Ətraflı axtarış
Baxanların
4013
İnternetə qoyma tarixi: 2010/04/22
Sualın xülasəsi
Аллаһ-таала Өз Пејғәмбәринә (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) хитабән бујурур: “Дe: "Мəн Аллaһын истəдијиндəн бaшгa өзүмə нə бир xeјир, нə дə бир зəрəр вeрə билəрəм.” Мәҝәр Пејғәмбәрдән (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) шәфаәт вә шәфа истәмәк бу ајәдә ҝәлән мәтләблә илә зидд дејилми?
Sual
Аллаһ-таала Өз Пејғәмбәринә (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) хитабән бујурур: “Дe: "Мəн Аллaһын истəдијиндəн бaшгa өзүмə нə бир xeјир, нə дə бир зəрəр вeрə билəрəм.” Мәҝәр Пејғәмбәрдән (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) шәфаәт вә шәфа истәмәк бу ајәдә ҝәлән мәтләблә илә зидд дејилми?
Qısa cavab

Гејд олунан ајә, бүтүн ишләрин көкүнүн јалныз Аллаһ-таалаја гајытмасы (төвһид әфал), Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) өз ишләриндә Аллаһ-тааланын гүдрәтиндән мүстәгил олмамасыны бәјан едир. Беләликлә дә, диҝәр ајәләрдә Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) Аллаһын изни илә шәфаәт вә шәфа вермәси вә бәзи ајәләрдә бәзән ишләримиздә Пејғәмбәрдән (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) шәфаәт истәмәјә дәвәт етмәси арасында һеч бир зиддијјәт јохдур. Чүнки, шәфаәт, һаҹәтләрин верилмәси, хәстәләрин шәфасы вә саир әмәлләр әслиндә Аллаһ-тааланын изни вә гүдрәти чәрчивәсиндә баш верир.

   Әслиндә, белә ајәләр, Пејғәмбәрә (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) нисбәт верилән рүбубијјәт вә илаһијјәт мәгамларыны о Һәзрәтдән узаглашдырыр. Хачпәрәстләрин етигадларында Исаны (әлејһиссалам) вә бәзи мүсәлманлар имам Әлини (әлејһиссалама) илаһијјәт мәгамы верирләр. Јахуд, бәзиләри килсә раһибләрини өзләринә рәбб гәрар вериб, һөкмләрини Аллаһ-тааланын һөкмүнә үстүн верирләр. ....

   Беләликлә, бизим о бөјүкләрә мүраҹиәт едиб, онларын еһтирамыны һәмишә сахламаг вәзифәмиз олдуғуна бахмајараг, һеч вахт онлары илаһи вә рәбб мәгамларына галдырмаға ихтијарымыз јохдур. Һәмчинин, вәзифәмиздир ки, һәмишә онларын һәјатыны јахшы өјрәнәк вә камал сифәтләрини илаһи немәт билиб өзүмүзә нүмунә гәрар вермәклә тәкәббүрә дүчар олмајаг.

Ətreaflı cavab

Мүбарәк Әнфал сурәсинин 8-ҹи, Јунус сурәсинин 49-ҹу ајәләри вә бунлара охшар ајәләр јалныз, Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) ишләрини там мүсәтәгил ҝөрмәси һалыны инкар едир. Әҝәр дүнјада белә шәхсијјәтдән мүстәгиллик инкар олунурса јердә галан диҝәр инсан вә варлыглардан сөзсүз инкар олунаҹаг.

Гејд олуннан мүбарәк ајә, әслиндә Али Ирман сурәсинин 64, 79 вә 80-ҹы ајәләринә ҹавабдыр. Бу ајәләрдә садиг пејғәмбәрләрә нисбәт верилән илаһијјәт вә рүбубијјәт иддиасы тамамилә рәдд олунур вә инсанлары белә бир руһијјәдән чәкиндирир. Ејни заманда Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) өзүнү мүтләг шәкилдә әмр, мүлк вә Аллаһдан еһтијаҹсыз мүстәгил ихтијар саһиби билмәк, өзүнү илаһиләшдирмәк вә рүбубијјәт мәгамына галдырмаг әвәзинә бүтүн вүҹудуну Аллаһ-тааланын гүдрәт вә әзәмәтинә бағлы олдуғуну билдирир вә нүмунә үчүн инсанын һәјатында ән чох мүбтәла олдуғу хејир вә зәрәрин там шәкилдә Аллаһ-тааланын гүдрәтиндә олдуғуну бәјан едир. Чүнки, инсанларын әксәријјәтинин һәдәфи, һәјатда башга шеј јох, мәһз хејирләри өзләринә тәрәф чәкмәк вә зәрәри өзүндән дәф етмәкдир. Јохса, тәкҹә зәрәр вә хејир јох, бәлкә дә инсанларын вә бүтүн варлыгларын һәјатынын бүтүн саһәләриндә камал сифәтләриндән тутмуш бүтүн фәалијјәтләри Аллаһ-тааланын гүдрәтинә бағлыдыр.

     Аллаһ-тааланын бүтүн ишләринин вә сифәтләринин әсас вә ҹөвһәри (јәни, бүтүн камал сифәтләринин вә бүтүн гүдрәт вә фәалијјәтин мүтләг шәкилдә јалныз Аллаһ-таала тәрәфиндән бир немәт олдуғуну) бу мәнададыр. Бу һәмин мәнадыр ки, инсан бүтүн камал сифәтләриндә гүдрәт вә фалијјјәтләринин мәншәјәнин Аллаһ-таала тәрәфиндән олмасыны билмәлидир. Инсан өзүнү вә ја Аллаһдан гејрисини ишләринә мәһвәр вә әсас гәрар вермәсин. Әҝәр инсана бир хејир верилсә:

   а) Һеч дә белә олмасын ки, өзүнү һәр шејдә үстүн билсин вә десин: "Бу (вaр-дөвлəт) мəнə јaлныз мəндə oлaн eлм сaјəсиндə вeрилмишдир.”[1]   

б) Гибтиләр кими күтбејин олма ки, бүтүн ишләри Фиронун илаһијјәтләшмәси вә рүбубијјәтинә нисбәт вермиш оласан.[2]

в) Фирон вә Нәмруд кими өзүнү мүтләг ихтијар саһиби һесаб етмә вә онун кими “"Һәгигәтән, мән сизин ән уҹа Рәббинизәм!"[3] – демә.     

  д) Һеч вахт бир хејрин сәнә јетишмәсиндә Аллаһла бирҝә диҝәрини дә шәрик гошма. Дејәсән ки, әввәл Аллаһ сонра филанкәс, бу һалда мүшрик оларсан, бәлкә белә дејәсән ки, филанкәс Аллаһ тәрәфиндән вәсилә олараг бу хејри мәнә чатдырды. Бүтүн һалларда инсан Аллаһ-таалаја шүкр едән олмалыдыр. Бүтүн чәтинликләрин һәлли барәсиндә јалныз, Аллаһ-таала тәрәфиндән она немәт кими верилән васитәләр һаггында дүзҝүн нәтиҹә чыхартсын вә бунунла да чәтинликләри һәмишә һәлл олсун.

Бу, Гуран ајәләриндә бизә верилән дәрсдир. Амма, Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) кими уҹа шәхсијјәтли бир инсан Аллаһ-таала тәрәфиндән нә гәдәр немәт аларса, тәвазөкарлығы вә Аллаһ-таалаја олан шүкрү ҝүнбәҝүн артар.[4]  

Беләликлә, бу ајәләрдә Пејғәмбәрин  (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм)   илаһијјәт вә рүбубијјәт мәгамынын инкары вә маликијјәтдә мүстәгил олмамасыны бәјан етмәси, бизим о бөјүкләрә һаҹәт вә чәтинликләримизин һәллиндән өтрү мүраҹиәтимиз, онлардан шәфаәт вә шәфа истәмәјимизлә һеч бир зидијјәти јохдур. Чүнки, бу ајәләрдә о Һәзрәтдән мүтләг мүстәгиллик инкар олунур, амма бизим онлара мүраҹиәтимиздә, онларын Аллаһ-тааланын изни илә шәфаәт вә шәфа вермәләри нәзәрдә тутулур вә бу һалда Пејғәмбәрин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) иши Аллаһ-тааланын ирадәси чәрчивәсиндәдир. Неҹә ки, Гуранда һәзрәт Исанын (әлејһиссалам) бүтүн мөҹүзәләриндән сонра “Мәним изнимлә” сөзү тәкрар олур.[5] Бунунла да башгаларын о Һәзрәтә исбәт вермәк истәдикләри илаһијјәт вә рүбубијјәт мәгамыны рәдд етмиш олсун.

      Беләликлә, еһтиајтлы олмаг лазымдыр ки, бизим о бөјүкләрдән шәфаәт вә ја һаҹәт истәмәјимиз сәбәб олмасын ки, онларын бүтүн ишләри вә шәфаәт вермәләрини мүстәгил һесаб едәк. Онларын бүтүн харигүладә ишләринин вә баҹарыгларынын олмасына бахмајараг, һәмишә Аллаһ бәндәси, Она шүкр едән вә Аллаһ-таала мүгабилиндә тәвазөкар олмаларыны билмәјимиз зәруридир.    

 

                Даһа чох мүталиә үчүн:

1.     Мәраһил әхлаг дәр Гуран, Әбдуллаһ Ҹавад Амули, нашир Исра, Гум.

2.     Әлламә Тәбатәбаи Мәһәммәд Һүсејн, Бәррәсиһаји Ислами, сәһ-269-270, нәшр Һиҹрәт, Гум.

3.     Әл-Мизан вә саир тәфсирләр, Әнфал сурәсинин 8-ҹи, Јунус сурәсинин 49-ҹу, Али Имран сурәсинин 64, 79 вә 80-ҹы ајәләри.



[1] Гәсәс сурәси, 72 вә 78-и ајәләр.

[2] Зохроф сурәси, 54-ҹү ајә.

[3] Назијат сурәси, 42-ҹү ајә.

[4] Мәраһилул-Әхлаг дәр Гуран, сәһ-86-101.

[5] Маидә сурәси, 110-ҹу ајә.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    127771 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    96894 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    78490 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    67123 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    61758 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    39304 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    33233 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    28713 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    28315 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    26394 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...