Ətraflı axtarış
Baxanların
6029
İnternetə qoyma tarixi: 2013/06/22
Sualın xülasəsi
Bu rəvayət səhihdir ki, fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənmək əhli beyt (ə) tərəfindən sifariş olunmamışdır, onları öyrənməyə icazə verilmir? Məsum imamlar (ə) buyurmuşdurlar ki, elmi yalnız bizlərdən öyrənin!? Dindən başqa fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənməyə icazə verilmirmi?
Sual
Əssələmu aləykum . Biz – Әhli-bеytdәn bаşqа yоllа mərifət (еlm vә sаvаd) kәsb еtmәk bizi inkаr еtmәyә bәrаbәrdir. Səhifeyi-Məhdi , s.334, 10- cu hədis Bu hədisə əsasən fəlsəfə yaxud irfanla məşqul olmaq, elm əldə etmək Əhli Beyti(ə) inkar etmək deyildirmi? Çünki bu elmlər İslama kənardan daxil olmuşdur və Əhli Beyt(ə)lə əlaqəsi yoxdur.
Qısa cavab
Sualın mövzusu daha ətraflı məlum olması üçün, yəni elmi yalnız Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək, və fəlsəfə və irfan elmini dindən kənar bir elm olmasını isbat etmək üçün lazımdır bir neçə nöqtə təhlil olsun:
1- Bu mətnlə məşhur olan hədisin
«طلب المعارف من غیر طریقنا مساوق لانکارنا»،
etibarlı sənədi yoxdur və mötəbər rəvayət kitablarında qeyd olunmamışdır.
2- Əlbətdə bir necə rəvayət vardır ki, Əhli-beytin (ə) elmli şəxs olduqlarını bildirir:
«قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (ع) یَقُولُ وَ عِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ یُقَالُ لَهُ عُثْمَانُ الْأَعْمَى وَ هُوَ یَقُولُ إِنَّ الْحَسَنَ الْبَصْرِیَّ یَزْعُمُ أَنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ الْعِلْمَ یُؤْذِی رِیحُ بُطُونِهِمْ أَهْلَ النَّارِ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ (ع) فَهَلَکَ إِذَنْ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ مَا زَالَ الْعِلْمُ مَکْتُوماً مُنْذُ بَعَثَ اللَّهُ نُوحاً (ع) فَلْیَذْهَبِ الْحَسَنُ یَمِیناً وَ شِمَالًا فَوَ اللَّهِ مَا یُوجَدُ الْعِلْمُ إِلَّا هَاهُنَا»[1]
Ravi deyir imam Baqir(ə) buyurdu: Bəsrəli Osman əəma nəql edirdi ki, (elm öyrətməyənlər ) qarınlarının pis qoxulu iyi, cəhənnəm əhlinə əziyyət verəcəkdir.
İmam Baqir (ə) buyurur: Əgər belə olsa Ali- Fironun mömunləri gərək ki, həlak olsun; çünkü öz elmlərini gizlədirlər o zaman ki, Allah Təala həzrət Nuhu (ə) göndərir.
And olsun Allaha Həsən Bəsri hər qapını döysə elm tapa bilməz yalnız biz əhli-beytdə.
3- Bunlardan əlavə rəvayətlərdə vardır ki, mömün və müsəlmanları elm və hikmət öyrnməyə çağırır, xüsusi və ümumi olaraq elm öyrənməyə və ona rəğbət verməyə dəvət edir, o cümlədən:
3- 1-
«وَ قَالَ (ع)‏ الْحِکْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَخُذِ الْحِکْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاق»[2]
İmam Əli (ə) buyurur: Hikmət, mömünün itiyidir. Hikmət öyrən baxmayaraq münafiqdən belə olsa.
3- 2-
«خُذِ الْحِکْمَةَ مِمَّنْ أَتَاکَ بِهَا وَ انْظُرْ إِلَى مَا قَالَ وَ لَا تَنْظُرْ إِلَى مَنْ قَالَ»[3]
Hər bir şəxsdən olsa hikmət öyrən, sözü deyənə yox ,sözə diqqət et.
3- 3-
«خذ الحکمة أنّى کانت فإنّ الحکمة ضالّة کلّ مؤمن»[4]
Hikmət hər yerdə olsa öyrən; çünkü hikmət mömünün itiyidir.
3- 4-
«ضَالَّةُ الْعَاقِلِ الْحِکْمَةُ فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا حَیْثُ کَانَت»[5]
Hikmət ağıllı insanın itiyidir, bəs hər kəsdən əvvəl o layiqdir ki, onu əldə etsin, hər bir yerdə olsa belə.
3- 5-
«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ اطْلُبُوا الْعِلْمَ‏ وَ لَوْ بِالصِّینِ فَإِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِم‏»[6]
Elm sorağında olun, əgər Cində belə (dünyanın ən uzaq bir nöqtəsində də ) olsa; çünkü elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir.
Bu rəvayətlər və bir sıra bu cür rəvayətlər, ətraflı şəkildə açıqlayırlar ki, insan öz ağılından istifadə etməklə elm və hikməti, hər bir şəxsdə ki, hikmətli söz danışır, öyrənsin.
4- İşarə olunan nöqtələrə nəzər saldıqda demək olar: bu nəticə əldə olur ( o hədislər ki, elmin mənbəyi imamlardır və digər rəvayətlər ki, deyir hər bir kəsdən elm öyrənin) budur ki, imkan olduqca məsum və elm xəzinəsi olan əhli-beyt (ə) hazır olduğu bir zamanda digər şəxslərə müraciət etmək insaf deyil.
Başqa cür desək, birinci dəstə rəvayətlər bildirir elm Əhli-beytin (ə) xidmətindədir; məqsəd budur ki, dinə aid olan elm və maarifi Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək lazımdır; nəinki Əbu Hənifə, Həsəni Bəsri, və... kimi insanlardan. Onları məsum imamlarla muqaisə edib və bərabər tutmaq düzgün deyildir. Odur ki, bu rəvayətlərin mənası o deyildir ki, Fəlsəfə, İrfan və hər bir digər elmlər ki, Cəmiyyətin Allaha doğru üz çevirməsinə səbəb olur, elm sahibləri və alimlərdən öyrənməyi qadağan edir.
Bu cür nəticə almaq, o zaman diqqəti özünə cəlb edir ki, yüksək elm o zaman Çində olmuşdur ( bəs peyğəmbərin (s) olduğu bir dövürdə) məqsəd İlahi elm olmamışdır; çünkü İlahi elmin mənbəyi peyğəmbər özü idi ki, vəhy vasitəsiylə əldə edirdi, Məkkə və Mədinədə yaşayırdı. O zaman insanları Çində elm öyrənməyə sifariş edirdi!
5- Bu fikir də qıbul deyil ki, fəlsəfə və irfan kimi elimlərin Əhli-beytlə hec bir rabitəsi yoxdur, bəlkə əks olaraq əgr insan Əhli –beyt (ə) maarifinə az bir miqdarda diqqət yetirsə, əldə edəcəkdir ki, Əhli beyt (ə) fəlsəfə və irfan məsələlərinin mənbəyidirlər və onlardan miras olan maarif və təlimlər tamamıyla fəlsəfə və irfan əsnasındadır.
Əlavə məlumat ücün:
Şiyə aləmində əməli irfan 24516.
 

[1] - Kuleyni,Məhəmməd ibni Yəqub,Kafi Təhqiq, Qəffari, Əli Əkbər,Axundi, Məhəmməd, Cild 1, cəh 51, darul kitab əl-islamiyyə, Tehran, dördüncü, cap, 1407 hicri qəməri.
[2] - Şərif əl-Razi, Məhamməd ibni Hüseyn, Nəhcül- Bəlağ, Subhi Saleh,səh 481, Hicrət Qum, birinci cap, 1414 qəməri.
[3] - Təmimi Amədi,Əbul Bahid ibni Məhəmməd, təsnif Ğurərul-hikəm və durərul kəlam təhqiq, Dirayəti, Mustəfa, səh 58, təbliğate islamı, Qum , birinci cap, 1366 şəmsi.
[4] - Həmin.
[5] - Həmin, səh 59
[6] - Təbərsi, Əli ibni Həsən, Mişkatul- Ənvar fi Ğurəril- Əxbar, səh 135. Əl- məktəbətul-heydəriyyə, Nəcəf, ikinci çap,1385 hicri qəməri ilə, 1965 miladi ilə, 1344 şəmsi tarixi ilə
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Təyin olunmuş ruziylə, insanın çalışmasının nə rabitəsi var?
    3788 Qədim kəlam 2010/09/23
    Rizq və ruzu iki cürdür: Dalınca getdiyimiz ruzi və bizim dalımızca gələn ruzi. Rəvayətlərdə, bizim dalımızca gələn ruzi " talib rizq" və dalınca getdiyimiz ruzi "mətlub rizq" adlanmışdır. Talib və qəti ruzi, vücud, varlıq, ömür, şərait, mühit, ailə və istedad və sair ruzisidir ki, bu qism ruzi ...
  • Quran mətnində istifadədə “innə” ilə “ənnə”, “məvəddət” və məhəbbət”, “mulk” və “mələkut” arasında fərq nədir?
    4939 Təfsir 2014/05/20
    1.“İnnə” və “ənnə” hərflərinin arsındakı fərqlər bundan ibratədir ki, “innə”-dən (ilk hərfi kəsrə ilə başlayan) həmişə cümlə gəlir. Amma “ənnə” hərfi özündən sonrakı cümləni məsdərə – sözün kökünə tərəf aparır və tək hala dəlalət edir. 2.Quran təfsirçiləri məvəddət və məhəbbət sözlərini ərəbcədən dostluğ mənasında tərcümə edirlər. Zahirdə, ...
  • Qeyri İslami dövlətlərin banklarından kredit götürməyin hökmü nədir?
    3774 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/11/12
    Kredit götürməyin əsası hakimi şərin icazəsinə bağlı deyil. Hətta əgər dövləti bir bankdan olmuş olsa belə. Vəzi hökm nəzərindən də düzgündür. Baxmayaraq ki riba və sələm də olmuş olsa. Amma riba və sələm olarsa təklifi nöqteyi nəzərdən haramdır. İstər müsəlmandan almış olasan və istərdə qeyri müsəlmandan. İstər İslami dövlətdən olsun ...
  • İman və ürək (qəlb) inamının Quranda əlaqəsi hansı şəkildə bəyan olubdur?
    3907 Təfsir 2012/04/18
    İman, lüğətdə ibarətdir: Tərkibetmənin qarşılığında təsdiq etmə. Termində isə iman ibarətdir: Dillə etiraf etmə, qəlbi əhd- peyman və qəsd, bütün bədən üzvləri ilə əməl, amma "inam" lüğətdə, həyəcan və narahatlıqdan sonra olan aramlığa deyillər. İman və ürəkdən olan inamın (etibar, etimadın) fərqi.
  • Үсулиддиндә әдаләтдән мәгсәд нәдир?
    4565 Qədim kəlam 2010/09/29
    Кәлам елминдә әдаләт бәһси ҝениш мәнада арашдырылыр вә тәриф олунур. Амма, алимләр арасында (хүсусилә, имамијјә илә мөтәзилә) әдаләт бәһсиндә ән чох ихтилафлы мәсәлә һәр бир шәхсә мүкафат вә ҹәза верилмәсиндә онун һаггынын нәзәрә алынмасы зәрурәтидир.Әшаирә мәзһәбиндән оланлар әдаләт бәһсиндә бу нәзәријјәни ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    23109 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Һансы сәбәбә Ҹәмәл сәһабәләри һәзрәт Әли (әлејһиссалам) илә мүһарибә етдиләр?
    3615 تاريخ بزرگان 2010/11/22
    Тарихи сәнәдләри нәзәрә алмагла ики гаршы тәрәфин нәзәринҹә Ҹәмәл дөјүшүнү арашдырыб сонда гәрара верәҹәјик: А) Ҹәмәл сәһабәләринин нәзәриндә бу дөјүшүн амилләри. 1. Ајишә вә Тәлһәнин чыхышларында ән чох ...
  • Təzə qızılı (işlənmiş) bir miqdar çox köhnə qızıl ilə dəyişməyin düzgün olmamasının səbəbi nədir?
    3792 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/10/06
    Sələdə ayə və rəvayətlərdə qəti şəkildə pislənib və haram edilmiş və onun haram olmasının bəzi hikmətlərinə də işarə olubdur. Cəmiyyətdə borc almağa meylin aradan getməsi, sələmənin zalım hərəkət olması və cəmiyyətin ehtiyacı olan ticarətlərə camaatın meylinin aradan getməsi kimi şeylər, sələmənin haram olması hikməti kimi açıqlanıbdır. Amma diqqət etmək ...
  • Təthir ayəsinin, ayənin ortasında qərarlaşması, xüsusiylə aid olmasını demək olarmı? Əhli beyt kimlərdir?
    3950 Təfsir 2010/11/10
    Sualın birinci hissəsinin cavabında demək olar: Təthir ayəsinin bir ayənin içində yerləşməsi bunu tələb edir ki, özündən qabaqkı və özündən sonrakı cümlələrə uyğun olsun. Əgər Peyğəmbər (ə)- in həyat yoldaşlarına məxsus olmasa da, heç olmasa ümumi formada onlara da şamil olsun. Amma diqqət etmək lazımdır ki, Bir: Belə ...
  • Dünya sevgisindən yaxa qurtarmağın yolu nədir?
    3268 Əməli əxlaq 2011/11/06
    Dünya "ədna", "dənaə" və "dənaət" maddəsindən alınıb ən alçaq, ən puç (axirət aləmi ilə müqayisədə) və ya "dunuv" maddəsindən olub ən yaxın (axirətlə müqayisədə) mənasındadır.Quran və hədislərin bəyanı ilə desək dünya iki qisimdir: məzəmmət edilən və mədh edilən dünya. Məsumların (ə) kəlamlarında dünyadan söz gedəndə, onun hiyləsindən söhbət açılanda ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    108353 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    82580 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    60370 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    43637 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    33367 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    28454 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    23109 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23062 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    22110 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21052 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...