Ətraflı axtarış
Baxanların
6182
İnternetə qoyma tarixi: 2012/02/15
Sualın xülasəsi
Çox şəkk edən şəklərinə etina etməli deyil dedikdə hər növ şəkk nəzərdə tutulur?
Sual
Çox şəkk edən şəkklərinə etina etməli deyil dedikdə hər növ şəkk nəzərdə tutulur? Bütün Məracenin nəzəri budur, yoxsa bu məsələdə ixtilaf var?
Qısa cavab

"Çox şəkk edən üçün şəkk yoxdur" qaydasına əsasən kəsiruş- şəkk (çox şəkk edən adam) şəkkinə etina etməli deyil. Fəqihlərin əksərinin nəzərinə əsasən, bu qayda namazın özünə məxsus deyil, bəlkə onun dəstəmaz, qüsl və təyəmmüm kimi müqəddimələrinə də şamil olur, habelə həcc, alış veriş və etiqadlar kimi mürəkkəb ibadətlərədə şamil olur.

Bunlar nəzərlərinə görə bir sıra dəlillər bəyan edirlər: "Çox şəkk edən üçün şəkk yoxdur" qaydası kimi ki, ümumiliyi yetirən bir illətdir. Bir şərtlə ki, bu şəxs kəsiruş- şəkkin şəraitinə sahib olsun və onun şəkki vəsvəsə üzündən olmasın, bir cür ki, üsrfdə ona çox şəkk edən desinlər.

Ətreaflı cavab

"Çox şəkk edən üçün şəkk yoxdur" qaydasına əsasən, kəsiruş- şəkk (çox şəkk edən adam) şəkkinə etina etməli deyil, amma bu qayda- ibadətdən əlavə alış- veriş, həqqunnas, etiqadlar və... kimi başqa işlərədə şamil olur ya yox? Bu barədə bir neçə nəzəriyyə var:

Bir: Əksər fəqihlərin nəzəri:

əksər fəqihlərin nəzərinə əsasən bu qayda namaza məxsus deyil, bəlkə onun dəstəmaz, qüsl və təyəmmüm kimi müqəddimələrinə də şamil olur, habelə həcc və alış- veriş kimi mürəkkəb ibadətlər və etiqadlara da şamil olur. Bunlar nəzərlərinə görə bir sıra dəlillər bəyan edirlər; bunun kimi ki "çox şəkk edən üçün şəkk yoxdur" qaydası ümumiliyi yetirən bir illətdir.[1]

Bir şərtlə ki, bu şəxs kəsiruş- şəkkin şəraitinə sahib olsun və onun şəkki vəsvəsə üzündən olmasın bir cürə ki, ürfdə ona çox şəkk edən desinlər; bu cəhətdən, deyiblər:

  1. Vəsvəsədən doğan şəkkə, etina etmək lazım deyil.[2]

  2. İnsan qonaqlığa gedərkən, yemək istədiyi yeməyin halal olmasına çox şəkk edir. Şəkkinə etina etməli deyil gərək bənanı halallığa qoysun.[3]

  3. Həqqunnas işlərində, vasvası adam şəkkinə etina etməli deyil və gərək bənanı əməlin və işin düzgün olmasına qoysun.[4]

  4. O kəsin vəzifəsidir ki, bütün ibadi və qeyri ibadi işlərdə müxtəlif şəkklər edir, budur ki, əgər çox şəkk edənin şəraitinə sahibdirsə, şəkklərinə etina etməli deyil.[5]

  5. O kəslər ki, Allaha və İslam Peyğəmbərinə (s) imanları var, amma onlar üçün çoxlu vasvasılıq tapılır, mütaliə və axtarışa başlayırlar, onlar pakdrlar və bu vasvasılığın heç bir zərəri yordur[6] yəni kafir sayılmazlar və nəcis deyillər.

İki: Fəqihlərdən bir dəstənin nəzəri:

Amma fəqihlərdən bir dəstəsi bu qaydanı ancaq namaza məxsus bilirlər və onun başqa yerlərdə istifadə olunmadığını bildirirlər. Bəlkə deyirlər başqa yerlərdə onlara məxsus olan hökmlərə əməl etmək lazımdır.[7]

Bu hissədə şəkk və şübhə haqqında bir sıra nöqtələri bəyan edirik:

Bir. Vəsvəsə, şəkk, şübhə və təzəlzül şeytani əməllərdəndir; necə ki, xatircəmlik, yəqin və sabitlik rəhmani və mələluti feyzlərdəndir. Şeytan Allah bəndələrini düzgün və doğru yoldan çıxartmaq üçün müxtəlif vəsilələrdən və hilələrdən istifadə edir və özü ki, məkrlidir insanları yoldan çıxartmağın yolunu onların hazırladıqlarının əsasında seçir və həmin yoldan daxil olur. Bu vəsvəsələrlə mübarizə etməyin ən yaxşı yolu, şeytani vəsvəsələrə etinasızlıqdır. Şeytan insanı pisliyə dəvət edərkən insan gərək fikrini başqa şeylərlə məşğul etsin.

İki. İnsan ağıla və fikirə sahib olan bir varlıqdır, doğru yolu tanımalı və ondan ayrılmamalıdır. Məlumdur ki, bu yolun elmi çalışmaya və münəzzəm fikirə ehtiyacı vardır ki, şəxs bu yolla özü üçün mənalı bir dünya qursun və o dünyada "pak həyata" əl tapsın.

Bu yolda nə qədər çalışılsa azdır və hər kəs mərifət qazanmaq üçün çalışmalıdır. Bu məqsəd üçün addım- addım əqidə köklərini möhkəmləndirmək lazımdır ki, bütün təhlükələrdən suğortalansın və heç bir ziyan və sədəmə görməsin.bu hərəkətin birinci nöqtəsi "varlıq aləmi və insan varlığı" haqında mütaliə və düzgün nəticə almaqdır. Bu yolda insanın qarşısına çıxan şəkklər və şübhələr, təbiidir və ötəridir və belə deyil ki, həmişə zəruri və azdırıcıdır, bəlkə bəzən yəqinə tərəf və yüksək mərhələlərə ucalmaq üçün körpü ola bilər. Əlbəttə bu o haldadır ki, insan bu mərhələdən sürətlə keçə və onda dayanmaya; çünki onda gecikmək zərərlidir.[8]

Sonda qeyd olunan suala təqlid mərcələrinin cavablarını xatırladırıq:[9]

  1. Xaminei: Bir kəs ki, çox şəkk edir kəsiruş- şəkdir, əgər bir kəs namazda üç dəfə şəkk edə ya üç ardıcıl namazda (məsələn sübh, zöhr və əsr namazlarında) şəkk edə, kəsiruş- şəkkdir. Necə ki, onun çox şəkk etməsi qəzəb ya qorxu ya pərişanlıq üzündən olmasa, şəkkinə etina etməsin və kəsiruş- şəkk nə qədər ki, adi camaat halına qayıtmayıb şəkkinə etina etməli deyil.

  2. Məkarim Şirazi: Bizim fətvamıza uyğun olaraq "kəsiruş- şəkk) yəni çox şəkk edən adam şəkkinə etina etməli deyil, istər namazın rəkətlərinin ədədlərində olsun, ya namazın hissələrində olsun, ya namazın şəraitində.

Kəsiruş- şəkk o kəsdir ki, deyələr çox şəkk edir, əgər bir kəs bir namazda üç dəfə şəkk edə ya üç ardıcıl namazda şəkk etsə kəsiruş- şəkkdir.

  1. Safi ülpayqani: Ümumi olaraq kəsiruş- şəkk namazın işlərində istər zikirlərdə istər rəkətlərdə istər rukuda və səcdələrdə, şəkkinə etina etməli deyil.

  2. Sistani: Bəli.

  3. Hadəvi Tehrani: Kəsiruş- şəkk olan adam ancaq kəsiruş- şəkk olduğu yerlərdə şəkkinə etina etməli deyil və başqa yerlərdəki onun şəkinin ölçüsü adidir. Adi insanlar kimi şəkkin qanunlarına, əməl etsin.

Artıq məlumat üçün aşağıdakı göstəriciləri mütaliə edin:

"Həqqunnas", 9249 (sayt: 9221)

"Həqqunnas və bağışlanmaq tələb etmək" 7952 (sayt: 8054)

"Şəkk yerində ehtiyata hökm etmək" 3078 (sayt: 3324).

[1] - Bax: Musəvi Becnurdi, seyyid Həsən, Əl- qəvaidul- fiqhiyyəh, Mühəqqiq və Müsəhhih, Mehrizi, Məhdi və derayəti, Muhəmməd Həsən, cild 2, səh 353- 356, Əlhadi nəşri, Qum, birinci çap, 1419 hicri qəməri; Təbatəbai Qummi, Seyyid Təqi, Ələnvarul- bəhiyyəh fil- qəvaidul- fiqhiyyəh, səh 190 və 191, Məhəllati nəşriyyatı, Qum, birinci çap, 1423 hicri qəməri; Təbrizi, Cavad, istifttati cədid, cild 2, səh 71, səh 325 Qum, birinci çap, bina və bita.

[2] - nİmam Xumeyni, Seyyid Ruhullah, İstiftaat, cild 1, səh 169, səh 158, dəftəre intişarati İslami, Qum, beşinci çap, 1422 hicri qəməri.

[3] - Həmin, səh 110, sual 295.

[4] - Təbrizi, Cavad, İstiftaati cədid, cild 2, səh 71, sual 325.

[5] - Bəhcət, Muhəməd Təqi, İstiftaat, vild 2, səh 215, sual 2302, həzrəti Ayətullah Bəhcətin dəftərinin nəşri, Qum, birinci çap, 1428 hicri qəməri.

[6] - Məkarim Şirazi, Nasir, Tozihul- məsail risaləsi, səh 36, m 114, Əli ibni Əbi Talib mədrəsəsinin nəşriyyatı, Qum, əlli ikinci çap, 1429 hicri qəməri.

[7]- N. K. Əlqəvaidul- fiqhiyyəh, cild 2, səh 355 və 356.

[8] - R.K. "etiqadlarda şəkk və şübhə" göstəricisi, sual 4895, (sayt: 5356)

[9] - İslam kuest saytının vasitəsiylə dəftərlərdən istiftaat.



Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    113280 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    86316 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    65226 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    48686 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    37172 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35847 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24684 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24025 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23919 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21930 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...