Ətraflı axtarış
Baxanların
3506
İnternetə qoyma tarixi: 2011/11/20
Sualın xülasəsi
necə inanmaq olar o alimlər ki, nəsihət edib söz deyirlər özləri bu işlərə layiqdirlər?
Sual
Biz bir cəmiyyətdə yaşayırıq minlərlə müsəlman orada vardır və bir çox alimlər də vardır amma bizim nəzərimizdə onların ləyaqəti yoxdur, belə olduğu bir halda inanmaq olar, o alimlər ki, nəsihət edib söz deyirlər, şiə əqidəsi nəzərindən bu işlərə layiqdirlərmi?
Qısa cavab

İslam göstərişlərinə əsasən bütün insanlara lazımdır ki, dini başa düşmək üçün əgər mümkündürsə özü elmi tədqiqat edib İlahi hökmləri əldə etməli və yaxud din alimlərinə müraciət etməlidirlər. Amma hər bir şəxs dini məsələlərdə fəqih olmağa qadir olmadığı üçün, din alimlərinə müraciət etməlidir. Məsum imamlar (ə) layiqli alimləri təyin etmək üçün bir neçə nümunə vu ülgü təyin etmişdirlər ki, layiqli alimləri tanımaq şiələr üçün asan və rahat olmuşdur: misal üçün buyurmuşdurlar: Alimlərdən o şəxs ki, öz nəfsini və dini qoruyub və öz nəfsinin istəkləriylə müxalifət edib Allahın əmrlərinə boyun əyir, bütün insanlara vacibdir ki, ondan təqlid (itaət) etsinlər. Bundan əlavə Məsum İmamlar (ə) buyururlar: möminin itmiş hikmətidir, hər bir yerdə tapsalar ondan istifadə edərlər, baxmayaraq ki, kafir olsunnlar.

Ətreaflı cavab

Sualın cavabının məlum olması üçün bir neçə nöqtəyə diqqət etmək lazımdır:

1.             Elm və alimin məqamı: Allah- Taala elm və alimin məqamı barəsində Qurani- kərimdə buyurur: "De: Aya onlar ki, bilirlər, onlarla ki, birdirlər bərabərdirlərmi?[1]

Başqa bir yerdə buyurur: Allah o kəslər ki, iman gətirmişdirlər və o şəxslər ki, onlara elm verilmişdir uca məqam bağışlayacaqdır. Allah bütün gördüyü işlərdən xəbərdardır.[2]

Rəvayətlərdə də elm və alimin məqamı və alimə müraciət etməyin lazım olması açıqlanmışdır.

Allahın Rəsulu (s) buyurur: O kəs ki, elmi onun əhlindən öyrənə və ona əməl edə, nicat tapmışdır.[3]

O həzrət yenə buyurur: Alimin üzünə baxmaq ibadətdir.[4] Başqa bir yerdə elm öyrənməyin zəruri olmasını açıqlayıb buyurur: Elmi tələb etmək hər bir mömin kişi və qadına vacibdir.[5]

2.             Ayə və rəvayətlərdən istifadə olur ki, İslam dini əbədi və cavidan bir dindir. Onun göstərişləri qiyamət gününə kimi insanlar üçün icra etməsi vacibdir, bunun üçün də bütün insanlara lazımdır ki, onu öyrənsin.

Əlbəttə onu əldə etmək üçün iki yol vardır: Birincisi: budur ki, insan özü elm öyrənib dini və fiqhi mənbələrə müraciət edərək, din hökmlərini və məsələlərini əldə etsin və əgər buna gücü çatmıqsa elm əhlinə müraciət etsin.[6]

3.             Allahın rəsulu (s) və Əhli- beyt (ə) layiqli alimləri təyin etmək üçün bir neçə ülgü və nümunə açıqlamışdırlar ki, onlardan bir neçəsinə işarə edirik:

İmam Həsən Əsgəri (ə) bu ayənin barəsində:

«فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ یَکْتُبُونَ الْکِتابَ بِأَیْدِیهِمْ، ثُمَّ یَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ»

Vay olsun o şəxslərə ki, Allahın kitabını öz əlləriylə (əvvəlcədən) yazırlar və sonra deyirlər ki, bu Allah tərəfindəndir. Buyurdu: bu ayə Yəhud qövmü barəsində nazil olmuşdur. Bir şəxs imam Sadiq (ə)- a buyurur: Əgər o avam Yəhudilərdən, Tövratı alimlərindən öyrənsəydilər, bəs necə onları alimlərini qəbul edib onlardan təqlid etməyi tənqid etmişdir?

Onların avamları bizim kimi avam deyildirlərmi ki, alimlərdən təqlid edirdilər? İmam Sadiq (ə) buyurur: Yəhudi avamlarıyla bizim avamlarımız arasında bir cəhətdən fərq vardır və başqa bir tərəfdən bərabərdirlər. Amma bərabər olmaları o cəhətdəndir ki, Allah bizim avamlarımızı təqlid etdikləri üçün tənqid edir, o cür ki, onların da avamlarını təqlid etdikləri üçün tənqid etmişdir. Amma o cəhətdən fərq edirlər ki, Yəhudilərin avamları o cəhətdən ki, alimlərinin yalan danışıb, haram və rüşvət yemələrini və İlahi hökmləri dəyişdirməkdən xəbərləri var idi və bilirdilər ki, hər kəs bu cür olsa fasiqdir.

Layiq deyildir Allah və bəndə arasında və ya Peyğəmbərlə insanlar arasında vasitə olsun və yenə də bu cür alimlərdən təqlid olunsun, bizim avamlarımız da əgər aşkara fasiq olan və yersiz təəssüb edən və dünya malında harama yol verən alimi müşahidəetsələr və bu halda yenə dəı ondan təqlid etsələr, onlar da Yəhidi qövmü kiidirlər ki, Allah onları fasiq alimlərdən təqlid etdikləri üçün bəyənmir. Amma alimlərdən o şəxs ki, dinini və nəfsini qoruyub saxlayır və nəfsinin istələrylə müxalifət edib Allahın göstərişlərini yerinə yetirir, avam insanlara vacibdir ondan təqlid etsinlər. Bu yalnız şiə alimlərindən bəzilərindədir nəin ki, hamısındadır, bəs alimlərdən hər biri pis və çirkin işlərə qovuşsa və başqa fasiq alimlərin getdiyi yolu seçsə, ondan o şeylər ki, bizlərdən rəvayət edirlər qəbul etməyin və onlara heç bir ehtiram qoymayın.[7]

İslam Peyğəmbəri (s) buyurur: Hər alimlə həmsöhbət olmayın, yalnız o halda ki, sizi beş qorxulu şeydən beş xeyirli şeyə dəvət etsin: Şübhədən yəqinə, təkəbbürdən təvazöya, riyakarlıqdan xalis və düzgünlüyə, düşmənçilik və kin- küdrətdən xeyirxahlığa, dünyaya bağlılıqdan zahidlik və dünyaya diqqətsizliyə doğru çağırsın.[8]

4.             İslam göstərişlərinə əsasən, elm möminin itmiş hikmətidir, hər yerdə və hər bir şəxsin yanında olsa ondan istifadə etməlidirlər;[9] yəni mömin insan elm və hikmət sorağındadır ki, özünü kamilləşdirsin, hər bir söz ki, elm və hikmət əsasındadırsa itaət edir. İmam Əli (ə) buyurur: Sözün özünə diqqət edin nəin ki, sözü deyənə.[10] Əlbəttə bu qayda o yerdədir ki, söz deyənin xüsusiyyət və rəftarını bilsin və onun rəftarı sözləriylə müxalif olsun, belə olduqda onun sözləri nə qədər də hikmətli olsa öz təsirini itirəcəkdir. Amma bu yerdə də insan dinin təlimləri əsasında onun hikmət və elmindən istifadə edə bilər.



[1] - Zümər surəsi, ayə 9.

[2] - Mücadilə surəsi, ayə 11.

[3] - Əvami- əl- ləali, cild 4, səh 77, Kafi, cild 1, səh 46.

[4] - Bihar- cild 1, səh 195.

[5] - Tənbih- əl- xəvatir, cild 2, səh 176.

[6] - Rəhnəmaye həqiqət. Ayətullah Cəfər Sübhani, səh 577.

[7] - Əl- həyat, tərcümə Əhməd aram, cild 2, səh 571.

[8] - Bihar- cild 1, səh 38.

[9] - Kafi, cild 8, səh 167.

«سَهْلُ بْنُ زِیَادٍ عَنْ بَکْرِ بْنِ صَالِحٍ عَنِ ابْنِ سِنَانٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ الْحِکْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَحَیْثُمَا وَجَدَ أَحَدُکُمْ ضَالَّتَهُ فَلْیَأْخُذْهَا»

[10] - Ğurərul- hikəm, səh 58.

«خذ الحکمة ممن أتاک بها و انظر إلى ما قال و لا تنظر إلى من قال»

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Hansı hallarda təyəmmüm almaq olar?
    1896 شرایط انتقال به تیمم
    İnsan yalnız cənabət qüslü ilə cənabəti özündən götürə bilər. Əlbəttə bəzi hallarda qüslü təyəmmümlə əvəz etmək olar.[1] O hallar aşağıdakılardan ibarətdir: Şəxsin imkanında su olmadıqda. Qüsl üçün kifayət vaxtı olmadıqda, Qüsl almaq onun namazının qəzaya getməsinə səbəb olduqda.
  • Quran nəzərindən Adəmin xilqətindən indiyə qədər altı min il keçmişdirmi?
    4006 Qədim kəlam
    Quranda qeyd olunanlarla asimanların, yerin və Adəm (əleyhis-salam)-ın xilqətindən milyonlar, hətta milyardlar ilk keçməsini deyən nəzəriyyə arasında heç bir ziddiyyət yoxdur. Çünki bəzi arxeoloji qazıntılar ibtidai insan qalıqlarının milyon illər bundan öncə mövcud olduğunu dəstəkləyir.Əgər Adəmin xilqəti altı-yedi min il bundan qabağa qayıdırsa, ...
  • Фәна вә фәна мәгамыны изаһ един!
    3704 Nəzəri irfan
    Фәна, лүғәтдә мәһв олмаг вә јохлугдур. Бу сөзүн зидди исә бәга вә галмагдыр. Мәсәлән, Аллаһ һаггында бәга вә галмаг, диҝәр мөвҹудатлар һаггында исә фәна вә арадан ҝетмәклик ифадәләрини ишләтмәк дүзҝүндүр. Үмуми мәнасы исә инсанын өзүнү ҝөрмәмәси вә тапмамасы демәкдир. Әлбәттә, о мәнада јох ки, инсан тамамилә ...
  • Bu ki, deyilir İmam Əsr (əc)- ın zühurundan qabaq İraq ölkəsində on bir mərcə təqlidin öldürülməsi düzdür?
    3656 Qədim kəlam
    Qeyd olunan sualda iki ehtimal var: Birinci budur ki, on iki mərcədən on biri həzrəti Məhdinin düşmənlərinin əli ilə öldürüləcək. İkinci budur ki, həzrət özü onları öldürəcək, zühurla əlaqəli rəvayətlərə müraciət etməklə hər iki ehtimalın doğru olmaması sübut olunur. Baxmayaraq ki, birinci ehtimalla əlaqədar təqribən oxşar rəvayətlər varımızdır ki, ...
  • Ananın razılığı olmadan, qeyri müsəlman qadınla evlənməyin hökmü nədir?
    3566 Dində iştiraklıq
    İslam məktəbi insanların fəsada düşmələrinin qarşısını almaq üçün və əxlaqi fəsadlardan yaranan problemlərin aşkar olmasından fərd və cəmiyyəti qorumaq üçün, həmçinin ailə ocağını möhkəmləndirmək üçün və... evlənməyə çox tövsiyə edibdir. Həyatı və gələcəyi üçün qərar verə bilən inkişaf həddinə yetişən bir cavanın işinə İslam ...
  • Müsəlmanlar arasında müxtəlif firqələrin yaranmasının səbəbləri nədir?
    6851 Qədim kəlam
    Müxtəlif məzhəblərin yaranmasında, çoxlu səbəblər var. məsələn, bir dəstənin peyğəmbər (s)- in həzrət Əli (ə)- nin imamlığı barəsində olan vəsiyyət və əmrlərinə diqqət etməmələri, digər dinlərin ardıcıllarinin müsəlmanların içinə yol tapması və mədəniyyət cəhətdən onlarla qarışmaları, islamın əsl təlimlərindən və Əli- beyt (ə)- in maarifindən uzaq düşmək bir əsrə yaxın ...
  • Allah- Taala insanı hansı hədəf üçün yaratmışdır? (Yaratmaqdan məqsədi nədir?
    8770 Qədim kəlam
    A). Allah Taalanın xaliqliq (yaratmaq) sifəti (xüsusiyyəti) səbəb olur ki, Allah- Taala xəlq etsin və yaratsın. B). Yaradılış nizamı olduqca dəqiq, əbəs deyildir. Çünki Allah- Taala heç nəyi mənasız xəlq etməmişdir. C). Bütün yaradılışın sonu insandır. Yəni Allah- Taala bütün yaratdıqların insan üçün yaratmışdır. İnsan yaranmışların ən şərəflisi ...
  • İslamda Quşbazlığın hökmü nədir? Niyə?
    3486 Nizamlar hüquq və əhkam
    Bu əməlin öz – özlüyündə maneəsi yoxdur, amma adi halda başqalarının və qonşuların əziyyətinə səbəb olarsa, yaxud bəzi məntəqələrdə camaat belə bir şəxsə laqeyid (işə can yandırmayan) insan gözü ilə baxarlarsa, bu əməlin düzgün əməl olmadığını və maneəsi olduğunu söyləmək olar. Buna görədə böyük mərcəi təqlidlər bu əməlin təsirlərinə diqqət ...
  • Nə ücün şiə azanda “Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyullah” cümləsini oxumağa təkid edirlər?
    10754 وضو، اذان و نماز
    “Vəli” kəlməsi bir cox mənalarda istifadə olunmuşdur, onlardan daha cox əhəmiyyət daşıyan mənalarına işarə edirik. A: Rəhbər və himayəci B: Dost mənasında C: Həmdəm və yar (köməkci) mənasında Baxmayaraq ki, bu üc mənanın hər biri Əli (ə) barəsində düzgündür, lakin bu barədə bizə catan ...
  • Aya İmam Zamanın (əc) yaşaması üçün ağıl dərk edən dəlillər varmı?
    4402 عمر طولانی
    İmam Zamanın (əc) varlığı və o həzrətin imaməti, imamətin xüsusi bəhslərindəndir ki, bir başa ağıl dərk edən dəlillərdən bəhrələnmək olmaz. Bəlkə ağıl dərk edən dəlillərlə imamətin ümumi bəhslərində, hər bir zamanda imamın olması və rəvayət və tarixdən bəhrələnməklə imaməti yalnız həzrət Məhdinin (əc) vücudunda görmək olar və ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    113426 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    86458 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    65372 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    48845 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    37463 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35947 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24795 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24090 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23951 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21963 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...