Ətraflı axtarış
Baxanların
3699
İnternetə qoyma tarixi: 2011/12/25
Sualın xülasəsi
İmam Əli (ə) İbn Mülcəmin pis niyyətini bilə- bilə, öz canını qorumaq üçün, niyə heç bir iş etmədi?
Sual
Bildiyiniz kimi, imam Hüseyn (ə) öz zamanının zalım hakiminə qarşı qiyam etdi və son ana kimi dümən qoşunu ilə danışırdı. Amma həzrət Əli (ə) özünə sui- qəsdin ola biləcəyindən xəbərdar ola- ola, cangedənsiz ehtiyatsız məscidə gedir və gecənin əvvəlindən şəhid olmağa hazır idi. (Qeyd etmək lazımdır ki, o həzrət öz əməli üçün yəqinliklə yetərli sübutu olub ki, biz onu anlaya bilmirik).
Qısa cavab

İmam Əli (ə)- ın heç bir əksül- əməl göstərməməsini neçə cəhətdən cavablandırmaq olar:

1.             Vəzifəni yerinə yetirməkdə meyar və ölçü, adi elmdir.

İmam Allah əmrinə itaət etdikdə öz daxili elminə (qeyb elmi) əməl etmir və digər adi insanlar kimi rəftar edir. Əgər imam öz qeyb elminə əməl etsə, daha camaat üçün nümunə ola bilməz. Çünki camaatda belə bir elm yoxdur.

2.             Bu aləmin sistemi, imtahan sistemidir.

Qeyb elmindən istifadə və ona uyğun əməl etmə, imtahan şəraitini aradan aparacaq. Çünki adi işlərin davam tapmasına mane olacaq. Başqa sözlə: İmam Əli (ə)- a digər insanlar kimi öz canını qoruması vacib olsa da, amma bu vəzifə adi elm hədindədir və qeyb elminə aid deyil. Bundan əlavə, bu əməlin qarşı tərəfi (İmam Əlinin şəhadəti) İbn Mülcəmdir ki, imtahan halındadır. İmamın elmi onun ixtiyar və azadlığına mane olmamalıdır. Halbu ki, əgər imam öz qeyb elminə əməl etmək istəsə, İbn Mülcəmin ixtiyarı əlindən alınacaq və onun imtahanı üçün heç bir şərait qalmayacaq.

Ətreaflı cavab

İmam Allahın əmrinə itaət etdikdə batini elminə (imamət və qeyb elmi) əməl etmir və digər adi insanlar kimi rəftar edir. Bütün şərii hökmlərdə, digər adi insanlarla eynidir. Çünki Allah bütün əmrlərini bütün bəndələrindən eyni formada istəyibdir. Buna əsasən, Peyğəmbər camaat arasında hökm edərkən, batini elminə əməl etmir. Və camaat arasında adi elminə əsasən hökm edirdi. Necə ki, buyurur:

Mən sizin aranızda şahid və and içməklə hökm edirəm. Sizin bəziniz öz iddiasını isbat etməklə daha zirəkdir.

Deməli hər şəxs üçün onun qardaşının malından bir şey onunxeyrinə götürüb və ona versəm, o mal cəhənnəmin bir parçasıdır.[1]

Məqsəd budur ki, öz iddiasına şahidi olub və and içən şəxsin xeyrinə hökm edirəm, düz də desə, yalan da desə. Əgər yalandan bir şey desə, cəhənnəm alovunun bir parçası kimidir.

Buna əsasən, İmam Əli (ə) öz şəhadətinin nə zaman və necə olmasına qeyb elmi olsa da, amma bu işdə zahirə əməl etməli idi. Qeyb elminə əməl etməyə haqqı yox idi. Çünki, həzrət İslam cəmiyyətinin nümunə və örnəyi idi. Hamının əl tapa bildiyi adi yollarla öz vəzifəsinə əməl etməli, adi qayda və şərtləri nəzərə almalı və öz rəftarını onlara uyğun tətbiq etməli idi. Əgər imam qeyb elminə əməl etmək istəsə, daha camaatın nümunə və örnəyi ola bilməz. Çünki camaatda belə bir elm yoxdur. Digər tərəfdən, imamlar (ə)- ın qeyb elminə əsasən əməl etməsi, ictimai nəzmin pozulmasına səbəb olur.

Buna əsasən, onlar adətən və çox vaxt adi elmlərinə uyğun əməl edib və yalnız çox istisna yerlərdə qeyb elmlərinə əməl edirdilər.

Bundan əlavə, bu aləmin sistemi, imtahan sistemidir.

Qurani- məcid- bu barədə buyurur: "İnsanlar yalnız: "İman gətirdik" demələrilə onlardan əl çəkilib imtahan olunmayacaqlarını sanırlar?"[2] Digər bir ayədə buyurur: Ühansınızın əməlcə daha gözəl olduğunu sınamaq (imtahan etmək) üçün ölümü və həyatı yaradan odur. O yenilməz qüvvət sahibidir."[3] İmtahan yaxşı və pisi seçməkdə, işlərin adi formasında hərəkət etməsinə və onun nəticəsinə axirət dünyasında yetişməkdə, ixtiyar və iradəni lazım tutur. Halbu ki, qeyb elmindən istifadə və ona uyğun əməl etmək, imtahan şəraitinin aradan aparır, çünki işlərin adi davamına mane olur.

İmam Əli (ə)- a digər insanlar kimi öz canını qoruması vacib olsa da, amma bu vəzifə adi elm həddindədir və qeyb elminə aid deyil. Bundan əlavə, bu əməlin (İmam Əlinin şəhadəti) qarşı tərəfi İbn Mülcəmdir ki, imtahan halındadır. İmamın elmi onun ixtiyar və azadlığına mane olmamalıdır. Halbu ki, əgər imam qeyb elminə əməl etmək istəsə, İbn Mülcəmin ixtiyarı Əlindən alınacaq və onun imtahanı üçün heç bir şərait qalmayacaq. Bu da, İlahi sünnələrin əksinədir. Halbu ki, İlahi sünnələr o cümlədən bəndələrin imtahan olunma sünnəsi, dəyişilməzdirlər. Qurani- məcid İlahi sünnələr barəsində buyurur: "(Ya Peyğəmbər!) sən Allahın qoyduğu qayda- qanunda heç vaxt bir dəyişiklik tapmazsan. (Ya Peyğəmbər!) Sən Allahın qoyduğu qayda- qanunda heç vaxt bir dönüş tapmazsan.[4] Buna əsasən, qeyb elminə əməl etmək, İlahi sünnələrin (qayda- qanun) (imtahan) dəyişilməsinə səbəb olduğuna görə, imam ona əməl etməməlidir.



[1] - Əl- kafi cild 7, səh 414, babu ənnəl- qəza bilbəyyinat vəl- əyman, hədis 1.

«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص إِنَّمَا أَقْضِی بَیْنَکُمْ بِالْبَیِّنَاتِ وَ الْأَیْمَانِ وَ بَعْضُکُمْ أَلْحَنُ بِحُجَّتِهِ مِنْ بَعْضٍ

فَأَیُّمَا رَجُلٍ قَطَعْتُ لَهُ مِنْ مَالِ أَخِیهِ شَیْئاً فَإِنَّمَا قَطَعْتُ لَهُ بِهِ قِطْعَةً مِنَ النَّارِ»

[2] - Ənkəbut surəsi ayə 2.

«أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُون‏»

[3] - Mülk- surəsi, ayə 2.

«الَّذی خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً وَ هُوَ الْعَزیزُ الْغَفُورُ»

[4] - Fatir surəsi, ayə 43.

«فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَبْدیلاً وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللَّهِ تَحْویلاً»

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Həzrət Əlinin (əleyhissalam) dövründə xumsun cəm olunması kimin öhdəsində idi?
    1503 Cürbəcür
    Bütün müsəlmanların etiqadı budur ki, ilahi vaciblərdən biri də xumsdur və ona əməl etmək lazımdır. Bu hökm, şəriətdə tətbiq olunduğu vaxtdan yəni, Bədr döyüşündən sonra müsəlmanlar arasında həmişə əməl olunub. Həzrət Əli (əleyhissalam) də o kəslərdən idi ki, İslam Peyğəmğbərinin (sələllahu ələyhi və alihi və səlləm) yanında ...
  • “Əraf” surəsinin külli məzmunu və onu qiraət etməyin fəziləti nədir?
    6124 Təfsir
    “Əraf” surəsi Məkkədə nazil olmuşdur[1] və 206 ayədən ibarətdir. Rəvayət və təfsir mənbələrində bu surənin məzmun və qiraətinin fəziləti barəsində müəyyən mətləblər nəql olunmuşdur. Suala diqqət yetirməklə bu mövzunu iki bölmədə təqdim edirik: a) “Əraf” surəsinin fəziləti[2]
  • Adəm (əleyhis-salam)-ın behiştdən aşağı enməsinin mənası nədir?
    3799 Qədim kəlam
    “Hübut” kəlməsi “yuxarı çıxmaq” mənasına olan “süud”un antonimidir və “yüksəklikdən aşağı enmək” mənasını ifadə edir. Bəzi hallarda da müəyyən bir məkanda hülul etmək (yerləşmək) mənasına işlənir. Adəm (əleyhis-salam)-ın behiştdən hübutu, eləcə də “hübut” kəlməsinin mənasının araşdırılması ilk növbədə o həzrətin məskunlaşdığı behiştin necə məna edilməsinə ...
  • Ramazan ayının qayda-qanunları və sünnətləri nədir?
    7605 Əməli əxlaq
    Mübarək, xeyir-bərəkətli və fəzilətli Ramazan ayında oruc tutmağın çoxlu qayda-qanunları və şərtləri vardır. Onların bəzisini qeyd edirik: 1. Ayın hilalını (birinci gecəsində) görmək. Mübarək Ramazan ayının qayda-qanunlarından biri bu şərif ayın birinci gecəsində hilalı görmək üçün çalışmaqdır. 2. İftar və obaşdanlıq ...
  • Quranın nəzərində insan cahil zülmkardır, yoxsa Allahın xəlifəsi?
    4096 Təfsir
    1.     Quranı kərim, müxtəlif ayələrdə insanın uca cə ali məqam sahibi olduğunu bəyan edir. Digər tərəfdən isə onu, bəzi ayələrində, zəif. Zalim, cahil kimi bəyan edərək danlayaraq qınayır.
  • Nəml surəsində “Dabbətul-ərz”dən məqsəd nədir?
    2770 دابة الأرض
    “Dabbə” termini məna nöqteyi nəzərindən, hərəkət edən canlı mənasınadır. Həm insan həmdə qeyri insanda işlədilir. Amma mübarək ayədə “yerdəki hərəkət edəndən canlı”dan məqsəd nədir? Və onun proqramı və vəzifəsi necədir? Quran üstüörtülü şəkildə açıqlayıb, və deyir: Canlı və hərəkət edən bir canlıdır ki, Allah onu qiyamət günündən ...
  • Qurani- kərimdə müsəlman hansı mənanı daşıyır?
    10499 Təfsir
    Quran terminində, müsəlman Allahın göstərişləri bərabərində tam şəkildə təslim olmaq və hər növ şərik qoşmaqdan kənar olub Allahın birliyini qəbul edib Allahdan başqasını pərəstiş etməmək deməkdir. Buna görə ki, Qurani- kərim həzrət İbrahimi () müsəlman tanıtdırır.Allah yanında həqiqi din İslam dinidir " ان ...
  • Namazda səcdə halında farsca söhbət etməyin hökmü nədir?
    2450 • دیگر احکام مرتبط با نماز
    1.Namazı batil edən əməllərdən biri namazda qəsdən danışmaqdır. Yəni, namaz qılan şəxs əgər namaz halinda qədsən bir cümlə, bir kəlmə və hətta, iki hərfdən ibraət bir kəlmə də dilinə gətirsə, namaz batildir. Hətta, bəziləri ehtiyat vacib[1] bilirlər ki, mənası olmayan iki hərfdən ibarət bir ...
  • Фәлсәфә вә ирфан китабларында назил олма вә јүксәлмә гөвсләриндән сөз ачылыр. Бунун нә олдуғуну изаһ едәрдиниз вә бир-бири илә нә фәрги вар?
    3727 Nəzəri irfan
    Варлыг һәгигәтинин ики тәрәфи вар. Бир тәрәфдән сырф әмәл вә мүтләг камала чатмаға, диҝәр тәрәфдән исә сырф гүввә вә сон нөгтәјә јетишмәјә чатыр. Бу ики тәрәф арасындакы фасиләни исә варлығын орта сәвијјәли мәрһәләләри тәшкил едир. Варлығын нуру өз илк варлыг мәрһәләсиндән јалныз, орта ...
  • Hansı şeylər namazı batil edir?
    8931 Nizamlar hüquq və əhkam
    12 şey namazı batil edir ki, onlara namazın mübtilatı deyirlər.1.             Namazın əsnasında onun şərtlərindən hər hansı birinin pozulması.2.             Namaz əsnasında dəstəmazı və ya qüslü batil edən şeylərin baş verməsi.3.            

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    109944 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    83631 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    61802 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    45192 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    34315 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    30927 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    23629 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23344 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    22737 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21344 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...