Ətraflı axtarış
Baxanların
4598
İnternetə qoyma tarixi: 2011/05/10
Sualın xülasəsi
Müvəqqəti əqiddə iddə saxlamağın hikməti nədir?
Sual
Müvəqqəti əqddən sonra qadının 45 gün iddə saxlamasının səbəbini bilmək istəyirəm? Məsələ yalnız "Liqahu migah"dır, yoxsa doğmayan qadın da iddə saxlamalıdır?
Qısa cavab

Yaisə qadının iddə saxlaması lazım deyil. Yaisə qadından məqsəd seyyidə olmayan (qeyri Qüreyşi) və yaşı 50- ni keçmiş (doğuş vaxtı bitmiş), seyyidə olan (Qüreyşi) yaşı 60- ı keçmiş qadınlar nəzərdə tutulur. Amma sonsuz qadınlar yaisə (doğuş vaxtı bitmiş) sayılmadıqları üçün evləndikdən sonra iddə onlara vacib olur.

Amma bunun fəlsəfəsi barəsində hədislərdə və ayələrdə dəqiq məlumat verilmişdir.

Sadəcə şəri vəzifə ünvanında hökm olaraq qayda olunmuşdur. Belə ki, onun hikmətini hökmündən başa düşmək olar.

Müvəqqəti əqiddə iddə saxlamağın bəzi kikmətlərini aşağıda qeyd edirik:

1). Əgər qadın bu müddətdə hamilə olsa uşağın atası məlum olsun.

2). İddə saxlamağın sağlamlıq cəhətindən (xəstəlikdən qorunmaq üçün) qadına olduqca çox faydası vardır.

3). İddə saxlamaq qadının həvəslərinin qaşısını almaq üçün bir vasitədir. Yəni arada fasilə olmasa bu hiss həddini aşar.

4). Allah- Taala bu hökümdə qadının şəxsiyyətini nəzərə almışdır. Bu qadının fərdi və ictimai hüququdur ki, insanlar ona ticarət malı kimi deyil, insan kimi baxsınlar.

Ətreaflı cavab

Bu zamana kimi elm şəri hökümlərin fəlsəfəsini və səbəbini tam araşdırıb bir nəticəyə gələ bilməmişdir. Alınan nəticələr və kəşflər şəri hökümlərin səbəbini və fəlsəfəsini tam əhatə edə bilməmişdir. Əksinə bir neçə amilin bir hissəsini tapa bilmişdir. Deməli şəri hökümlərin fəlsəfəsi çox dərin olduğundan elm ona çata bilməmişdir. Yalnız həkim olan Allah bunun səbəbini bilir və bəyan edir. Bu səbəbdən də biz bəzi şəri hökümləri araşdırıb ondan söhbət açırıqsa bu o demək deyil ki, biz onu tam əhatəli şəkildə bəyan edirik. Əksinə onun bizə aydın olan tərəfindən danışırıq.

Həmçinin hər hansı bir hökmün fəlsəfəsini araşdırırıqsa bu onun tam fəlsəfəsi deyildir. Çünki əsli hikmət Allahın yanındadır. Hər bir halda qadın yaisə olmasa müvəqqəti əqiddən sonra ona iddə saxlamaq vacibdir.[1] (Əlbəttə yaxınlıq baş verərsə). Ayətullah Xumeyni bu barədə buyurur: "Doqquz yaşı tamam olmuş qız müvəqqəti əqd edərsə, vaxtı bitdikdən sonra əgər heyz (aybaşı) olursa iki heyz gözləməli (yəni iki dəfə heyz olmalı) heyz olmursa qırx gün gözləməlidir.[2] Bu müddət tamam olduqdan sonra ərə gedə və siğə edə bilər".[3]

Amma yaisə (doğuş vaxtı keçmiş qadın) qadına iddə saxlamaq vacib deyil. Həmçinin yaisə qadından məqsədimiz əlli yaşı tamam olmuş seyyidə olmayan və altımış yaşı tamam olmuş seyyidə qadınlardır. Amma doğa bilməyən qadınlar yaisə sayılmaz. Bu səbəbdən də onlara iddə saxlamaq vacibdir.[4]

Amma "nə üçün müvəqqəti əqd edən iddə vacibdir" sualına yalnız məlumatımız çərçivəsində cavab verə bilərik.

Onların birinə işarə edirik:[5]

1). Qadının iddə saxlamağının əsas faydalarından biri budur ki, əgər o qadın uşağa qalarsa onun atası kamil surətdə aydın olsun. Əgər belə olmazsa uşağın atasının kimliyi məlum olmaz. Həmçinin irs məsələsinin məlum olmasında atanın kimliyi zəruridir. Uşaq kimindirsə ondan irs aparmalıdır.

2). İddənin saxlanması gigeyena qaydaları və hər iki tərəfin sağlamlığı üçün olduqca faydalıdır. Bildiyimiz kimiən qorxulu xəstəliklərdən biri də cinsi əlaqədən yaranan xəstəliklərdir. Bunun da əsas səbəbi qadının fasiləsiz olaraq müxtəlif insanlarla əlaqədə olmasıdır

3). Bu fasilə qadında və kişidə cinsi istəklərin kontrol olması üçün çox faydalıdır. Bu yerdə sağlamlıq mövzusu da olduqca ciddiyyət tələb edir ki, bu barədə sosioloqların və tibb mütəxəssislərinin fikirlərini öyrənmək faydalı olardı.[6]

4) Təbiidir ki, Allah Taala əhkam qanunlarında öz bəndəsinin şəxsiyyətini nəzərə almışdır. Belə ki, Allah- Taala bu hökümdə qadının ictimai və fərdi şəxsiyyətini nəzərə almışdır. Qadın iddə saxlamaqla öz şəxsiyyətini qorumuş olur. Yəni qadın ictimaiyyətdə iş yeri və ya ticarət əşyası olmaq təhlükəsindən nicat tapır. Hər halda bu qanuna riayət etmək qadına bir növ ictimai şəxsiyyət bəxş edir. Çünki İslam dini qadını ictimai şəxsiyyət və hüquq baxımından kişilərdən fərqləndirməmişdir.

Bütün bu saydıqlarımız müvəqqəti əqiddə iddənin saxlanma səbəbləri idi ki, öz elmimiz çərçivəsində bəyan etdik. Amma bunun əsil səbəblərindən və fəlsəfəsindən yalnız ulu Tanrı agahdır.



[1] - Tozihul- məsail, İmam Xumeyni, cild 2, səh 896, 48- ci məsələ.

[2] - Tozihul- məsail, İmam Xumeyni, cild 2, səh 526, 2515- ci məsələ.

[3] - Tozihul- məsail, İmam Xumeyni, cild 2, (Məkarim) 2515- ci məsələ, səh 526.

[4] - Məcməül- məsail (Gülpayqani) cild 2, səh 161, sual 451.

[5] - Bu hikmətlərdən bəzisi sonsuz və sonsuz olmayan qadınlara da aid edilir.

[6] - Dini suallara cavab mərkəzi.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    109943 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    83631 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    61801 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    45188 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    34314 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    30926 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    23629 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23344 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    22737 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21344 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...