Ətraflı axtarış
Baxanların
6322
İnternetə qoyma tarixi: 2011/06/12
Sualın xülasəsi
Modern dünyada dinin yol göstərməsi necə təsəvvür olunur?
Sual
Aya sizin nəzərinizdə mümkündür ki, modern dünyada din müsbət yol göstərməyə malik olsun? Belə bir halda İslamı modern dünyada insanların ehtiyaclarını həll edən bir yol kimi hesab olunurmu?
Qısa cavab

"Din" kəlməsi bütün dinlərə istər səmavi olsun istərsə də olmasın, təhrif olmuş olsun və yaxud təhrif olmamış (İslam) olsun, şamil olur. Bizim əqidəmiz budur ki, İslam dini yalnız buna malikdir ki, bütün dövr və əsrlərdə müsbət yol göstərməyə malikdir; Çünki İslam bütün dinlərin sonuncusu və ən kamil İlahi dindir. Bunun üçün də hər bir zaman və insanın həyatı boyu (istər ictimai istərsə də də şəxsi) ona lazım olan proqram və yol göstərməyə malik olmalıdır.

Başqa bir tərəfdən isə dinin yol göstərməsi texnologiya və elmin yol göstərməsindən tamamıyla fərqlidir.

Texnikanın inkişaf etməsiylə dinin də qanun və proqram əhatəsi genişlənir və İslam fiqhinin ətraflı mənbələrindən ictihad vasitəsiylə yeni hökm mövzuları məlum olur.

Din üç bölümdə; insanın özüylə rabitəsi, insanın başqalarıyla (təbiət və cəmiyyət) rabitəsi və insanın Allahla rabitəsi, insan üçün proqramı vardır və bəşərin hidayəti üçün bütün lazım olan cavabları (Əhli- beytin təyin etdiyi yolla ki, onu ictihad adlandırırlar). Verir.

Ətreaflı cavab

Din kəlməsi geniş bir məna daşıyır ki, bütün dinlərə, istər səmavi istərsə də səmavi olmasın, təhrif olunmuş, istərsə də təhrif olunmamış (İslam) olsun şamil olur. Bizim əqidəmiz budur ki, İslam dini tək bir dindir ki, bütün əsrlər boyu üstün və müsbət yol göstərmək qabiliyyətinə malikdir. Başqa dinlər isə buna qadir deyildirlər; çünki yalnız İslam bütün dinlərin sonuncusu və ən kamil dindir ki, Allah tərəfindən göndərilmişdir.

Dinin əsas və əsl yol göstərməsi elm və texnologiyayla tamamıyla fərqlidir.

Bir insanın dinə olan ehtiyacının dəlilin isə, bir çox işlərin olmasıdır ki, insan öz ağıl, elm və təcrübəsiylə onları həll etməyə qüvvəsi çatmır.

Bu məsələyə; yəni bizim dərk etmə qabiliyyətimizin müəyyən həddə olması fəlsaəfədə ağıl nəzərindən qəbul edilmiş və Quranda buna işarə etmişdir:

«... علّمکم ما لم تکونوا تعلمون»[1]

Sizə o şeylər ki, bilmirdiniz (deyə) öyrətdik. Bu vəsflə, insan dinə ehtiyaclı olmadan heç bir zaman müəyyən bir nöqtəyə çatmağa malik deyildir.

Din üç bölümdə insan üçün proqram hazırlayaraq yol göstərir və həmişə çalışır ki, bu üç növ yolu düzgün olaraq həyata keçirsin.

A: İnsanın özüylə rabitəsi:

B: İnsanın başqalarıyla rabitəsi (təbiət və cəmiyyət).

C: İnsanın Allahla rabitəsi:

Bunun üçün də dünya və axirətin hər ikisinə diqqət yetirir. İslam o dünyanın abadlığını istəyir ki, onun axirəti də abad olsun və bu böyük vəzifə isə dünya əxlaqı öhdəsindən kənardır.

Din ürəyə diqqət etməklə birlikdə ağıla da diqqət yetirir.Elm buna necəmalikdir ki, onun vücudunun həqiqətini dərk etməyən insan üçün ətraflı proqram hazırlasın və onu səadətə çatdırsın. Baxmayaraq ki, insan elmi yol göstərəndir, amma bu yollar hər vaxt insana kömək etməyə malik deyil və hər hansı kamil bir din, qanun və fəlsəfəni insanlara çatdırmaqdan acizdir, insan isə hər bir şeydən əvvəl bir yol və proqrama ehtiyacı vardır ki, ona yol göstərsin. İslamda insanın özünə münasib olan yollar, onun ixtiyarına qoyulmuşdur ki, elm onu öz öhdəsinə götürməkdən acizdir. Texnologiyanın inkişaf etməsiylə dinin qanun və hökm əhatəsi də böyüyür. Yeni mövzuların yaranmasıyla İslamın böyük alimləri, yeni hökümləri İslamın fiqh mənbələrindən əldə edirlər və ictihadın böyüməsi nəticəsində modern dünyada insanlar üçün heç bir şəri hökmü cavabsız qalmır. Başqa bir tərəfdən isə, əgər təsəvvür edək ki, texnologiyanın inkişaf etməsi dinə ehtiyac olmamağa səbəb olur, gərək insan əsrlər keçdikdən sonra, özünün daha dinə ehtiyacı olmadığını bildirirdi və öz ağlıyla bir yol özünə tapardı.

Müasir tarix bunun düzgün olmadığını da təsdiqləyir. Nəinki insan dinə ehtiyaclı olmadığını bildirmir. Bəlkə Resansdan sonrakı, dinin əleyhinə tuğyan etmiş və bir çox acılıqları din yolunda çəkdikdən sonra, bu gün hər an dinə yaxınlaşır və özünün dinə daha çox ehtiyaclı olduğunu hiss edir.

Mütaliə üçün əlavə mənbələr:

  1. Göstərici: İslam dininin sonuncu olmasının sirri, sual 386.

  2. Göstərici: Din və dəyişiklik, sual 8.

  3. Göstərici: İslam və qanunun zəruri olması, sual 160.

  4. Göstərici: İslam və yeni nəzəriyyə, sual 170.

  5. Göstərici: Elm və dinin arasındakı müqayisə, sual 210.

  6. Hadəvi Tehrani, Məhdi, Vilayət və diyanət, səh 13- 56, Fərhənge xaneye xerəd müəssisəsi.

  7. Hadəvi Tehrani, Məhdi, Bavərha və porseşha, Məcmue kitab, fərhənge xaneye xerəd müəssisisəsi.

  8. Hadəvi Tehrani, Məhdi, Məbnayi kəlamiye ictihad, Mcmue kitab, fərhənge xaneye xerəd müəssisəsi.



[1] - Bəqərə, 239.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163032 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155461 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117940 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109982 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99549 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91542 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53492 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45783 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43923 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43121 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...