Ətraflı axtarış
Baxanların
7713
İnternetə qoyma tarixi: 2008/06/10
Sualın xülasəsi
Niyə Həzrəti Əli (ə)ın qızı Ümmi Külsümün həyatı barədə tarixi faktlar ortaya qoyulmur və yazılmır? Onun ikinci xəlifə ilə evlənməyi doğrudurmu? Onun uşaqlarının olması necə?
Sual
Niyə Həzrəti Əli (ə) ın qızı Ümmi Külsüm (s) haqda heç bir fakt ortaya qoyulmur və heç bir mətn yazılmır? Onun ikinci xəlifə ilə evlənməsi və ondan uşaqlarının olması doğrudur? Bu evlənmə nə vaxt və hansı tarixdə olub? Çünki biz belə düşünürük ki, ikinci xəlifə Həzrəti Fatimə (s)ın şəhadətinə səbəb olub, əgər belədirsə, niyə bu evlilik baş tutub? Xahiş edirəm bu sualıma ətraflı cavab verəsiniz?
Qısa cavab
Əli (ə) və Fatimə (s) nın qızı olan Ümmi Külsümün həyatı və ölümünün necəliyi, bir çox ana kitablar və məxəzlərdə gəlmişdir. (O kitabların adları ətraflı cavabda öz əksini tapır)
İkinci xəlifənin Ümmi Külsümlə evlənməsi şiə və sünni kitablarında gəlmişdir. Amma bu hadisəni nəql edən rəvayətlər oxşar deyillər. Bir-biriləri ilə ixtilafları var. Şiə və sünni rəvayətlərin oxşar tərəfi budur ki, ikinci xəlifə Ümmi Külsümü Həzrəti Əli (ə)dan istədilər və Həzrəti Əli (ə) öz razılığını vermədi və müxalifət etdi. Ömər bin Xəttab təkid və israrlı hədə qorxuları ilə öz istəyini təkrar etdi. Həzrəti Əli (ə) öz narazılığı ilə və müxalif olmasına rəğmən öz əmisi Abbas ibn Əbdülmüəllibə həvalə etdi. Ümmi Külsümlə Ömərin nigah və evlənmə mərasimidə onun ixtiyar və icazəsi ilə oldu. Bir haldaki, Ümmi Külsüm hələ büluğ yaşına çatmamış idi. Amma Ümmi Külsüm həddi büluğ yaşına çatmamış Ömər dünyasını dəyişdi və Həzrəti Əli (ə) qızı Ümmi Külsümü öz evinə qaytardı.[1]
 

[1] - 446 saylı göstəricidən iqtibas (Sayt: 476)
Ətreaflı cavab
Sizin sual iki hissədən ibarətdir:
  1. Ümmi Külsümün Həzrəti Əli (ə) və Həzrəti xanım Fatimeyi Zəhra (s) ın qızı olmasına baxmayaraq, niyə onun həyatı barəsində tarixi kitablarda bir şey yoxdur?
  2. Onun İkinci Xəlifə ilə evlənməyi doğrudurmu? Onun ikinci Xəlifədən uşaqlarının olması düzgündürmü? Bu evlilik hansı il və nə vaxt baş tutub?
İlk sualınız barədə deməliyik ki, Əli (ə) və Fatimə (s)ın qızı olan Ümmi Külsümün həyatı barədə bir çox mənbə kitablarda materiallar mövcuddur. Onlardan bəzilərini qeyd edirik:
Əxbarut-təval (Deynəvəri), Əl istiab (İbn əbdul birr), Əsədul Ğabə (İbn Əsir), Əl isabə (ibn Həcər), Əl Əlam (Zərkoli), Əl imamətu vəs siyasət (İbn Qutəybə Deynəvəri), Ənsabul Əşraf (Bilazəri), Əl bidayətu vən nihayət (İbn Kəsir), Əl bədu vət tarix (Mütəhhər bin Tahir Müqəddəsi), Tarix ibn Xəldun, Tarixul İslam (Zəhəbi), Tarix Təbəri (Təbəri), Tarix bərqozidə (Mutovfa Qəzvini), Tarixi Yəqubi (Yəqubi), Sirət Rəsulullah (Əbərquh), Ət təbəqatul Kubra (Kateb Vaqedi), Əl Kamil (İbn Əsir), Murucuz Zəhəb (Məsudi), Məqatilut talibin (Əbil Fərəc İsfəhani), Fərzəndane Ali Əbi Talib (Cavad Fazil) və…
Amma sualınızın ikinci hissəsi barədə qeyd etməliyik ki,
İkinci xəlifə ilə Ümmi Külsümün evlənməsi bir çox şiə və sünni rəvayətlərində gəlmişdir. Bu rəvayətlərin bir-biriləri ilə bir sıra ixtilafları var. Bu rəvayətlər həm sənəd və həmdə məzmun baxımından araşdırılmışdır. Bu rəvayətlərin ortaq və bir olan məzmununundan əldə olunan nəticə isə budur ki, İkinci Xəlifə Ümmi Külsümdən elçilik etdi[1] və həzrət Əli (ə) ı bu məsələdə hədələdi.[2] Həzrəti Əli (ə) üzr gətirərək, elçiliyi qəbul etmədi.[3]
Ömər bir neçə dəfə Həzrəti Əli (ə) I hədələdi və hər dəfə də qızın elçiliyin etdi.[4]
Sonda Həzrət Əli (ə) Ümmi Külsümlə Ömərin evlənmə məsələsini əmisi Abbas ibn Əbdül Mütəllibə həvalə etdi. Onun icazəsi ilə Ömərlə Ümmi Külsümün evliliyi və nigahı baş tutdu. Ümmi Külsümdə Ömərin evinə gəlin köçdü. Ömər ibn Xəttabın ölümündən sonra Həzrəti Əli (ə) qızını öz evinə qaytardı.[5]
Şiə və sünni rəvayətlərində gələn əsas məsələ bundan ibarətdir. Amma Ümmi Külsümlə Ömərin arasında yaxınlıq və zifaf baş tutub yoxsa yox və ya Ümmi Külsümün bu evlilikdən uşağı olub yoxsa yox, heç bir məlumat yoxdur. Lakin şiə və sünni alimləri bəzi nəticələr çıxarıblar və fərziyyələr vermişlər. Şiənin qədim alimlərindən olan Nobəxti (Qeybəti Süğra zamanının alimi) deyir: Ümmi Külsüm Ömərlə evlənən vaxtı çox uşaq idi. Buluğ yaşına çatmazdan öncə də Ömər dünyasını dəyişdi. (Öldürüldü).[6]
Həmçinin Zərqanı Maliki Əhli Sünni alimlərindən (1122 hicri qəməri tarixi ilə dünyasdını dəyişmişdir) deyir: Ümmi Külsüm Ömər ibn Xəttabın həyat yoldaşı idi. O həddi buluğa çatmamış Ömər dünyadan getdi.[7].[8]
 

[1] - İbn Həcər, Təhzibut təhzib, cild 1, səh 44
[2] - İbn Səd, Təbəqate İbn Səd, cild 3, səh 259
[3] - Koleyni, Kafi, cild 5, səh 246
[4] - Həmin
[5] - Həmin, cild 6, səh 115
[6] - Məclisi, Bəharul Ənvar, cild 42, səh 91
[7] - Əz Zərqani, Məhəmməd bin Əbdülbaqı, Şərhul Məvahibul lədoniyyə, cild 7, səh 9
[8] - 446 saylı göstəricidən iqtibas (Sayt: 476)
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Qəməri il neçə gündən ibarətdir? Qəməri illərinin günlərinin sayı bir-biri ilə fərqlidirmi? Fərqli olan hallarda nə etmək lazımdır?
    8230 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/11/24
    Qəməri aylarının hamısının günləri bir-biri ilə bərabər və dəqiq şəkildə 29 gün, 12 saat, 44 dəqiqə və 3 saniyədən, yaxud 29,53059028 gündən ibarətdir. Hicri qəməri illərinin hamısının günlərinin sayı bir-biri ilə bərabərdir və 12 ay və ya 354,3670834 günə bərabərdir. Münəccimlər hər ayın günlərini kəsirsiz (tam) ədədlə bəyan etməlidirlər. Onlar ...
  • Hindıya onun Quranla tanışlıq və onu oxumaq istəməsini nəzərə almaqla Quran hədiyyə etməyin şərii hökmü nədir?
    7091 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/11
    Bu barədə mərcələrin nəzərini açıqlamamışdan qabaq, bir neçə məsələyə diqqət etmək lazımdır:Hindu kafirlərdən sayılır.Quranın kafirlər tərəfindən hörmətsizlik və ya nəcislənməsinə yəqin etdikdə (nəinki ehtimal), mərcələrdən heç biri onlara Quranı verməyə icazə vermirlər.
  • Naməhrəmə baxmaqla əlaqədar İslam inqilabının əzəmətli rəhbərinin fətvası nədir?
    7745 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/12
    İslam inqilabının əzəmətli rəhbərinin – Ayətullah Xamenei cənablarının naməhrəmə baxmaqla əlaqədar fətvası eynilə imam Xomeyninin (r) fətvası kimidir. İmam Xomeyni (r) müsəlman qadınlara baxmaqla əlaqədar buyurur: “Kişinin naməhrəm qadının bədəninə baxması istər ləzzət məqsədi ilə olsun, istərsə də olmasın, haramdır. (Biləkdən aşağı) əllərə və üzə baxmaq da ...
  • Xallaqiyyətdə tövhidin mənası nədir?
    11294 Qədim kəlam 2012/02/15
    Xəllaqiyyətdə tövhid yəni vaqrlıq aləmində Allahdan başqa heç bir yaradan yoxdur. Mümkün varlıqlar, onların fel və təsirləri, hətta insan və onun ixtira və kəşflərinin hamısı həqiqətən və yalansız, Allahın yaratqıdlarıdır. Varlıq aləmində olanlardan hamısı, onun yaratdıqlarıdır, lakin bəzisi vasitəsiz və bəzisi isə vasitə ilə. ...
  • Qurani kərimdə Qədir xum barəsində olan ayələr əhli sünnət tərəfindən dəyişdirilmişdirmi?
    14821 Qədim kəlam 2010/11/10
    Bir çox böyük Quran təfsirçiləri, istər sünnü olsun istərsədə şiə məktəbindən, bu mətləbi belə qəbul edirlərki, "Əlyəvm yəisəl- ləzinə   əl islamə dinən" Maidə surəsinin üçüncü ayəsinin içərisində mötərizədə olan bir cümlədir, və bir çoxları da bu nəzərdədilər ki, bu mötərizə cümləsi əvvəldən və Peyğəmbərin (s) izni ilə ...
  • Quranın təhrif olmamasının səbəbləri nədir?
    10193 Qədim kəlam 2011/04/14
    Quranın təhrif və dəyişilkliyinin ümumi mənası, bütün azaltma, çoxaltma və ya Quranın kəlmə və tərkiblərinə şamil olur. Alimlər Quranın təhrif və dəyişilməməsinə çoxlu dəlillər bəyan ediblər. Biz burada yalnız onların əqli sübutlarının bəzisini bəyan edirik: 1.     Quran nazil ...
  • İslamda faizsiz borc verməyin və borc almağın qaydaları nədir?
    10803 Qərzulhəsənə və riba 2012/03/14
    Dini təlimlərimizdə mömin qardaşlara borc verməyin xüsusi qayda-qanunların və şərtləri vardır ki, onların bəzilərini qeyd edirik: 1. Borc vermək ixlsala yanaşı olsun; 2. Tam razılıq üzündən və ürəkdən verilmiş olsun; 3. Borc halal maldan verilsin; 4. Borc verilən zaman ...
  • Dinin bəlası nədir?
    8632 Din fəlsəfəsi 2011/11/24
    Din ilahi və qüds aləminə məxsus olan bir məsələdir, onda xəta, səhv, bəla və afətə yer yoxdur. Xəta və səhvə yol verilən şeylər bəşərə aid olan işlərdir. Dindarlıq və dinşünaslıq bəhslərində deyilmişdir ki, bəla və afət dinin həqiqətinə aid olmur, əksinə camaatın ...
  • Demokratiya ilə əlaqədar İslamın mövqeyi nədir?
    8990 Nizamlar (Qurluşlar) 2011/04/16
    Demokratiya cəmiyyətin idarə olunması yollarından biridir. Əksəriyyətin rəyinə, fərdi, mədəni və s. azadlıqlara ehtiram qoyulması onun bariz xüsusiyyətlərindəndir. Əksəriyyət həmişə haqq olmağı və əksinə, haqq olmaq əksəriyyəti tələb etməsə də[i] amma əksəriyyət (hökuməti) zühur ərsəsinə çatdıra,[ii] yaxud özünün məqbul ...
  • Şeyx Tusinin hpkumət çərçivəsi barəsindəki siyasi düşüncəsi nədir?
    6690 پیشینه تاریخی ولایت فقیه 2012/06/13
    Şeyx Tusinin hökumət barəsindəki siyasi düşüncəsinin müxtəlif cəhətləri var: İslam hökumətinin hədəfləri: Şeyx bu fikirdədir ki, İslami hökumətin hədəfləri aşağıdakılara aiddir: a)- Cəmiyyətdə nəzm və əmin- amanlıq. O olmadıqda hərc mərclik hakim olur. b)- İctimai ədaləti genişləndirmək. Əgər camaatın ...

Ən çox baxılanlar

  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    168830 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    166638 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    122048 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    115931 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    115198 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    96644 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    61023 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    56666 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    49413 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    47404 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...