Baxanların
3104
İnternetə qoyma tarixi: 2010/03/13
Sualın xülasəsi
Исламын сијаси тәфәккүрүндә ислам дөвләтинин сәрһәди һара кимидир?
Sual
Исламын сијаси тәфәккүрүндә ислам дөвләтинин сәрһәди һара кимидир?
Qısa cavab

Ислам, өлкә мәфһумунун мугабилиндә әрази вә милләт мәфһумунун мугабилиндә үммәт анлајышы бәјан едир. Ислам әразиси ваһиддир вә фәрз разылашмалар әсасында олан сәрһәдләр Ислам нөгтеји нәзәриндән бу бирлијин әслинә вә әсасына һеч бир тәсир ҝөстәрмир.

Бу ваһид әрази, идиал шәкилдә мәсум Имам (әлејһиссалам) тәрәфиндән идарә олунмалыдыр вә Имам Мәһди (әҹ) үмуми дүнја һөкумәти бу арзуну ҝерчәкләшдирир. Әҝәр Мәсумларын (әлејһимуссалам) гејбәт дөврүндә белә бир фүрсәт әлә дүшәрсә, бу бүтүн ислам әразиләринин вә торпагларынын ваһид бир чәрчивәдә мүсәлманларын хејринә оларса, фәгиһ бу мәҹмәнин идарәсинә ваһид Ислам һөкумәти шәкилндә өһдәсинә ҝөтүрә биләр . Амма бу әразинин һәр бир гисмәти бир фәгиһ васитәси илә идарә олунмасы мәхсусән, әҝәр бу фәгиһ јерли оларса, мүсәлманларын хејринә олса һәмин јол сечилмәлидир. Беләликлә, исламын сијаси мәктәбиндә даими вә үмумдүнја әсас кими олараг һесаб олунур ки, ислам торпаглары ваһиддир амма, һәр дөвр вә заманда хејринә олараг бу әразини вә јахуд бир өлкәнин мүхтәлиф әјаләтләри инзибати ваһидләр шәклиндә идарә олуна биләр. Бундан башга, сијаси вәзијјәтлә әлагәдар олараг истәнилән диҝәр сијаси идарә услубу да сечә биләр.

Ətreaflı cavab

Мүасир сијаси ҹоғрафија хәритәсиндә дүнја өлкәләри гәрар вә разылашмалар әсасында олан сәрһәдләр васитәси илә бир-бириндән ајрылырлар вә һәр өлкәнин өзүнә мәхсус һакимијјәт гурлушу вар. Бу өлкәләрдә јашајан инсанларын һәр бири, ја һәмин өлкәнин вәтәндашы,[1] ја да хариҹи[2] һесаб олунурлар.

 Өлкәдә гәбул вә иҹра олунан ганунларын бир гисми һәмин өлкәнин вәтәндашларына, бир гисми хариҹиләрә мәхсусдур вә диҝәр бир гисми бу ики дәстә арасында мүштәрәкдир.

 Суал олунур ки, бу ҹүр ҹоғрафи бөлүнмәләр Ислам нөгтеји нәзәриндә еһтибарлы сајылырмы?

 Башга сөзлә десәк, Ислам тәфәккүрүндә дүнјанын сијаси ҹоғрафи хәритәси неҹә тәсәввүр олунур?

 Бу суалын ҹавабында дејә биләрик  ки, Ислам өзүнү үмумибәшәр вә һәр бир замана мәхсус дин кими танытдырыр. Ислам дини һәр јери өзүнә мәхсус билир вә ҝәрәк һәр јердә Ислам ганунлары гәбул олуна. О әразиләр ки, әһалинин әксәр һиссәси бу илаһи дини гәбул едибләр, “бәләдул-Ислам” вә ја “дарул-Ислам” (ислам әразиси) белә олмајан тәгдирдә “бәләдүл күфр” вә ја “дарул күфр” (күфр әразиси) адланыр.    Беләликлә, исламын гәбул етдији сәрһәдләр анҹаг, етигад вә әгидәјә әсасланыр вә ислам нөгтеји нәзәриндә дәјәрли олан әгидә анҹаг, ислам әгидәсидир. “Аллaһ јaнындa (һaгг oлaн) дин, əлбəттə, ислaмдыр.” [3]

   Ислам өлкә мәфһумунун мүгабилиндә[4] әрази, милләт[5] мәфһумунун мүгабилиндә исә үммәт анлајышларындан истифадә едир. Јәни, тајфабазлыг, иргичилији рәдд едир вә анҹаг, етигад вә инанҹлара диггәт јетирир.

    Ислам торпаглары ваһиддир, фәрз вә разылашмалар әсасында олан сәрһәдләр ислам нөгтеји нәзәриндән бу бирлијин әслинә вә әсасына һеч бир тәсир ҝөстәрмир. Бу ваһид әрази идеал шәкилдә мәсум Имам (әлејһиссалам) тәрәфиндән идарә олунмалыдыр вә имам Мәһди (әҹ) үмуми дүнја һөкумәти бу арзуну ҝерчәкләшдирир. Әҝәр Мәсумларын (әләејһимуссалам) гејбәт дөврүндә белә бир фүрсәт әлә дүшәрсә вә бүтүн Ислам әразиләринин вә торпагларынын ваһид бир чәрчивәдә идарәси мүсәлманларын хејринә оларса, фәгиһ бу мәҹмуәнин идарәсини ваһид ислам һөкумәти шәклиндә өһдәсинә ҝөтүрә биләр. Амма, бу әразинин һәр гисмәти бир фәгиһ васитәси илә идарә олунмасы мәхсусән, бу фәгиһ јерли оларса, мүсәлманларын хејринә оларса, һәмин јол сечилмәлидир. Беләликлә, исламын сијаси мәктәбиндә даими вә үмумидүнја әсас кими олараг һесаб олунур ки, Ислам торпаглары ваһиддир анҹаг, дөвр вә замандан аслы мүсәлманларын хејиринә бу әразини ајры ајры өлкәләр вә јахуд бир өлкәнин мүхтәлиф әјаләтләри, инзибати ваһидләри шәкилиндә идарә олуна биләр. Бундан башга сијаси вәзијјәтлә әлагәдәр олараг истәнилән диҝәр сијаси идарә үсулу да сечилә биләр.



[1] Citizen

[2] Foreigner

[3] Али Имран сурәси, 19.

[4] Country

[5] Nation

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    104632 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    79739 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    57583 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    40001 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    30674 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22185 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    21925 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21816 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20277 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20033 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...