Ətraflı axtarış
Baxanların
5133
İnternetə qoyma tarixi: 2007/11/22
Sualın xülasəsi
Təzə müsəlman olan və alimlərlə əlaqəsi olmayan şəxslərin ələm təqlid mərcəsini seçmək üçün asan və doğru yolu hansıdır?
Sual
Xahiş edirəm ki, ədalətli şahidin nəzəri ilə, ələm mərcəyi təqlidin seçimi barəsində izah verin? Məqsəd şahidlərim müctehid olmalarıdırmı? Təzə müsəlman olan, fars dilli alimlərə əli çatmayan və özü heç bir müctəhidi tanımayan bir şəxs, necə ələm təqlid mərcəyini tanıya bilər? Həmçinin, niyə ingilis dilində olan risalələr, iki alim adil şahidin şərt olmasını gətirməklə, məsələni niyə çətinləçdirirlər? İngilis dilində alim kəlməsi, yalnız İslam elmlərini bilən və müctəhid olanlara deyil, əksinə hər bir elmi bilən şəxsə deyilə bilər.
Qısa cavab

            Ələm müctəhidə təqlid yəni, fiqhi məsələlərdə mütəxəssis olmayan insanlar şərii vəzifələrini yerinə yetirməkdə, fiqh elmində tam mütəxəssis olan və digər müctəhidlərdən elmi daha çox olan (ələm) müctəhidin fətvasına əməl etməlidirlər. Ələm müctəhidi bu üç yoldan biri ilə tanımaq olar:

Birinci: İnsanın özü yəqin etsin.

İkinci: Ələm və qeyri ələmi ayıra bilən iki nəfər alim adil, bir şəxsin müctəhid ya ələm olmasını təsdiqləsin.

Üçüncü: Elm adamlarından bir dəstəsi, bir nəfərin müctəhid ya ələm olmasını təsdiqləsinlər.

Xoşbəxtlikdən indiki zamanda, Qum elmi hövzəsinin ustadlarından bir dəstəsi, lazımi səlahiyyətlərə malik şəxslərdən neçəsini, təqlid mərcəyi olaraq tanıtdırıblar. Hər bir müsəlman şəxs, bu şəxslərdən hər birini özünə mərcəyi təqlidi seçib və əməllərini onun izahlı hökmlərinə uyğun yerinə yetirə bilər. Belə olduqda, o öz şərii vəzifələrinə əməl edibdir. İndiki dövrdə kütləvi informasiya vasitələri müxtəlif formalarda və bir neçə dildə mövcuddur və təzə müsəlman olan şəxslər, bu məsələlərdən rahatlıqla məlumat əldə edə bilərlər.

Ətreaflı cavab

Qeyri mütəxəssis insanların mütəxəssis insanlara müraciət etmələri, bütün insanların qəbul etdiyi və ağıla uyğun bir işdir. Çünki, bir nəfər bütün sahələrdə mütəxəssis ola bilməz. Deməli mütəxəssis olmadığı sahədə, mütəxəssisə müraciət edir. Fiqh terminində ələmə təqlid yəni, fiqhi məsələlərdə mütəxəssis olmayan insanlar, fiqh elmində tam təxəssüsü olan və digər müctəhidlərdən elmi daha çox olan (ələm) şəxsə müraciət edib və şərii vəzifələrini onun fətvasına uyğun (təxəssüsi nəzəriyyəsinə) yerinə yetirirlər.

Ələm müctəhidi (fiqhdə ən alim mütəxəssis) tanımaq üçün, üç yol müəyyənləşdirilibdir ki, camaat asanlıqla bu yollardan biri ilə özünün inandığı təqlid mərcəyini tanıyıb və seçə bilsinlər:

Birinci: İnsanın özü yəqin etsin. Elm əhlindən olub və müctəhid və ələmi tanıya bilən şəxs kimi.

İkinci: Müctəhid və ələmi tanıya bilən iki nəfər alim adil şəxs, bir nəfərin müctəhid ya ələm olmasını təsdiqləsinlər. Bu şərtlə ki, digər iki alim adil onların dediyinə qarşı çıxmasınlar.

Üçüncü: Müctəhid və ələmi müəyyən edə bilən və dediklərindən əminlik yaranan elm əhlindən bir dəstə, bir nəfərin müctəhid ya ələm olmasını təsdiqləsinlər.[1]

İndiki dövrdə texnologiya inkişaf etdiyinə görə, dünyanın hər bir yerindən, elmi hövzə, ruhanilər və təqlid mərcələrini bilən hər bir kəslə əlaqə yaradıb və öz təqlid mərcəyini seçmək olar. Qeyd etmək lazımdır ki, xoşbəxtlikdən inkidi dövrdə Qum elmi hövzəsinin ustad və müctəhidlərindən bir dəstəsi, lazımi səlahiyyətlərə malik insanlardan neçəsini təqlid mərcəyi kimi tanıtdırıblar. Bu şəxslər əlifba hərfi ilə bunlardır:

  1. Ayətullah Əl- uzma seyid Kazim Hairi
  2. Ayətullah Əl- uzma seyid Əli Xamneyi
  3. Ayətullah Əl- uzma seyid Əli Sistani
  4. Ayətullah Əl- uzma seyid Musa Şubeyri Zəncani
  5. Ayətullah Əl- uzma Lütfüllah Safi Gülpayqani
  6. Ayətullah Əl- uzma Nasir Məkarim Şirazi
  7. Ayətullah Əl- uzma Hüseyn Vəhid Xorasani

Hər bir müsəlman bu şəxslərdən hər hansını özünün təqlid mərcəyi seçib və əməllərini onun risaləsinə uyğun yerinə yetirsə, öz şərii vəzifəsinə əməl edibdir.

İzahlı şəriət hökmlərini digər dəlillərə o cümlədən ingilis dilinə tərcümə etmək barəsində deməliyik ki, bu sahədə çoxlu çalışmalar olsa da, lakin təəssüflər olsun ki, hələdə çatışmamazlıqlar mövcuddur. Ümid edirik yaxın gələcəkdə çoxlu səylər nəticəsində aradan qalxar.

Həzrət Ayətullah Hadəvi Tehrani (damət bərəkatuh) cənablarının cavabı belədir:

İnandığınız iki alimə müraciət etməklə, ya əminliyə səbəb olan məşhurluqla ya yəqin və əminliyə səbəb olan hər bir yolla, öz təqlid mərcəyinizi təyin edə bilərsiniz.

 


[1] - Tozihul- məsail, (əl- məhşi lil- İmamil- Xumeyni), cild 1, səh 15; Məlumdur ki, bu cümlədə elm əhlindən məqsəd, İslami elmlərə alim olandır.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Sınmış qəlbdən olan qarğışa Allah əhəmiyyət verirmi? Yoxsa yalnız müsbət duaları qəbul edir?
    19891 Əməli əxlaq
    Qarğış bizim dini təlimlərdə, tanınmış bir məsələdir. Belə ki, ayə və rəvayətlərdə gəlibdir: "Əbu Ləhəbin əlləri kəsilsin (qurusun)"; Məzlumun qarğışından qorxun ki, məzlumun qarğışı (ahı) göyə gedir... və ... Amma, duanın qəbul olması üçün şərtlərə ehtiyaclı olduğu və hər bir duanın hər şəxs üçün qəbul olmadığı kimi, ...
  • Modern dünyada dinin yol göstərməsi necə təsəvvür olunur?
    4142 Təzə kəlam
    "Din" kəlməsi bütün dinlərə istər səmavi olsun istərsə də olmasın, təhrif olmuş olsun və yaxud təhrif olmamış (İslam) olsun, şamil olur. Bizim əqidəmiz budur ki, İslam dini yalnız buna malikdir ki, bütün dövr və əsrlərdə müsbət yol göstərməyə malikdir; Çünki İslam bütün dinlərin sonuncusu və ən kamil İlahi ...
  • Məlun Yezidin göstərişi ilə ordu Kəbə Evini yandırdığı zaman nə üçün onlara əzab nazil olmadı?
    7362 تاريخ کلام
    Yezid (lənətullah əleyh) özünün qısa müddətli hakimiyyəti dövründə üç ağır cinayət törətmiş və çirkin əmələ batmışdı. Birincisi, imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ı qətlə yetirmək, ikincisi “Hirrə” hadisəsində Mədinə əhalisini kütləvi qırmaq, üçüncüsü isə Kəbə Evini yandırmaq. Bu kimi zalım və mənfur adamların dünyada da ilahi əzaba düçar olduqlarını görürük. ...
  • Allah-taala Quranda buyurur ki, qadağan olunmuş meyvədən yedikləri zaman Adəmlə Həvvanın övrətləri aşkar oldu. Allah onları cahil yaratmışdımı və onlar qadağan olunmuş meyvədən yeməklə öz eyiblərindən agah oldular?
    7951 Qədim kəlam
    Bəzi dinlərdə Adəmlə Həvvanın hadisəsində deyilir ki, Allahın qadağan etdiyi meyvədən yedikdən sonra övrətləri onlara aşkar oldu. Bu hadisə ilə əlaqədar Quranda olan ayələri iki hissədə araşdırmaq olar: Birinci hissə bizim külli bəhsimiz barəsindədir. İkinci hissə isə “bəda” – “yəbdu” kökündən alınan və aşkar olmaq mənasına işlənən, ...
  • İslamdan qeyri dinlərin vasitəsi ilə mənəvi kamala çatmaq olarmı? Tövhidə çatmaq necə, mümkündürmü?
    5515 Təzə kəlam
    Hazırda dünyada mövcud olan dinlərin bəzilərində həqiqətlərin müəyyən bir qismi müşahidə olunsa da, lakin əsl  tövhiddən ibarət olan kamil həqiqət yalnız islamın sayəsində müşahidə oluna bilər. Müddəamızın isbatına dair ən ümdə dəlil bu dinlərin mətnində əql ilə ziddiyyətli olan mətləblərin, təhrifin varlığı, mötəbər sənədin olmamağı; bunun müqabilində isə ...
  • Bu ayə hansı mənadadır: “(Allah) dilədiyini zəlalətə salar, dilədiyini isə doğru yola yönəldər.”?
    4785 Qədim kəlam
       Kəlamelmindəisbatolunubki, insanözişlərindəixtiyarsahibidirvəQurandanöyrəndiklərimizdə
  • Əllahus- səməddə, əs- səməd kəlməsi hansı mənadadır?
    5295 Təfsir
    Lüğət kitabları, rəvayətlər təfsirçilərin kəlamlsrında "səməd" kəlməsi üçün, çoxlu mənalar qeyd olubdur. Ona görə də bu qısa məqalədə bir neçə nümunə hər üç dəstədən (lüğət, rəvayət və təfsir) açıqlayır.A). Rağib müfrədatda deyir: Səməd ağa və böyük ...
  • Öz iradəmizi necə gücləndirək?
    6989 Əməli əxlaq
    İradəli şəxs o insandır ki, çətinliklə üzləşdikdə, onun öhdəsindən layiqincə gəlsin, onu yerinə yetirmək qərarına gəlir və öz səyi və payidarlığıyla onu icra edir. Aşağıdakı göstərişlər iradənin təqviyət olması üçün sifariş olunmuşdur: 1. Həyatınızda və yaxud hər hansı bir işi ilk mərhələdə yerinə yetirmək üçün onun hədəfini özünüz üçün ...
  • Nə üçün qadın müctəhid ola bilməz?
    4710 Nizamlar hüquq və əhkam
    Din alimlərinin və mütəxəssislərinin qadının müctəhid və hakim olması mövzusunda nəzərləri müxtəlifdir. Həmçinin bu mövzu islam dininin zəruri qanunlarından sayılmır. Qadının müctəhid və şəri hakim ola bilməməsini iddia edənlər də öz növbələrində hədislərə və alimlərin icmasına istinad edirlər. Bunu da qeyd edək ki, bu mövzu olduqca geniş bir mövzudur.Amma biz ...
  • İslam nəzərindən təbliğ üslubu nədən ibarətdir?
    5142 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi
    “Təbliğ” hər hansı bir xəbəri çatdırmaq mənasınadır. İlahi peyğəmbərlərin, xüsusilə həzrət Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in ilahi risalət vəzifəsi insanların zülmətlərdən nura doğru hidayətindən ibarət idi. Buna görə də İslamda təbliğ Allahın sözünü bəndələrinə çatdırmaq ünvanı ilə çox böyük əhəmiyyət daşıyır. İslamda təbliğ üslublarını üç qismə: kəlami (şifahi), yazılı və ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    127836 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    96935 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    78532 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    67257 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    61795 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    39321 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    33312 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    28726 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    28328 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    26427 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...