Ətraflı axtarış
Baxanların
5230
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/18
Sualın xülasəsi
Allah insan beyni ilə tanınmağa qabil olmadığından, necə Onun barəsində mərifət əldə edə bilərik ki, şirkə səbəb olmasın?
Sual
Salam, İnsan bir çox həqiqətlərin dərkində aciz olduğundan və Allah təala özü Qurani kərimdə Özü barəsində belə buyurur: “Mən başqa şeylər kimi deyiləm” Bəs necə biz Onu təsəvvür etməliyik ki, şir və küfrdən amanda qalaq? Təşəkkür edirəm.
Qısa cavab

Allahı tanımaq üçün bənzətmə rəvayətlərdə rədd edilmişdir. Daha çox məlumat üçün ətraflı cavaba müraciət edin.

Ətreaflı cavab

Mərifət yolu ilə Allahın təcəlli formaları ilə Allahı tanımaq mümkündür. Sonda arif Allahı özündə tapır ki, bu onun qəlbinə Allahın təcəlli yolu ilə mümkün olur.

Rəvayətlərin bəyan etdiyi mətləb Allahı tanımada bənzətmədən çəkinmə və tətildir.

Bənzətmə və tətil barəsində deyilməlidir:

Allah barəsində hər növ təsəvvür edilən sifət və bənzərlikdən pak hesab etmək lazımdır. Allahı qəlbi və şühudi cəhətdən dərk edə bilməyən əksəriyyət insanların zehnlərinə əsasən Allah barəsində bu “tətil” olacaqdır. Allahın sifəti barəsində tətil o deməkdir ki, Allaha etiqadla birlikdə əməli şəkildə Allah təalanı Öz qullarından ayıraq və xaliqlə məxluq arasında heç bir əlaqəni mümkün hesab etməyək. Amma tətilin əksi olan bənzətmə Allahı məxluqlarla bir ya oxşar hesab etməkdir. Rəvayətdə deyildiyi kimi: Allahı məxluqlarla bir hesab etmək küfrdür və onları ayrı hesab etmək də tətildir. Bunların orta məxrəci tovhiddir.[1],[2]

Buna görə tətildən çəkinmək o mənadadır ki, Allah barəsində hər növ sifəti inkar etməməli və əməli surətdə onu rədd etməməli və Onun camal və cəlalını varlıq aləmində mövcudluğunu inkar etməmliyik. Bənzətmədən çəkinmək də o mənadadır ki, zahiri Allah görünüşlü təcəssümləri Allahın özü hesab etməmli və onları Allaha şərik qoşmamalıyıq. Onların yaradanına diqqət etməliyik.

Başqa sözlə, Allah zehnlə dərk və təsəvvür olunma qabiliyyətinə malik deyil. Düzgün yol qəlbin yoludur. Eşq yolu ilə İlahi təcəllilər ilə Allaha mərifət əldə edirik.

Həqiqi eşq məqamında Allahın təcəssümlərinə və təcəllilərinə mərifət Allaha mərifət deməkdir. Çünki Allah nə təcəssümlərin özüdür, nə də onlardan ayrıdır. Bu mərifətin kamalı həmin kamil insanın tanımasıdır.

Daha çox məlumat üçün aşağıdakı suallara müraciət edə bilərsiniz:

Allahı tanıma imkanı 8448 (sayt: az8473)

Allaha eşq və Onu tanıma 1609 (sayt: 1611).

Fitrət və Allahı tanıma 1041 (sayt: 1105)

Namazda təsbih və onun həmdlə birlikdə deyilməsi 9803 (sayt: 9773).

 


[1] - Amili, seyid Heydər, cameil əsrar və mənil ənvar, səh 117, elmi və fərhəngi nəşriyyatı, 1368. Həsənzadə Amili, məmmədil həməm, səh 109, İslam mədəniyyət və irşad nazirliyi, 1378 h.ş.

«ان الجمع بلا تفرقه زندقه و التفرقه بدون الجمع تعطیل و الجمع بینهما توحید»

[2] Bu cavabdan götürülmüşdür: 9803 (sayt: 9773).

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Peyğəmbər (s) və Əhli- beyt (ə) diridirlərmi? Diri olmaqları hansı mənadadır?
    5753 دانش، مقام و توانایی های معصومان 2012/09/10
    Peyğəmbər (s) və Əhli- beytin (ə) həyatda olması Quranda olduğu kimi həqiqi mənanı daşıyır ki, xüsusiylə də şəhidlər barəsində ona təkid olunmuşdur: «وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذينَ قُتِلُوا في‏ سَبيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ» O cümlədən, bir çox rəvayətlər İmamların həyatda ...
  • “Rəd” surəsinin 31-ci ayəsinin mənası nədir?
    8084 Təfsir 2012/02/13
    Yuxarıdakı ayədə məqsədin nə olması ilə əlaqədar təfsirçilərin arasında iki nəzəriyyə vardır:1. Ayənin mənası budur: “Əgər aləmdə oxunduğu zaman dağların hərəkətə gətirilərək yer üzərində seyr etməsinə səbəb olan, yaxud onun vasitəsi ilə yer parça-parça edilən, yaxud ölülərin dirilməsinə və danışmasına səbəb olan bir ...
  • Uşaqları xətm mərasimlərinə və qəbristanlığa aparmaq məkruhdur?
    4181 Əməli əxlaq 2012/02/13
    Uşaqları dini məclislərdə və mərasimlərdə iştirak etdirmək. Uşaqları birlikdə məscidə və ya muhərrəm ayında əzadarlıq mərasimlərinə aparmaq, uşaqların digər dini mərasimlərdə o cümlədən fitir bayramı namazında və dini bayramlarda iştirak etməsi onların dini hisslərinin yetişdirilməsi üçün çox faydalıdır. Amma yeni yetmələri xətm mərasimlərinə və qəbristanlığa aparmaq haqqında rəvayətlərdə və ...
  • " السلام علیک یا حجة الله لا تخفی" "Əssəlamu ələykə ya höccətəllahi la təxfa" cümləsindən məqsəd nədir?
    6160 Qədim kəlam 2012/02/07
    "Əssəlamu ələykə ya höccətəllahi la təxfa",«السلام علیک یا حجة الله لا تخفی» İmam Zamanın (ə.c.) ziyarətlərindən birinin bir fəqərəsidir ki, dua və hədis kitablarında gəlibdir.[1] Onun mənası barədə iki ehtimal vermək olar:
  • Üzə sili vurmağın şəri hökmü ki, qızartı, şiş və qaralmamışdır, nədir?
    5210 Hüdud, Qisas və diyat 2013/12/19
    Müctəhidlərin fətvasına əsasən, əgər üzə sili vurmaq üzün şiş, qızartı və qaralmasına səbəb olsa hər birinin xüsusi diyəsi vardır, bu cür olmadıqda diyəsi yoxdur. Lakin üz olmasa və bədənin digər üzvlərindən olsa və şiş, qızartı və qaraltıya səbəb olsa, onun diyəsi üzün diyəsinin yarı miqdarındadır. Üzə sili ...
  • Aya mümkündür səmat duasının bəzi kəlmələrini; o cümlədən ismi əzəm, kərrubin, tisə ayat, tabuti şəhadət və... başqalarını mənim üçün açıqlayasınız?
    9818 Hədis elmləri 2012/04/18
    "Səmat" və ya "Şəbbur" duası məşhur dualardandır ki, Allahın ismi əzəm adlarına şamil və yüksək irfani maarifə malikdir. Səmat duasının bəzi hissələri barəsində bunu demək olar ki, bu duada səy olmuşdur Allahı ismi əzəm, Peyğəmbər və müqəddəs məkanları ki, Allah Taala o yerlərdə öz Peyğəmbərləriylə söhbət etmiş ...
  • Nə üçün “Fatihə” (“Həmd”) surəsi “Səb`ul-məsani” adlandırılır?
    12192 Təfsir 2012/06/23
    Təfsir kitablarına və rəvayət mənbələrinə müraciət etməklə aydın olur ki, Qurani-əzim və “Səb`ul-məsani” dedikdə nəyin nəzarətə tutulmağı ilə əlaqədar müxtəlif nəzəriyyələr vardır: Bəziləri inanırlar ki, məqsəd Quran və onun ayələridir. Bəziləri inanırlar ki, “Səb`ul-məsani” dedikdə məqsəd “Həmd” surəsidir. Çünki bu surə Peyğəmbər (səlləllahu ...
  • Nə üçün şiə məzhəbi ən yaxşı məzhəbdir?
    20749 Qədim kəlam 2011/04/14
    Şiə məzhəbinin üstünlüyü onun haqq olmasına görədir. Haqq din hər bir zamanda yalnız və yalnız bir dindən ibarətdir, sair mövcud dinlər isə ya kökündən batil və əsassızdır, yaxud kökü kəsilib qüvvədən salınmışdır. Hal-hazırda şiə məzhəbi İslamın haqq şəriətidir, həqiqi və düzgün İslam da şiəlik məzhəbi timsalında təcəlli etmişdir, ...
  • Ədəbsizliyin müalicə yolu nədir?
    7874 Əməli əxlaq 2012/10/09
    Ədəb bir növ seçilmiş və xüsusi rəftardır (ki, böyük və kiçik, tanış və yadda) müsbət tərbiyədən qaynaqlanır. Ağılla yaşamaq, dildə mətanət və əməldə vüqarlı olmaq ədəbin nişanələrindəndir. Amma ağılsızlıq, pis danışıq, əxlaqsızlıq, əhanət, təəssüb və... ədəbsizliyin nişanələridir. Ədəb təlim alınmalı bir hünərdir ki, tərbiyəvi dəqiq ...
  • Əgər xəstəliyinə görə bir nəfərin ayağının baş barmağı kəsilsə, imam cammat dura bilərmmi?
    3621 İmamın şərtləri 2015/05/30
    Bədən üzvünün bu qədər naqis olması imam camaatın namazda durmasına xələl gətirmir amma, əgər əlin biləkdən kəsilməsi və ya əl-ayağın fələc olmasının imam camaat olmaqda xələli var. Bununla belə bəzi fəqihlər[1] belə bir şəxsin imam camaatı tərk etməsini ehtiyata yaxın bilirlər. Əlavələr: Təqlid olunan ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    160255 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    146262 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    115568 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    106719 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    89178 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    88136 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    52097 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    41593 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    40792 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    40450 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...