لا دِماؤُها وَ لكِنْ يَنالُهُ التَّقْوى‏ مِنْكُمْ»

[4] - Təfsir nümunə, cild 14, səh 107.

[5] - Təfsir nümunə, cild 14, səh 83.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    106064 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80865 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58642 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    41385 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31439 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    24215 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22497 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22273 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20828 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20417 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...