Ətraflı axtarış
Baxanların
5673
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/19
Sualın xülasəsi
“Səkinə” ilə vəqarın arasında nə kimi fərq vardır? Bunların hər biri barəsində gələn ayə və rəvayətləri bilmək istərdim.
Sual
“Səkinə” ilə vəqarın arasında nə kimi fərq vardır? Bunların hər biri barəsində gələn ayə və rəvayətləri bilmək istərdim.
Qısa cavab

Əhli-beyt (əleyhimus-salam) rəvayətlərinin çoxunda bu iki kəlmə birlikdə işlənmişdir. Onlar eyni mənalı – sinonim olsalar da, lüğət alimləri bu iki kəlmə arasında belə fərq qoymuşlar: vəqar fiziki bədənlə əlaqədar aramlıq, “səkinə” isə qəlb və ruhla əlaqədar aramlıqdır.

Ətreaflı cavab

Ərəb dilində “vəqar” və “səkinə” kəlmələri aramlıq və sükunət mənasına gəlmişdir. Amma vəqar kəlməsi və zahiri və bədənlə əlaqədar aramlığa, “səkinə” isə batini və qərblə əlaqədar aramlıqda işlədilir.

 

Vəqarın mənası və ərəb dilində işlənmə yerləri

“Lisanul-ərəb” kitabında vəqarın mənası barəsində deyilir.

اَلْوَقْرُ: ثِقَلٌ فِي اْلاُذُنِ، بِالْفَتْحِ، وَ قِيلَ: هُوَ أَنْ يَذْهَبَ السَّمْعُ كُلُّهُ، وَ الثِّقَلُ أَخَفُّ مِنْ ذَلِكَ

“Vəqr” (vəqar) qulaqda ağırlıq mənasınadır. Deyilmişdir ki, eşitmə qüvvəsinin tam aradan getməsi mənasınadır. Amma “siqəl” (ağırlıq) o yerdə deyilir ki, eşitmə qabiliyyətindən bir qədər qalmış olsun. “Viqr” isə ağır bir şeyi çiyinə və ya başa qoyub aparmaq mənasınadır: “Caə yəhmilu viqrəhu” – yəni başına qoyduğu yüklə gəldi.[1]

Buna əsasən, aramlıq mənasına işlənən vəqar kəlməsi ona görə belə işlənir ki, sanki, insana təsir qoyan ağırlıq səbəbi ilə onu aram və sükunətli etmişdir.

“Lisanul-ərəb” kitabında deyilir: اَلْوَقَارُ: اَلْحِلْمُ وَ الرَّزَانَةُ “Vəqar helm (dözümlü olmaq, tez əsəbi olmamaq) və mətanət mənasına gəlmişdir.”[2]

Bu məna da dediyimiz ağır yükün təsirlərindəndir.

“Səkinə”nin mənası və onun ərəb lüğətində işlənmə yerləri:

“Əttəhqiqu fi kəlimatil-Quranil-Kərim” kitabında deyilir: “Sükun – hərəkətin antonimidir, sabitlik və qərarlaşma mənasınadır. Bu kəlmə həm maddi, həm də ruhi sabitlik mənasına gəlmişdir. Batini qərarlaşmaya “tümə’ninə” deyilir ki, bu da təşviş və iztirabın aradan qalxması mənasınadır.[3]

Həmin kitabın müəllifi “səkinə” kəlməsinin barəsində deyir: “Fəilə” vəznində olan “səkinə” sükunət kəlməsindən alınmışdır və sabit və qərarlaşan şeyə deyilir. Quranda “səkinə” dedikdə məqsəd Allah tərəfindən “raihə”nin nazil olmasıdır ki, bu da aramlıq və sükunətin nazil olaraq iztirab və təşvişin tamamilə qəlbdən çıxmasına səbəb olur.[4]

Quran və rəvayətlərdə “vəqar” və “səkinə” kəlmələrinin işləndiyi yerlər və onun mənası:

Quranda “vəqar” kəlməsi bir yerdə, o kökdən alınan başqa kəlmələr isə səkkiz yerdə işlənmişdir.[5]

“Səkinə” kəlməsi və bu kökdən alınan kəlmələr 65 dəfə işlənmişdir ki, onun bəziləri bizim bəhsimizlə əlaqəli deyildir. Amma “səkinə”[6], “səkinətəhu”[7] “əssəkinə”[8] insanın daxili və ruhi aramlığı mənasınadır.

Lüğət alimlərinin “səkinə” və “vəqar” barəsində dediyi mənalar bu ayələrdə mövcud olan şahidlərdən götürülmüşdür. Nümunə üçün, “Fəth” surəsinin 4-cü ayəsində deyilir:

هُوَ الَّذي أَنْزَلَ السَّكينَةَ في‏ قُلُوبِ الْمُؤْمِنينَ لِيَزْدادُوا إيماناً مَعَ إيمانِهِمْ

“O (həmin Allahdır) ki, aramlığı möminlərin qəlblərinə nazil etdi ki, imanların üzərinə iman artsın.” Bu cümlədəki “qəlblər” kəlməsinin şahidliyi ilə səkinə kəlməsindən məqsəd ruhi aramlıqdır. “Nuh” surəsinin 13-cü ayəsində oxuyuruq:

مَا لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَاراً

“Nə üçün siz Allahın əzəmət və vəqarına ümid bəsləmirsiniz?!” Təfsirçilər bu ayədəki “vəqar” kəlməsini ağırlıq və əzəmət kimi məna etmişlər.

Bir çox rəvayətlərdə “vəqar” və “səkinə” kəlmələri sinonim şəklində və bir yerdə işlənmiş, bəzi rəvayətlərdə isə “səkinə”nin xüsusi mənası – “iman” nəzərdə tutulmuşdur.[9]

Bu rəvayətlərdən məlumat əldə etmək üçün “Camiul-əhadis” proqramlarında “səkinə” və “vəqar” kəlmələrini birlikdə axtara bilərsiniz

 


[1] İbni Mənzur, Məhəmməd ibni Mükrəm, “Lisanul-ərəb”, 5-ci cild, səh. 289, “Darus-sadir”, Livan, 1414-cü qəməri il

[2] Yenə orada

[3] Müstəfəvi, Həsən, “Əttəhqiq fi kəlimatil-Quranil-Kərim”, 5-ci cild, səh. 163, “Kitab tərcümə və nəşri” qurumu, Tehran, 1360-cı şəmsi il

[4] Yenə orada, ayə: 165

[5] “Ənam” surəsi, ayə: 25, “İsra” surəsi, ayə: 36, “Kəhf” surəsi, ayə: 57, “Loğman” surəsi, ayə: 7, “Fussilət” surəsi, ayə: 5 və 44, “Fəth” surəsi, ayə: 9, “Zariyat” surəsi, ayə: 2, “Nuh” surəsi, ayə: 13

[6] “Bəqərə” surəsi, ayə: 248

[7] “Tövbə” surəsi, ayə: 26, 40, “Fəth” surəsi, ayə: 26

[8] “Fəth” surəsi, ayə: 4 və 18

[9] Kuleyni, Məhəmməd ibni Yəqub, “Əl-kafi”, 2 cild, səh. 15, hədis , 1, 1365-ci şəmsi il

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Kilsədə namaz qılıb, Allaha ibadət etmək olarmı?
    8527 • دیگر احکام مرتبط با نماز
    Kilsəyə daxil olmağın eybi yoxdur. Əks halda əgər bir müsəlman şəxsin oraya daxil olması kilsəyə meylin artmasına səbəb olarsa yaxud müsəlman oraya getməklə onun etiqadı sarsılarsa və yoldan kənara çıxmaqa səbəb olarsa, ağıl və şəriət hökm verir ki, müsəlman məscidə meylin azalmasına səbəb olacaq hərəkətlər etməsin. Həmçinin ...
  • Peyğəmbər (s) tərəfindən söylənən “Almanı ac yeyin ki, mədəni təmizləyəndir” hədisi düzgündürmü?
    5853 Hədis elmləri
    Alma qida xüsusiyyətlərindən əlavə tibbi cəhətdən xüsusi xüsusiyyətlərə malik meyvədir. Qədim və yeni tibb işçiləri onun barəsində çoxlu sayda faydalar qeyd etmişlər. Alma barəsində həkimlər tərəfindən qeyd edilən xüsusiyyətlərdən əlavə, Məsumlar da müxtəlif rəvayətlər bəyan etmişlər. Bu rəvayətlərdən bir də Peyğəmbərdən (s) nəql olunan rəvayətdir:
  • Nə üçün Əbdullah Cəfər Kərbəla səfərində imam Hüseyn (əleyhis-salam)-la getməmişdir?
    7132 تاريخ بزرگان
    Əbdullah ibni Cəfərin Kərbəlada iştirak etməməsi ilə əlaqədar çoxlu dəlillər qeyd etmişlər. Onların bəziləri münaqişəlidir və qəbul etmək olmaz. Amma bəzilərinə etimad etmək olar. Onların ən mühümü və yaxşısı Əbdullahın yaşlı və xəstə olmasıdır. Bu, digər tarixi hadisələrlə, o cümlədən öz ailəsini imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın karvanı ilə göndərməsi, Kərbəlada iştirak ...
  • Gələcək məsələlərdən nigaran olan vaxt və ya çətinlik üz verən zaman istixarə etmək olarmı?
    20198 Əməli əxlaq
    İslam dininin bəyanına əsasən ilkin surətdə bütün qərarları insan öz əql və zəkası ilə irəli sürməlidir. Amma əgər insan öz əql- zəkası ilə düzgün qərar verə bilməsə, bu halda əql insana başqalarının təcrübəsindən istifadə edərək məsələni daha şəffaflaşdırmağı əmr edir. Əgər bununlada nəticə əldə olunmazsa "əql" ...
  • Şeytanın İmam Əli (ə)- a nisbət dostluq və əlaqəsi vardımı?
    5452 Qədim kəlam
    Təhqiq və axtarışlara əsasən hədisi mənbələrdə, hətta irfani kitablarda böyük ariflərdən eşq və məhəbbətə aid olan bəhslərdə, şeytanın İmam Əliyə (ə) sualda qeyd olunan ibarətlə əlaqəsi barədə rəvayət tapılmadı. Əlbəttə rəvayətlər vardır, amma o rəvayətlərdə Şeytanın yolunu azmasına işarə olunub. Həmçinin İmam Baqirdən (ə) rəvayət olunan hədisə ...
  • Bir neçə mətləb Buxarinin həyatından açıqlayın.
    5431 تاريخ بزرگان
    Əbu Əbdullah, Məhəmməd ibni İsmayıl ibni Muğəyrə ibni Bərdəziyyə, Cofi əl- Buxari, Əhli sünnətin tanınmış hədis alimlərindəndir. O hicrət ilinin 194- cü ilində Buxara şəhərinin kəndlərindən olan "Xərtəng" kəndində dünyaya gəlmiş və həmin uşaqlıq dövründə, atasını itirmişdir. Güclü yaddaşa malik olmuş və uşaqlıq dövründən hədisləri toplayıb saxlamağa səy etmişdir.
  • Əgər ismət Allah tərəfindən mərhəmət olunan bir məqamdırsa, onda məsum və qeyri-məsum bir insanın günah etməməsinin savabı necə bəyan olunur?
    4805 Qədim kəlam
    1. İsmət – məsum insanın batinində olan bir səciyyədir ki, onun xəta və günah işlərə düşməsinin qarşını alır. Bu məqam məsumun günah əməlin ağır və acınacaqlı aqibətinə dair elmindən irəli gəlir; yaxud da onun Allahı tanımaq, Onun barəsində mərifət əldə etmək, Onun kamal və camal sifətlərinə məftun olmaq, ...
  • Əgər cənabət qüslu zamanı insandan hava çıxsa, qüslu sona çatdırmalıdır yoxsa, təzədən qüsl almalıdır?
    5314 Qüslün keyfiyyəti və əhkamı
    Mərhum ayətulllah Xumeyni (rəh.) buyurur: Əgər qüsl arasında insandan kiçik hədəs baş verərsə[1], məslən bol edərsə, qüslu batil etməz.[2] Amma diqqət etmək lazımdır ki, bu qüsldan sonra dəstəmazın şərt olduğu əməlləri yerinə yetirmək istəyən şəxs dəstamaz almalıdır. Amma, ehtiyat budur ki, ...
  • Şərab və ya donuz əti verilən restoranlarda, yaxud İsrailə kömək edən müəssisələrdə işlənmək haramdırmı?
    5502 Nizamlar hüquq və əhkam
    İslam inqilabının rəhbəri “Donuz əti konservləşdirmə zavodlarında işləmək, eləcə də gecə kabaralarında və ya fəsad mərkəzlərində işləmək caizdirmi və ondan əldə olunan qazancın hökmü nədir?” sualına cavabda buyurur: “Haram işlərdə işləmək, o cümlədən şərab və donuz əti satmaq, gecə kabarları icad edib oradan qazanc əldə etmək (fırlatmaq), ...
  • Həzrəti Əli (ə) şənində ayələrin daha çoxu hansı ayda nazil olubdur?
    5262 Təfsir
    Cavabdan əvvəl neçə məsələyə giriş adıyla diqqət etmək lazım gəlir: 1.             Ümumi olaraq, Quran ayələrinin Əsbabi nuzuli barəsində daxil olan rəvayətlər: Əziz Peyğəmbər (s)- in zamanında baş vermiş tarixi hadisələri bəyan edir və həmən hadisə ilə əlaqədar ayə ya ayələr o həzrətə nazil olub. ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    146554 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    117455 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    99630 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    95252 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    77730 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    59115 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    47105 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    34986 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    34076 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    34032 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...