Ətraflı axtarış
Baxanların
4215
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/17
Sualın xülasəsi
Tur dağının bəni İsrailin başının üstünə qaldırılmasından məqsəd nədir?
Sual
Bəqərə surəsinin 62- ci ayəsi deyir: "Ey bəni İsrail yadınıza salın o vaxtı ki, sizdən peyman aldıq və Tur dağın sizin başınızın üzərinə qaldırdıq və göstəriş verdik ki, Toratın hökmlərindən möhkəm əqidə ilə tabeçilik edin və həmişə onu nəzərdə tutun ki, doğrucul olasız". Bu ayəyə əsasən Tur dağının qaldırılması bəni İsraildən peyman aldqdan sonradır. İzah lazım deyil ki, bu ayə nə qədər elmi həqiqətlərdən uzaqdır. Əgər məqsəd yaradılışın əvvəlində Tur dağının qaldırılmasıdır. Bu cümləni bəni İsraildən peyman alınandan sonra gətirilməsi Quran yazanın (əstəğfirullah) sayaqlamağından başqa bir şey çatdırmır. Bu ayəni necə izah etmək olar?
Qısa cavab

Quran ayələrinin neçəsində " وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّور" təbiri və bəni İsrail barəsində oxşar təbirlər bəyan olubdur. Təfsir kitablarında gələnlərə əsasən bu ayələr bir tarixi hadisəyə işarə edir ki, həzrəti Musanın (ə) zamanında bəni İsrailin Allahın göstərişləriylə müxalifətinə görə baş verib. Qadir Allah Tur dağının bir hissəsini bəni İsrailin başının üzərində hərəkətə gətirdi. Allahın sonsuz qüdrətinə diqqət etməklə ki, milyonlarla ulduzu, mənzuməni və kəhkəşanı yaradıb və müəyyən fasilələrlə fəzada hərəkətə gətiribdir. Quranın baş verdiyindən xəbər verdiyi belə bir işin, mümkün olması əql və elmi cəhətdən qeyri mümkün və təəccüblü deyil.

Ətreaflı cavab

Bəqərə surəsinin 62- ci ayəsində bəni İsraillə əlaqədar iki nöqtəyə işarə olubdur:

  1. Bəni İsraildən peyman almaq:

Bu peyman ki, onun bəzi maddələri Qurani məcidin ayələrində[1] və habelə Toratda bəyan olubdur bunlardan ibarət idi: Allahın tohidi (yeganəliyi) bütün İlahi Peyğəmbərlərə iman gətirmək, Ata anaya, qohumlara, yetimlərə və kasıblara yaxşılıq etmək, Allah yolunda infaq edib və sədəqə vermək, yaxşı danışmaq, namazı bərpa etmək, zəkat ödəmək, qan tökməkdən çəkinmək və... Maidə surəsinin 12- ci ayəsində onlara zəmanət verir ki, əgər bu peymana əməl etsələr, cənnət əhli olacaqlar.

  1. Tur dağının bəni İsrailin başının üzərində qərar tutması

Təfsir kitablarında yazılanlara əsasən Tur dağının bəni İsrailin başı üzərində qərar tutması həqiqətən baş verən bir hadisə olub ki, həzrəti Musanın (ə) zamanında baş veribdir. Belə deyil ki, yaradılışın əvvəlində baş vermiş olsun. Deyilmişdir ki, Quran ayələrindən bir neçəsində " وَ رَفَعْنا فَوْقَكُمُ الطُّور" təbiriylə və bəni İsrail haqqında oxşaq təbirlərlə bu həqiqətə işarə edibdir.[2]

Təbərsi "İbni Zeyd" tərəfindən belə nəql edir: O Zaman ki, həzrəti Musa (ə) Tur dağından qayıtdı və toratı özüylə gətirdi, qövmünə elan etdi səmabi bir kitab gətirmişəm ki, dini göstərişləri və halal haramı özündə yerləşdiribdir.

O göstərişlər ki, Allah sizin iş praqramınız qərar verib götürün və onun hökmlərinə əməl edin. Yəhudilər bu bəhanə ilə ki, onlar üçün çətin təkliflər gətirib itaətsizlik və tərslik etdilər. Allah da mələklərə əmr etdi ki, Tur dağının böyük bir tikəsini onların başı üzərində qərar versinlər. Bu zaman həzrəti Musa (ə) elan etdi: Allahın göstərişlərinə əməl etməyinizə əhd peyman etsəniz bu əzab və cəza sizdən götürüləcək əks halda hamınız həlak olacaqsınız. Onlar təslim oldular, Toratı qəbul etdilər və Allaha səcdə etdilər. Bir halda ki, hər an dağın başlarına tökülməyinin intizarını çəkirdilər, amma tövbənin bərəkətiylə nəhayət Allahın bu əzabı onlardan götürüldü".[3]

Buna əsasən yuxarıdakı ayə Allahın kafirlərin bu göstərişlərdən boyun qaçıranlar tənbihiylə əlaqədar qüdrətinin və əzəmətinin nişanəsidir. Habelə bu ayə Peyğəmbərlərin tarixdə baş verən peymanlarının nişanəsidir. Allahın sonsuz qüdrətini nəzərə alsaq ki, milyonlarla ulduzu, mənzuməni və kəhkəşanı yaradıb və müəyyən fasilələrlə fəzada saxlayıb və çoxlu sürətlə onlara hərəkət veribdir. Belə bir işin baş verməsinin mümkün olması ki, Quran ondan xəbər veribdir. (Tur dağının bir hissəsinin ya hamısının bəni İsrailin başı üzərində hərəkətə gəlməsi) əql və elm cəhətdən qeyri mümkün və təəccüblü deyil.

Bəli mümkündür adi nəzər salsaq qeyri adi bir iş olsun. Amma demək lazımdır ki, bu hadisə İlahi Peyğəmbərlərin digər möcüzələri kimi (ölülərin həzrəti İsanın (ə) vasitəsilə dirilməsi, həzrəti Salehin (ə) dağın arasından dəvəni xaric etmək və...) ki bunların hamısı qeyri adi işlər olub. Amma Allahın izniylə hamının gözü qarşısında baş veribdir. Bu nöqtəni burada yada salmaq lazımdır ki, dağın bəni İsrailin başı üzərində qərar tutmasının keyfiyyəti haqqında sözlər müxtəlifdir. Bir dəstə təfsirçinin etiqadı budur ki, Allahjın fərmanıyla Tur dağı yerindən qopub kölgə kimi onların başı üzərində qərar tutdu.[4]

Bu nəzər o ayədən götürülüb ki, buyurur: Və (habelə yadına gətir) o vaxtı ki, dağı kölgə kimi onların başı üzərinə qaldırdıq, o cürə ki, güman etdilər ki, onların üzərinə düşəcək (həmin halda onlardan peyman aldıq vədedikJ o şey ki, (hökmlərdən və göstərişlərdən) sizə verdik qüvvətlə (və ciddiyyətlə) tutun! Onda olan şeyi yadda saxlayın (və əməl edin) ki, pərhizkar olasınız!"[5]

Əlbəttə bu hadisənin xırdalıqlarıyla əlaqədar başqa ehtimallar da deyilib. Bunun əsasında ki, dağda şiddətli zəlzələ baş verdi və dağ o cürə titrədi ki, dağın aşağıdakı daşlar onun yuxarı hissələrinin kölgəsini başları üzərində müşahidə etdilər və ehtimal verirdilər hər an mümkündür başqalarına düşsün. Amma Allahın mərhəmətiylə zəlzələ dayandı və dağ öz yerində qərar tutdu.[6]

Bu ehtimalda var ki, dağdan böyük bir parça Allahın fərmanıyla şiddətli zəlzələ və ildırım nəticəsində yerindən qopub və onların başı üzərindən keçdi.

Bir cürə ki, bir neçə an onu başları üzərində gördülər və təsəvvür etdilər ki, onların üzərinə düşəcək".[7] Amma nəzərə gəlir deyilənlərdən bəzisi öz dinləyicilərinə bunu çatdırmaq istəyir ki, Allahın bu möcüzəsi o qədər də təəccüblü olmayıbdır və bəşər əqlinin ölçüləriylə uyğundur.

Bizim etiqadımız var ki, əqli cəhətdən qeyri mümkün olmayan hər hansı bir mövzu heç bir izaha ehtiyac olmadan Allahın qüdrət əhatəsində olacaq bir möcüzənin xırdalıqlarının vəsfində təkcə şəri sənədlərə və ya möhkəm əqli ölçülərə söykənmək lazımdır.

 


[1] - Maidə surəsi, ayə 12.

[2] - Bəqərə surəsi, ayə 63, Bəqərə surəsi, ayə 93, Nisa surəsi, ayə 154: Əraf surəsi, ayə 171.

[3] - Məkarim Şirazi, Nasir, Təfsir nümunə, cild 1, səh 294, Darul- kutubul- İslamiyyə, Tehran 1374 hicri şəmsi.

[4] - Təbərsi, Fəzl ibni Həsən, Məcməul- bəyan fi təfsiril- Quran, cild 4, səh 764 (Əraf 171- ci ayə) Nasir Xosrov nəşriyyatı, Tehran 1372 hicri şəmsi.

[5] - Əraf surəsi, ayə 171.

[6] - Rəşid Rza Muhəmməd, Təfsiri mənar, qeyd olunan ayə, Təfsiri nümunədən nəql olub, cild 1, səh 294.

[7] - Məkarim Şirazi, Nasir, təfsir nümunə, cild 1, səh 294... Darul- kutubul- İslamiyyə, Tehran 1374 hicri şəmsi.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Nə üçün müsəlmanlar (şiələr) tövhid əhli olmaqla eyni zamanda daşın üzərinə, yaxud Kəbəyə doğru səcdə edirlər?
    6434 Qədim kəlam
    Müsəlmanlar (şiələr) tövhid əhlidir və yalnız yeganə Allahın müqabilində və Ona xatir səcdə edirlər. Amma İslam nəzərindən namaz kimi ibadət əməllərində əncam verilən səcdənin xüsusi şərtləri vardır və o şərtlərə riayət etmək lazımdır. O cümlədən, insan səcdə zamanı üzü qibləyə – Kəbəyə doğru dayanmalı, öz alnını yerə və ya yerdən ...
  • “Tövbə” surəsinin 43-cü və ya “Təhrim” surənin 1-ci ayəsi İslam Peyğəmbəri (səlləllahu əleyhi və alih)-in ismətsiz olduğuna (hər növ günah və xatadan uzaq olmamasına) dəlalət edirmi?
    6642 Təfsir
    “Tövbə” surəsinin 43-cü ayəsinin izahında ətraflı cavabda qeyd olunanları mütaliə edin. “Təhrim” surəsinin 1-ci ayəsində də şəri təhrim (qadağa) yoxdur. “Nə üçün özünə haram edirsən” cümləsi məzəmmət məqamında deyil, əksinə Peyğəmbərə qarşı bir növ şəfqət və ürəyiyananlıqdır. Çünki o, and içməklə özünü həmin nemətdən və halal işdən ...
  • Din vahiddir yoxsa çoxlu?
    3916 Təzə kəlam
    Əgər dindən məqsəd, Allah tərəfindən nazil olub və peyğəmbərlər (ə) vasitəsi ilə camaata çatdırılan əqaid, əxlaq və qanunlar toplusu olarsa, bu halda din vahid bir şeydir və dinlərin fərqi zaman və məkanların tələbinə əsasən fərdi və tayfa xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq cüzi göstərişlərdə dəyişilir. Əgər dindən məqsəd, dünyadakı mövcud dinlər ...
  • Şeytanın adı xilqətinin əvvəlindən şeytan idimi, yoxsa Allah dərgahından qovulduqdan sonra belə adlandırılmışdır?
    6580 تاريخ کلام
    Şeytan kəlməsinin kökü ilə əlaqədar fikir ayrılığı olduğuna görə onun mənasında da ixtilaf vardır. Şeytan sözünün mənasında üç nəzəriyyə vardır: a) Şeytan شَاطَ “şatə” maddəsindən tutulmuşdur, qəzəb üzündən olan yandırmağa və şölələnməyə deyilir; b) Xəbis və alçaq varlıq mənasına olan شَاطن ...
  • Вилајәти-фәгиһ һаггында мөвҹуд олан ән гәдим сәнәд нәдир?
    3738 Nizamlar hüquq və əhkam
    Вилајәти-фәгиһ һаггында мөвҹуд олан ән гәдим сәнәд мәрһум даһи алим Шејх Муфидин “Мугние” адлы китабыдыр. О, бу китабын әмрбе мәруф вә нәһј әз мункәр бөлүмүндә ашағадакылары адил фәгиһин вәзифәләриндән сајыр:А) Әмр бе мәруф вә нәһј ...
  • Əgər bir müsəlman araşdırma edəndən sonra məsihi dininə iman gətirsə, fitri mürtəd və edam olunmalıdırmı?
    7477 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi
    İslam dini hamını İlahi tövhidi qəbul etməyə dəvət etsə də, amma bu hamını onu qəbul etməyə məcbur etmək mənasında deyil. Çünki iman və etiqad məcburiyyət və zoru qəbul etmir. Əlbəttə bu iş dinin əsası ilə müxalifətçilik fəzasına şərait yaratmaq mənasına deyil. Çünki İslamın əsası tövhid və şirki inkar etməyə möhkəmlənibdir. ...
  • "Əhli-beyt" kimə deyilir?
    12199 İslam fəlsəfəsi
    "Əhli-beyt" kəlməsi Quran, hədis və ilahiyyat termini olub, İslam peyğəmbərinin (s) ailəsi mənasındadır. Bu termin məlum (əhli-beyt) mənada Quranın "təthir" ayəsində; yəni "Əhzab" surəsinin 33-cü ayəsində istifadə olunmuşdur.«انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا» Şiə təfsirçilərinin hamısı, həmçinin əhli-sünnə təfsirçilərinin əksəriyyəti – şahidlərə, qərinələrə ...
  • Aya münafiqlər ruhlardan istifadə etməklə İran üçün problem yarada bilərmi?
    3471 Qədim kəlam
    Ruhların çağırılıb hazır edilməsi və ruhlarla rabitə yaratmaq mümkündür; yəni ağıl nəzərindən mümkündür və bəzi insanlar buna malikdirlər ki, bir şəxsin ruhuyla rabitə yaratsın. Əlbəttə ki, İlahi övliyalardan digərləri və o şəxslər ki, bu iş üçün rizayət yolunu seçib özlərinə əziyyət verirlər bu işə nail ola bilmirlər. bəs münafiqlər ki, ...
  • Ata və ananın əmr və qadağalarının bir- birinin qarşısında olduğu zaman, övladın vəzifəsi nədir?
    6897 Əməli əxlaq
    Quranda tövhid və şirki qadağan edəndən sonra əmr olunan ilahi vaciblərin ən böyüyü, valideynlərə hötmət və onları əzizləməkdir. Onların hər birinin bir- birinə zid əmr və qadağaları olan və övladın onların hər ikisinin istəkləri yerinə yetirə bilmədiyi yerlərin hökmü barəsində, deməliyik ki,bu barədə bizim iki cür rəvayətlərimiz var. rəvayətlərin bəzisində ...
  • Nəcis paltarlar, iki hissəli yarı ovtomatik paltaryuyan maşınlar vasitəsi ilə pak olurlarmı?
    5500 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əgər nəcasətin eyni aradan gedəndən sonra, ker su paltarın hər yerinə yetişib və qurudanın fırlanması nəticəsində onun suyu xaric olsa, paltar pak olar.[1] Aşağıda mərcələrin dəftərlərinin cavabını qeyd edirik. Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftəri: Əgər nəcasətin eyni gedəndən sonra, boruya birləşən su paltaryuyan ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    114406 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    87310 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    66207 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    49888 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    39301 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    36349 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25154 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24475 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24127 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    22193 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...