Ətraflı axtarış
Baxanların
3575
İnternetə qoyma tarixi: 2012/02/12
Sualın xülasəsi
Elə ki, Allah- Taala maddi şeyləri mütləq heçdən (yoxluqdan) yaratdı, bu mənayadır ki, onun qüdrəti maddi şeyin şəkli, forması və qüdrətində əks olunubdur?
Sual
Elə ki, Allah- Taala maddi şeyləri mütləq heçdən (yoxluqdan) yaratdı, bu mənayadır ki, onun qüdrəti maddi şeyin şəkli, forması və qüdrətində əks olunubdur?
Qısa cavab

Bəli, yoxluqdan xəlq olma (vücuda gəlmə) o manayadır. Çünki yoxluq bir şey deyil ki, Allah ondan xəlq edə. Rəvayətlərdə də bu mətləbə işarə olunubdur ki, Allahın mütləq olan qüdrəti başqa İlahi sifətlər ilə birləşib və məxluqatı yoxluqdan yaratdı. Bu birliyin dərki bizim elmimizin dairəsindən xaricdir. Həqiqətdə, bu məxluqat Allahın mütləq qüdrətinin əksi və güzgüsüdür.

Rəvayətlərdə bu "əks olunma"[1] termininə "sifətin baş verməsi" kəlməsi ilə işarə olunubdur:

"Allah Taala əvvəldən bizim yaradan olub. Elm onun zatı olub, bir halda ki, heç bir məlum olmayıb; eşitmək onun zatı olub, bir halda ki, eşitməli bir şey olmayıb; görmək onun zatı olub, bir halda ki, görməli bir şey olmayıb; qüdrət onun zatı olub, bir halda ki, heç bir mümkün olmayıb. Elə ki, əşyanı yaratdı və o əşyalar məlum oldular onun elmi məlumda, eşitməyi eşidiləsi şeylərdə, görməyi görüləsi şeylərdə və qüdrəti mümkündə reallaşdı".[2]

Yəni Allah- Taala, mütləq olub, onun zatında sifətlər arasında heç bir fərq yoxdur və zat cəhətindən bizim üçün tanına deyil, amma məxluqat yoxluqdan xəlq olandan sonra, onun bu məxluqatı, nişanələr ünvanında onun təcəllisi və əksi olublar ki, Allah- Taala bu nişanələr vasitəsilə tanına. Qüdsi hədisdə də Allah- Taalanın dilindən belə nəql olubdur:

«کنت کنزاً مخفیاً فاحببت أن أعرف فخلقت الخلق لکی أعرف»[3]

Mən gizlin bir xəzinə idim, tanınmaq istədim və tanınmağım üçün xəlq etdim.

Bu sualın ətraflı cavabı yoxdur.



[1] - Əks olma, irfani terminlərdə həmin təcəlli mənasınadır.

[2] - Kuleyni, Əl- kafi, cild 1, səh 107, Darul- kutubil- İslamiyyə, Tehran, 1365 hicri şəmsi.

«عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ لَمْ یَزَلِ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ رَبَّنَا وَ الْعِلْمُ ذَاتُهُ وَ لَا مَعْلُومَ وَ السَّمْعُ ذَاتُهُ وَ لَا مَسْمُوعَ وَ الْبَصَرُ ذَاتُهُ وَ لَا مُبْصَرَ وَ الْقُدْرَةُ ذَاتُهُ وَ لَا مَقْدُورَ فَلَمَّا أَحْدَثَ الْأَشْیَاءَ وَ کَانَ الْمَعْلُومُ وَقَعَ الْعِلْمُ مِنْهُ عَلَى الْمَعْلُومِ وَ السَّمْعُ عَلَى الْمَسْمُوعِ وَ الْبَصَرُ عَلَى الْمُبْصَرِ وَ الْقُدْرَةُ عَلَى الْمَقْدُورِ»

[3] - Qazi Nurullah Şuştəri, Ehqaqul- həqq, cild 1, səh 431, Məktəbətu Ayətullahil- Mərəşi, Qum, 1409 hicri qəməri.

Ətreaflı cavab

Bu sualın ətraflı cavabı yoxdur.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Bütün həyatı boyu azğınlıqda, günahda və s. olan bir insanın özü heç bir rol ifa etmədən onun axirətdəki vəziyyəti başqalarının ehsanı, yaxşılığı, duası və s. səbəbi ilə necə dəyişilə bilər?
    3775 Qədim kəlam
    Sualda işarə edilən məsələ nə tamamilə qəbul, nə də tamamilə inkar edilir. Bu, günahın növünə və günahkar şəxsin kim olmasına bağlıdır. Çünki Allaha şərik qoşmaq kimi bəzi günahlar heç vaxt bağışlanmır. “Həqqun-nas” (camaatın haqqı) kimi bəzi günahlar isə, günahkarın ölümündən sonra, başqalarının onun haqqında etdiyi dua və ehsanlar ...
  • Нәјә ҝөрә гадынын ган баһасы (дијә) кишинин ган баһасынын јарысы гәдәрдир?
    3841 Nizamlar hüquq və əhkam
       Тарихи вә дини мөзулара әсасән, “ган баһасы” игтисади бир мәсәлә олуб, зијанын арадан галдырылмасындан өтрү тәјин олунмушдур. Башга тәрәфдән, Ислам нөгтеји-нәзәриндән һәдәфиндә олан ҹәмијјәтдә мүһүм игтисади мәсулијјәтләр кишинин өһдәсинә гојулмушдур. Јәни, әҝәр кишинин игтисади вәзифәләринә күлли бир нәзәрлә диггәт етсәк мәлум олар ...
  • Üzün gözəlliyi üçün zikr varmı?
    14023 Əməli əxlaq
    İslam nəzərindən gözəllik, maddi və mənəvi gözəlliyə bölünür. Üzün mənəvi gözəlliyi, namaz kimi mənəvi işlərlə əldə olunur. Amma üzün zahiri və maddi gözəlliyi, təbii formada maddi əməllər vasitəsi ilə əldə olunur. Mənəvi gözəllik rəvayətlər nəzərindən: Mənəvi gözəllikdə müxtəlif zikr və əməllər təsirlidir. Məsələn rəvayətlərin birində ...
  • Vəzifəsi cənabət qüslü olan şəxs, qüsl verdikdən sonra dəstəmaz da almalıdırmı?
    4103 Qüslün keyfiyyəti və əhkamı
    Əgər bir nəfər cənabət qüslu veribsə, nə qədər ki ondan böyük və kiçik hədəs vaqe baş verməyib (yəni, dəstəmazı və qüslü batil edən şeylər ondan baş verməyibsə) həmin qüsulla namazını qıla bilər və dəstmaz almağa ehtiyac yoxdur. Amma, əgər dəstəmazı və ya qüslü batil edən işlər baş ...
  • Al- İmran surəsinin 14- ci ayəsinə əsasən, qadınlar da kişilərin bəzi maddi və çirkin işləri üçün olnmuş və heyvanlardan hesab edilməlidirmi?
    3358 زن
    Giriş Bu sualın cavabında onu qeyd etmək lazımdır ki, sizin Al- İmran surəsinin 14- ci ayəsindən başa düşdüyünüz məna səhvdir. Əgər bu ayəyə diqqət etsəniz sizin bəyan etdiyiniz mənadan savayı hər bir məna başa düşülür. Bu ayədə belə buyururlur: “Qadınlar, uşaqlar, qızıl- gümüş yığınları, yaxşı ...
  • Quran nəzərindən Adəmin xilqətindən indiyə qədər altı min il keçmişdirmi?
    3842 Qədim kəlam
    Quranda qeyd olunanlarla asimanların, yerin və Adəm (əleyhis-salam)-ın xilqətindən milyonlar, hətta milyardlar ilk keçməsini deyən nəzəriyyə arasında heç bir ziddiyyət yoxdur. Çünki bəzi arxeoloji qazıntılar ibtidai insan qalıqlarının milyon illər bundan öncə mövcud olduğunu dəstəkləyir.Əgər Adəmin xilqəti altı-yedi min il bundan qabağa qayıdırsa, ...
  • Kişilərdə spermanın əlamətləri hansılardır? Cənabət halında qılınan namazlar, qəza olunmalıdırmı?
    8091 Nizamlar hüquq və əhkam
    Sizin sualınız əslində üç hissəyə bölünür və onlara ayrıca cavab veririk: Spermanın əlamətləri hansılardır? Və nə zaman pollyusiya kişidə baş verir? Əgər spermanın xaric olmasına yəqin etsək, bunun hökmü nədir?
  • İmam Hüseyn (ə)- ın qırxı barəsində izah verə bilərsinizmi?
    10415 تاريخ بزرگان
    Qırx mərasimi barəsində bizim dini mədəniyyətdə qeyd olunan, səfər ayının iyirmisinə təsadüf edən həzrət Seyidüş- şühədanın şəhid olmasının qırxıncı gününü yad etməkdir. İmam Həsən Əsgəri (ə) hədislərin birində, möminin beş əlamətinin olduğunu buyurmuşdur: Əlli bir rəkət namaz, ərbəin ziyarəti, sağ ələ üzük salmaq, alını torpağa qoymaq və namazda bismillah ucadan ...
  • Qızıl kişiyə niyə haramdır?
    10226 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi
    Kişinin qızıldan istifadə etməsi üçün, elmi nəzərdən dağıdıcı nəticələr qeyd olubdur ki, əsəb sisteminin qıcıqlanması[1], leykositin (ağ qan cisimciyi)[2] həddən artıq çoxalmasını buna misal vurmaq olar.Amma bu məsələyə diqqət etmək lazımdır ki, elm insanın sağlamlığını öhdəsinə alıbdır, ...
  • Demokratiya ilə əlaqədar İslamın mövqeyi nədir?
    4107 Nizamlar (Qurluşlar)
    Demokratiya cəmiyyətin idarə olunması yollarından biridir. Əksəriyyətin rəyinə, fərdi, mədəni və s. azadlıqlara ehtiram qoyulması onun bariz xüsusiyyətlərindəndir. Əksəriyyət həmişə haqq olmağı və əksinə, haqq olmaq əksəriyyəti tələb etməsə də[i] amma əksəriyyət (hökuməti) zühur ərsəsinə çatdıra,[ii] yaxud özünün məqbul ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    109941 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    83628 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    61798 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    45187 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    34314 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    30925 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    23627 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23343 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    22735 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21343 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...