Ətraflı axtarış
Baxanların
5660
İnternetə qoyma tarixi: 2010/09/27
Sualın xülasəsi
Allahın sevimlisi olağın yolları.
Sual
İnsan necə Allahın sevimlisi ola bilər?
Qısa cavab

Allaha dostluq, iki formada təsəvvür olunur:

1. bəndələrin Allahla dostluğu və allahın sevimli olmaları.

2. Allahın bəndələrlə dostluğu və onun sevimlisi olmaları. Bizim sualımız ikinci formaya aiddir. Əlbəttə varlıq aləminin bütün mövcudları allahın əsəri və məxlüqları olduqlarına görə, onun sevimlisidirlər. Amma ayə və rəvayətlərdə açıqlanan məhəbbətdən məqsəd, xüsusi bir mənadır ki, bəndənin hicablarının aradan getməsi və o müqəddəs zatın lütf və inayətində qərarlaşması mənasındadır.

Ayə və rəvayətlərdə bəzən Allahın sevimlisi olmağın yollarının ümumi meyarları ilə qarşılaşırıq. Məsələn, İslamın əziz Peyğəmbəri (s)- ə itaət etmək, ya uca Allahı sevmək, ya vacib və müstəhəblərə əməl edib, haram və məkruhları tərk etmək bəzən cüzi şeyləri və misdaqları, islamı rəvayətlərdən çıxara bilərik.

Digər sözlə, Allahın və qiyamət gününə iman, peyğəmbərləri (ə) və islam peyğəmbərlərini (s) təsdiq etmək məsum on iki imamın (ə) vilayətini qəbul etmək, küfr, şirk və nifaqdan çəkinmək və əqidə cəhətdən savadlı və elimli olmaq.

Islam dininə tam əməl etmək, dinin hökümlərinə əməl edərkən ayrı- seçkilik salmamaq, Allah, Peyğəmbər (s) və imamlara heç bir sorğu- sual olmadan və tam tabe olmaq, Allahın dininə və məxluqatına təcavüz və fəsad etməmək və əməl cəhətdən Allahı və Peyğəmbərləri(s)- i evmək. Əxlaq cəhətdən, nəfsi və batini bəyənilmiş rəftar və xüsusiyyətlərlə bəzəmək və zahirdə bəyənilməyən rəftar və xüsusiyyətləri aradan götürmək. Bunların hamısı Allahın, Peyğəmbərlərin və imamların yanında dərəcə əldə etmək, onların dərgahına yaxzınlaşmaq və sevimli olmağa səbəb olur. Bu insanın kamillik və hədəfə yetişməsi mənasındadır ki, ona görə yaranmışdır ki, "Qorbi indəllah"- dır.

Ətreaflı cavab

Dostluq Allahla rabitədə iki formada yaranır:

1 bəndələrin Allahla dostluğu və Allahın sevimlisi almaları.

2. Allahın bəndələrlə dostluğu və bəndələrin sevimli olmaları (yuhibbəhum və yuhibbunə)[1] "یحبهم و یحبونه" bizim sualımız ikinci növ dostluğa aiddir, yəni bəndələrin Allahın sevimlisi olmalarıdır.

Sualın cavasbın verməmişdən qabaq, iki məsələyə diqqət etmək zəriridir:

  1. Eşq və məhəbbətin dərəcəsi, uca və ali bir dərəcədir və bu bəhsə giriş əhəmmiyyət və genişliyinə görə, yazının uzanmasına və əsl məöqsəddən çıxmağa səbəb olur, məxsusən dinin mötəbər kitablarında olan çoxlu ayə, rəvayət, dua və sair ki, onların araşdırılması və açıqlaması, müstəqil bir kitabın yazılmasına səbəb olacaq.

  2. Uca Allah özünün zat və camalını sevir, ona görədə öz camalının cilvəsindən olan, əsər və məxluqlarını da sevir, necə ki, hədisi qüdsidə gəlib:

«"کنت کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف، فخلقت الخلق لکى اعرف"»[2]

Gizlin bir xəzinə idi,

Torpağı fələklərdən də işıqlı etdi.[3]

Varlıq aləminin xilqətinin əsası, həzrəti həqqin zatının öz zatına eşq və məhəbbətidir. Öz camalını aşkar etmək istədi, ona görə də, yaranışı öz camalının güzgüsü etdi. Doqquzuncu əsrin ariflərindən olan Əbdürrəhman cami, belə deyir:

"Varlığın tanınmadığı və yoxluq küncündə gizləndiyi zaman, bir varlıq var idi, ikilik rolundan uzaq, biz və siz danışığından uzaq.Mütləq bir camal, öz ruhuyla təcəllisiz, onun camalı özünə aşkardır, hər yerdə cilvə edibsə, aləmin məşuqlarından pərdə bağlayıb. Deməli, dünyanın bütün varlıqları, uca Allahın sevimlisidirlər.[4] Amma burda bəhs olunan mövzu, onun xüsusi mənasında insanların sevimli olmalarıdır ki, sonradan bəhs olunacaqdır.

Allahın sevimli və istəklisi olmağın mümkünlüyü: Rəhimli Allah, islamın əziz Peyğəmbəri (s)- ə öz əmr və xəbərini çatdıranda, bəndələrin və möminlərin Allahın sevimlisi olmalarının mümkünlüyündən xəbər verir:

"Camaata de: Allahı sevirsinizsə, Allahın sevimlisi olmaq üçün, mənə (Peyğəmbər (s)) tabe olun"[5]. Maidə surəsində buyurur:

«"قل ان کنتم تحبون اللَّه فاتّبعونى یحببکم اللَّه"»

("Onları sevir və onlarda onu sevirlər"[6]. Hədisi qüdsidəbuyurur: "

«"یحبهم و یحبونه"»

"Əgər məndən üz döndərənlər, mənim onlara olan eşq və məhəbbətimin dərəcəsini bilsəydilər, üşqin çoxluğundan, canlarını verərdilər"[7].

Hədisi qüdsidə məşhur və mötəbərdir ki, İmam Sadiq (ə) Peyğəmbər (s)- dən nəql edir ki, Allah buyurur:

«"لوعلم المدبرون کیف اشتیاقى بهم لماتوا شوقاً."»

"Saleh bəndə, yaxşı əməllər və müstəhəblər vasitəsiylə, Allaha yaxınlaşır və Allahın sevimlisi olur"[8]. Allahın ən sevimlisi olmağın mənası: Allahın məxluqlarla dostluğu və gözəl zatının sevimlisi olmaları, müxtəlif mənaları ola bilər, amma insanlar barəsində işlənən məhəbbət mənasında deyil. Lakin burada bunu deyə bilərik ki, bu dostluğa görə, Allah pərdəni götürür ki, onun dostları onu qəlbin gözü ilə müşahidə və ona yaxınlaşa bilsinlər. Bu məsələ əzəldən müqəddəs zatın diqqətində olub ki, ondan qeyrisinin orda olmaması üçün, belə bir bəndənin batinini paklayıb. Yalnız haqqı eşitmək, yalnız ondan eşitmək, ondan başqası, onun batini gözündən görüb, qeyri gözdən görməmək və haqq dilindən başqa digər bir dil ilə danışmamaq üçün, onunla bəndəsi arasında olan maniələri aradan qaldırsın[9].

Allahın sevimlisi olmağın yolları: Allah yanında sevimliliyi əldə etməyin ən mühüm yolu budur ki, insan ətraflı şəkildə bilməlidir ki, o müqəddəs zat, hansı işləri bəyənir, təsdiqləyir və razıdır ki, onları yerinə yetirmək və onun əməllərinə əməl etməklə, onun diqqət və inayətini özünə cəlb edi, yavaş- yavaş özünü ona yaxınlaşdırsın. Necə ki, özünün sevimliliyini qorumaq üçün də bu fəaliyyəti ömrünün sonuna kimi etməlidir. Həmçinin, insan müqəddəs zatın hansı işləri bəyənmədiyini və hansı işlərin onun lənət, qəzəb və narazılığına səbəb olduğunu və onun qadağan etdiyini bilməlidir ta, onlardan çəkinsin. Əgər onlara düçardırsa, Allah yanında sevimli olmaq üçün, özünü onlardan xilas etsin. Allahın lənət, qəzəb, nifrətinə və onun dərgahından qovulmağa düçar olmamaq üçün, bu üslubu da ömrünün sonuna kimi yerinə yetirməlidir.

Dediyimiz kimi, bu nifrəti əldə etməyin ən asan yolu, Qurani- kərim və məsum imamların rəvayətlərilə tanışlıq və onlara müraciət etməkdir çünki Quran təhrif qorunmuş bir kəlamdır və uca Allah onun sevimlisiolan bütün işləri onda açıqlamışdır. İman və əməl onun yanında sevimliliyə və onun rəhmətində qərq olmağa səbəb olur. Həmçinin elə işləri açıqlayır ki, onlara etiqadlı olmaq ya onlara əməl etmək ya o xüsusiyyətlərə sahib olmaq, Allahın qəzəbinə, onun dərgahından qovulmağa və cəhənnəmin dibinə düşməytə səbəb olur. Əgər insan özünü əqidə. əməl və əxlaqda tamamilə Qurana uyğunlaşdırsa və bu yolda Peyğəmbər (s)- in məsum imamların davranışından örnək götürsə, bu məqsəd və istəyə (yəni Allah yanında sevimlilik və İlahinin lənət, qəzəb və narazılığından xilas olmaq) əl tapmışdır. Ayə və rəvayətlər, bəzən ümumi meyar və adlarla Allahın sevimlisi olmağın yollarını açıqlayırlar, bəzən də cüzi meyarları və onun misdaqlarını təkamül yolunu gedənlərin önündə qoyurlar. Ümumi meyarlar məsələn:

1.      Əziz Peyğəmbər (s)- tabe olmaq: İşarə edildiyi kimi, Allah, öz bəndəsinin sevimli olmasında, Peyğəmbər və rəsuluna tabe olmağı şərt bilir və buyurur: "Camaata de: Allahı sevirsinizsə, Allahın sevimlisi olmaq üçün, mənə (peyğəmbər) tabe olun.[10]

2.      Ona görə, bu ayədə, Allahın sevimlisi olmağın ümumi meyar və qaydasını, Peyğəmbərə itaət və ona tabe olmaq (istər onun sözünə, istərsə də əməlinə) bilir. Quran məcidin çoxlu ayələrində bu tabe olmaq və itaətliyə əmr etmişdir:

«وَمَا آتَاکُمْ الرَّسُولُ فَخُذُو»[11]

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ»[12]

«وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلاَ تَنَازَعُو»

Vacib və müstəhəbləri yerinə yetirmək: Qurbi fəraiz və qürbi nəvagil adıyla tanınan çoxlu mötəbər hədislərdə, Allahın sevimlisi olmağın yollarını vacib və müstəhəbləri yerinə yetirmək zikr etmişdir.bu cür hədislərdən tam istifadə və onları araşdırmaq və qürbi fərayizlə qürbi nəvagilin fərqlərini açıqlamaq, sözün uzanmasına və məsələlərin pərakəndəliyinə səbəb olacaq. Amma yalnız onlardan bir neçə nümunəylə kifayətlənir və dini kitabları axtarış etməklə, ilahi məhəbbəti əldə etməyə səbəb olan bir neçə cüzi msələ ilə, sözümüzü sona çatdırırıq.

İmam Sadiq (ə) bir hədisdə Peyğəmbər (s)- dən nəql edib ki, buyurdu: Uca Allah buyurdu: "Mənim bəndəm ona vacib etdiyim şeydən sevimli bir şeyə yaxınlaşmaq istəməz. Mənim istədiyim dərəcəyə yetişmək üçün həmişə nafilə və müstəhəblər vasitəsilə mənə yaxınlaşar. Elə ki, onu sevdim, bu zaman onun qulağı olacağam ki, onunla eşidəcək, onun gözü olacağam ki, onunla görəcək, onun dili olacağam ki, onunla danışacaq, onun əli olacağam ki, onunla işlər görəcək və sair.[13]

Bu rəvayətin oxşarı, imam Baqir (ə)- dən də nəql olmuşdur.[14]

Ayələri araşdırmaq və bu cür rəvayətlərə diqqət etməklə, bəndələrin Allahın sevimlisi olmaq nəticəsində ələ gələn fayda və nəticələr. Tamamilə aydın olur ki, ümumilikdə batini səfanın tapılması mane və hicabların aradan getməsinə İlahiyə yaxınlaşmaq dərəcəsinə yetişmək hansı ki, hamısı o yeganə zatın lütf və fəzilətindəndir, bu məhəbbətin fayda və nəticəsi olacaqdır.[15]

"İman" özü bu ilahi məhəbbətin səmərəsi olmaqla Peyğəmbər (s)- dən rəvayətdə nəql olmuşdur ki, buyurdu:

«"اللهم و اقبل الینابوجهک الکریم و اقبل تقربنا الیک و انظر الینا نظرة رحیمة، نستکمل بها الکرامة عندک ثم لاتصرفها عنّا بجودک..." »

"Allah dünyanı istədiyi və istəmədiyi şəxsə bağışlıyır, amma imam yalnız istədiyi şəxsə bağışlayır.[16] Çünki məşuqun aşiqə baxması, ona lütf və diqqətini göstərməkdir ki, nəticədə aşiqin məşuqa olan məhəbbəti çoxalır və onu özündən çıxarır.ona görə də, nüdbə duasında oxuyururq:

«"ان اللَّه یُعطى الدنیا من یُحبّ و من لایحبّ و لایعطى الایمانَ الاّ من یحبّ"»

"İlahi bizə öz kərim üzünlə bax və bizim sənə olan yaxınlığımızı qəbul et və bizə rəhmət (və lütf) nəzərinlə bax ta onun vasitəsilə sənin yanında olan kəraməti tamamlayaq və kərəminə xatir öz lütf nəzərini bizdən çevirmə.[17]

Keçən bəhslərdən, Allahın bəndələrə məhəbbətini əldə etməyin bəzi ümumi yolları aydın oldu. İndi bəzi cüzi məsələlərə işarə olur ki, Quran ayələrində "bəyənilmiş əməllər və Allah yanında sevimlilər" adı altında tanıtdırılıblar: İman Allah və rəsula itaət, xeyir işlərə tərəf tələsmək və xətaları düzəldib, Allahdan bağışlanmaq istəmək, aşkarda və gizlində Allah yolunda infaq etmək, qəzəbi udmaq və camaatın səhvlərini əfv etmək, və onlara yaxşılıq etmək, o şəxslər ki, həmişə Allahı yad edirlər, öz səhvlərini təkrarlamırlar, riba yemirlər,[18] Allaha təvəkkül edirlər, çətinliklər qarşısında dözümlü və səbirlidirlər və gilayə etmirlər, camaatla məsləhətləşir və onlarla yumşaqlıqla rəftar edirlər,[19] təqvalıdırlar, allah Peyğəmbər(s), imam (ə) ya camaatla bağladsıqları əhd və peymanlarını sındırmırlar,[20] tövbə, ixlas və təqva ilə özlərini təmizləyirlər, çirkinlik və pis işlərdən uzaqdırlar,[21] göz, qulaq, dil, qarın və şəhvətlərini yersiz istifadələrdən qoruyurlar,[22] öz ata- analarına hörmət qoyub və yaxınlarının hörmətini saxlayırlar,[23] dinin böyüklərindən məxsusən əziz Peyğəmbər (s)- dən yaxşılıq, ehtiram və salavatla yad edirlər,[24] əgər vəzifəyə yetişsələr və hökm etsələr, ədalətlidirlər,[25] Allah yolunda xərclədikləri şeyə təəssüf etməzlər, mal, vəzifə və hökümətə yetişdikdə, məğrur olmazlar,[26] Allah yolunda mal və canlarını verərlər.[27]

Rəvayətlərdə də ilahi məhəbbəti əldə etmək üçün əməlləri müşahidə etmək olar: Allah yanında bəyənilmiş işə meyl etmək,[28]Peyğəmbər və onun ailəsini sevmək,[29] Allahı sevmək,[30] elm və bilik dalınca getmək,[31] çoxlu təkbir və lailahə illəllah demək,[32] əməldə tələsmək və onu davamlı etmək,[33] və sair.

Bunların tərəf müqabilində, aşağıdakı dəstələr, Allah dərgahının qovulmuşları, lənələnmişləri və qəzəb olunmuşları kimi, tanıtdırılıblar: Kafirlər,[34] müşriklər,[35] münafiqlər,[36] təkəbbür edənlər,[37] davakar tərslər,[38] özləriylə fəxr edənlər, [39] öz həddlərini aşıb, Allahın və camaatın hüququnu riayət etməyənlər,[40] rahatlıq istəyən və günlərini xoş keçirənlər,[41] israfçılar,[42] yer üzündə fəsad edənlər,[43] öz mallarını düzgün və Allah yolunda işlətməyib, paxıl, həsəd və kin saxlayanlar,[44] əhd peymanı sındırıb, din düşmənləri və kafirlərlə dostluq və həmkarlıq edənlər,[45] xəyanətkar və naşükürlər.[46] Ilahi övliya, Peyğəmbərlər və möminləri öldürməkdən əl çəkməyənlər,[47] günah, tühyan və üsyan əhli,[48] özlərinə və camaata zülm edir və ilahi hüququ riayət etməyənlər[49] ilahi dəraha dua, Tövbə, aölamaq, peşimançılıq və ayılmaq əhli olmayan Allah qarşısında məğrur olanlar,[50] dini təhrif edənlər,[51] Şeytana və zalımlara tabe olanlar,[52] camaatın hidayət yolunu bağlayıb və din əhli arasında ixtilaf salıb və onları yolundan çıxaranlar,[53] ağızdan pis və öz dediklərinə əməldə riayət etməyənlər,[54] Allahı, Peyğəmbəri, ilahi övliyaları və möminləri öz sözləri və rəftarlarıyla incidənlər,[55] Allah yolunda cihad etməkdən boyun qaçıran və Allah yolunda can və mallarını verməkdən qaçanlar,[56] Günahkar və naşükür insanlar,[57] fasiqliyə tabe olanlar,[58] Allaha, Peyğəmbərə və imamlara iman və yaxşı əməl əhli deyil, əksinə onlardan ayrılıb, onların düşmənlərinə qoşulanlar.[59]

İndi əgər həqiqətən, Allahın rəhməti və köməyini və onun yanında sevimliliyi əldə etmək istəyiriksə, möhkəm iradə ilə özümüzü ikinci dəstədən ayrılıb, birinci dəstəyə qoşulmaq lazımdır. Əmr be məruf və nəhy əz münkər, təbliğ və İslam, müsəlmanlar və çiəçilikdən müdafiə etməklə, həm özümüz Allahdan razı olaq və həm də Allahı özümüzdən razı edək. Həm Allah, Peyğəmbər (s) və İmamları sevək, həm də onların sevimlisi olaq.[60] inşaallah



[1] - Maidə, ayə 54

[2] - Bihar, cild 84, səh 198

[3] - Mövləvi, Məsnəvi

[4] - Müraciət edin: İbn Sina, İşarat və tənbihat, cild 3, səh 359- 363, Sədrül- Mütəllihin, Əsfar, cild 7, səh 148- 160

[5] - Ali İmran, ayə 31

[6] - Maidə, ayə 54

[7] - Şeyx Məhəmməd Bəhari (rh), təzkirətul- müttəqin, səh 134

[8] - Kuleyni, Kafi,İman və küfr kitabı, mən əzəlmüslimin vəhtərəqəhum babı, hədis 7, səh 253, Biharul- ənvar, cild 70, iman və küfr kitabı, Məkarimul- əxlaq, səh 16, hədis 8

[9] - Feyz Kaşani, Molla Mıhsin, əxlaqi həsənə, səh 238- 239

[10] - Ali İmran, ayə 31

[11] - Həşr, ayə 7

[12] - Nisa, ayə 59

[13] - Kuleyni, Kafi, cild 2, səh 352, hədis 7

[14] - Həmin, səh 352, hədis 8

[15] - Əxlaqe həsənə, səh 238

[16] - Feyz- Kaşani, Möhsin, Məhcətul- bəyza, cild 8, səh 4

[17] - Mühəddis Qumi, Şeyx Abbas, Məfatihul- cinan, nüdbə duası

[18] - Ali İmran, ayə 130- 136- 146- 148

[19] - Həmin surə, ayə 3- 146- 159- 160

[20] - Ali İmran, ayə 76, Tövbə, ayə 4- 7

[21] - Tövbə. Ayə 108, Bəqərə, ayə 222

[22] - Möminin, ayə 1 və 11, Nur 30 və 31, Əhzab, 70 və 71

[23] - Loqman, ayə 14- 15

[24] - Əhzab, ayə 56, Hucurat, ayə 2- 5

[25] - Hucurat, ayə 9, Maidə, ayə 42

[26] - Hədid, ayə 23

[27] - Səff, ayə 4, Ali İmran, ayə 154- 158

[28] - Biharul- ənvar, cild 70, səh 70, hədis 4

[29] - Həmin, cild 57, səh 198, hədis 145

30] - Həmin, cild 70, səh 18, hədis 9

[31] - Həmin, cid 70 səh 304, hədis 18

[32] - Məhcətul- bəyza, cild 2, səh 275

[33] - Biharul- ənvar, cild 71, səh 216, hədis 18, səh 322, hədis 33

[34] - Bəqərə,ayə 89- 90, Rum,ayə 45, Ali İmran,ayə 32

[35] - Loğman, ayə 13

[36] - Fəth, ayə 6, Tövbə, ayə 38- surənin axırına kimi

[37] - Nəhl, ayə 23

[38] - Şura, ayə 16, Əraf, ayə 71

[39] - Hədid, ayə 23, Nisa, ayə 36, Loğman, ayə 18

[40] - Bəqərə, ayə 190, Əraf, ayə 55

[41] - Qəsəs, ayə 76

[42] - Əraf, 31, Ənam 141

[43] - Qəsəs, ayə 77, Taha, ayə 81, Maidə, ayə 84, Bəqərə, ayə 205

[44] - Qəsəs, ayə 77, Taha, ayə 81, Maidə, ayə 84, Bəqərə, ayə 205

[45] - Maidə ayə 50- 63- 80, Rəd, ayə 20- 25

[46] - Həcc, ayə 38, Ənfal, ayə 58, Nisa, ayə 107

[47] - Nisa, ayə 93, Ali imra, 112, Bəqərə, ayə 61

[48] - Hücurat. Ayə 7

[49] - Şura, ayə 40, Ali İmran, ayə 57- 140

[50] - Əraf, ayə 55

[51] - Maidə, ayə 78, Hud, ayə 18

[52] - Hud, ayə 59- 60, Nisa, ayə 48- 54- 115- 118, Əhzab, ayə 64- 68

[53] - Əraf, ayə 44- 45

[54] - Səff, ayə 3, Hücurat, ayə 11- 12, Nur, ayə 23, Nisa 148

[55] - Əhzab, ayə 57- 58

[56] - Ənfal, ayə 16

[57] - Bəqərə, ayə 276

[58] - Hud, ayə 59- 60

[59] - Rəd, ayə 20- 25

[60] - Fəcr, ayə 28, Ali imran, ayə 31

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    111981 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    85317 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    64202 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    47396 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35033 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    34554 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24373 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23689 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    23510 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21717 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...