Ətraflı axtarış
Baxanların
6450
İnternetə qoyma tarixi: 2013/06/22
Sualın xülasəsi
Bu rəvayət səhihdir ki, fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənmək əhli beyt (ə) tərəfindən sifariş olunmamışdır, onları öyrənməyə icazə verilmir? Məsum imamlar (ə) buyurmuşdurlar ki, elmi yalnız bizlərdən öyrənin!? Dindən başqa fəlsəfə və irfan kimi elmləri öyrənməyə icazə verilmirmi?
Sual
Əssələmu aləykum . Biz – Әhli-bеytdәn bаşqа yоllа mərifət (еlm vә sаvаd) kәsb еtmәk bizi inkаr еtmәyә bәrаbәrdir. Səhifeyi-Məhdi , s.334, 10- cu hədis Bu hədisə əsasən fəlsəfə yaxud irfanla məşqul olmaq, elm əldə etmək Əhli Beyti(ə) inkar etmək deyildirmi? Çünki bu elmlər İslama kənardan daxil olmuşdur və Əhli Beyt(ə)lə əlaqəsi yoxdur.
Qısa cavab
Sualın mövzusu daha ətraflı məlum olması üçün, yəni elmi yalnız Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək, və fəlsəfə və irfan elmini dindən kənar bir elm olmasını isbat etmək üçün lazımdır bir neçə nöqtə təhlil olsun:
1- Bu mətnlə məşhur olan hədisin
«طلب المعارف من غیر طریقنا مساوق لانکارنا»،
etibarlı sənədi yoxdur və mötəbər rəvayət kitablarında qeyd olunmamışdır.
2- Əlbətdə bir necə rəvayət vardır ki, Əhli-beytin (ə) elmli şəxs olduqlarını bildirir:
«قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (ع) یَقُولُ وَ عِنْدَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ یُقَالُ لَهُ عُثْمَانُ الْأَعْمَى وَ هُوَ یَقُولُ إِنَّ الْحَسَنَ الْبَصْرِیَّ یَزْعُمُ أَنَّ الَّذِینَ یَکْتُمُونَ الْعِلْمَ یُؤْذِی رِیحُ بُطُونِهِمْ أَهْلَ النَّارِ فَقَالَ أَبُو جَعْفَرٍ (ع) فَهَلَکَ إِذَنْ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ مَا زَالَ الْعِلْمُ مَکْتُوماً مُنْذُ بَعَثَ اللَّهُ نُوحاً (ع) فَلْیَذْهَبِ الْحَسَنُ یَمِیناً وَ شِمَالًا فَوَ اللَّهِ مَا یُوجَدُ الْعِلْمُ إِلَّا هَاهُنَا»[1]
Ravi deyir imam Baqir(ə) buyurdu: Bəsrəli Osman əəma nəql edirdi ki, (elm öyrətməyənlər ) qarınlarının pis qoxulu iyi, cəhənnəm əhlinə əziyyət verəcəkdir.
İmam Baqir (ə) buyurur: Əgər belə olsa Ali- Fironun mömunləri gərək ki, həlak olsun; çünkü öz elmlərini gizlədirlər o zaman ki, Allah Təala həzrət Nuhu (ə) göndərir.
And olsun Allaha Həsən Bəsri hər qapını döysə elm tapa bilməz yalnız biz əhli-beytdə.
3- Bunlardan əlavə rəvayətlərdə vardır ki, mömün və müsəlmanları elm və hikmət öyrnməyə çağırır, xüsusi və ümumi olaraq elm öyrənməyə və ona rəğbət verməyə dəvət edir, o cümlədən:
3- 1-
«وَ قَالَ (ع)‏ الْحِکْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ فَخُذِ الْحِکْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاق»[2]
İmam Əli (ə) buyurur: Hikmət, mömünün itiyidir. Hikmət öyrən baxmayaraq münafiqdən belə olsa.
3- 2-
«خُذِ الْحِکْمَةَ مِمَّنْ أَتَاکَ بِهَا وَ انْظُرْ إِلَى مَا قَالَ وَ لَا تَنْظُرْ إِلَى مَنْ قَالَ»[3]
Hər bir şəxsdən olsa hikmət öyrən, sözü deyənə yox ,sözə diqqət et.
3- 3-
«خذ الحکمة أنّى کانت فإنّ الحکمة ضالّة کلّ مؤمن»[4]
Hikmət hər yerdə olsa öyrən; çünkü hikmət mömünün itiyidir.
3- 4-
«ضَالَّةُ الْعَاقِلِ الْحِکْمَةُ فَهُوَ أَحَقُّ بِهَا حَیْثُ کَانَت»[5]
Hikmət ağıllı insanın itiyidir, bəs hər kəsdən əvvəl o layiqdir ki, onu əldə etsin, hər bir yerdə olsa belə.
3- 5-
«قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ اطْلُبُوا الْعِلْمَ‏ وَ لَوْ بِالصِّینِ فَإِنَّ طَلَبَ الْعِلْمِ فَرِیضَةٌ عَلَى کُلِّ مُسْلِم‏»[6]
Elm sorağında olun, əgər Cində belə (dünyanın ən uzaq bir nöqtəsində də ) olsa; çünkü elm öyrənmək hər bir müsəlmana vacibdir.
Bu rəvayətlər və bir sıra bu cür rəvayətlər, ətraflı şəkildə açıqlayırlar ki, insan öz ağılından istifadə etməklə elm və hikməti, hər bir şəxsdə ki, hikmətli söz danışır, öyrənsin.
4- İşarə olunan nöqtələrə nəzər saldıqda demək olar: bu nəticə əldə olur ( o hədislər ki, elmin mənbəyi imamlardır və digər rəvayətlər ki, deyir hər bir kəsdən elm öyrənin) budur ki, imkan olduqca məsum və elm xəzinəsi olan əhli-beyt (ə) hazır olduğu bir zamanda digər şəxslərə müraciət etmək insaf deyil.
Başqa cür desək, birinci dəstə rəvayətlər bildirir elm Əhli-beytin (ə) xidmətindədir; məqsəd budur ki, dinə aid olan elm və maarifi Əhli-beyt (ə) məktəbindən əldə etmək lazımdır; nəinki Əbu Hənifə, Həsəni Bəsri, və... kimi insanlardan. Onları məsum imamlarla muqaisə edib və bərabər tutmaq düzgün deyildir. Odur ki, bu rəvayətlərin mənası o deyildir ki, Fəlsəfə, İrfan və hər bir digər elmlər ki, Cəmiyyətin Allaha doğru üz çevirməsinə səbəb olur, elm sahibləri və alimlərdən öyrənməyi qadağan edir.
Bu cür nəticə almaq, o zaman diqqəti özünə cəlb edir ki, yüksək elm o zaman Çində olmuşdur ( bəs peyğəmbərin (s) olduğu bir dövürdə) məqsəd İlahi elm olmamışdır; çünkü İlahi elmin mənbəyi peyğəmbər özü idi ki, vəhy vasitəsiylə əldə edirdi, Məkkə və Mədinədə yaşayırdı. O zaman insanları Çində elm öyrənməyə sifariş edirdi!
5- Bu fikir də qıbul deyil ki, fəlsəfə və irfan kimi elimlərin Əhli-beytlə hec bir rabitəsi yoxdur, bəlkə əks olaraq əgr insan Əhli –beyt (ə) maarifinə az bir miqdarda diqqət yetirsə, əldə edəcəkdir ki, Əhli beyt (ə) fəlsəfə və irfan məsələlərinin mənbəyidirlər və onlardan miras olan maarif və təlimlər tamamıyla fəlsəfə və irfan əsnasındadır.
Əlavə məlumat ücün:
Şiyə aləmində əməli irfan 24516.
 

[1] - Kuleyni,Məhəmməd ibni Yəqub,Kafi Təhqiq, Qəffari, Əli Əkbər,Axundi, Məhəmməd, Cild 1, cəh 51, darul kitab əl-islamiyyə, Tehran, dördüncü, cap, 1407 hicri qəməri.
[2] - Şərif əl-Razi, Məhamməd ibni Hüseyn, Nəhcül- Bəlağ, Subhi Saleh,səh 481, Hicrət Qum, birinci cap, 1414 qəməri.
[3] - Təmimi Amədi,Əbul Bahid ibni Məhəmməd, təsnif Ğurərul-hikəm və durərul kəlam təhqiq, Dirayəti, Mustəfa, səh 58, təbliğate islamı, Qum , birinci cap, 1366 şəmsi.
[4] - Həmin.
[5] - Həmin, səh 59
[6] - Təbərsi, Əli ibni Həsən, Mişkatul- Ənvar fi Ğurəril- Əxbar, səh 135. Əl- məktəbətul-heydəriyyə, Nəcəf, ikinci çap,1385 hicri qəməri ilə, 1965 miladi ilə, 1344 şəmsi tarixi ilə
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • İnsi- şeytan nədir?
    5620 Qədim kəlam
    "Şeytan" sözü lüğətdə, fitnəkar, hərifləyən, yoldan çıxaran və haqdan boyun qaçıran mənasında olub, ümumilik daşıyan ismlərdəndir. Yəni, Qurani- kərim və başqa ədəbiyyatlarda "şeytan" sözü xüsusi bir varlıqdan xəbər vermir. Əksinə, insana və digər (heyvana) yaranmışlara da şeytan demək olur. HəmçininQurani- kərimdə şərr və fitnəkar insanlar barəsində "şeytan" sözündən istifadə olunmuşdur. ...
  • Şiə nəyə görə inhirafa düçar olubdur?
    3804 Qədim kəlam
    Bu məsələ aydın olmaq üçün, bir neçə məsələyə diqqət etmək lazımdır: Əgər "şiə"- dən məqsədiniz, bəzi şiələrin etdikləri səhvləridirsə, belə səhvləri şiə məzhəbinə nisbət vermək, insafsızlıqdır. Çünki: İslamın öz- özlüyündə eyb və nöqsan yoxudur, mövcud nöqsanlar, bizim müsəlmançılığımızdandır. ...
  • Əvba qəzvəsi nədir?
    3184 تاريخ بزرگان
    Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) Qureyş və Bəni-Zümrə qəbiləsi ilə müharibə aparmaq üçün səfər etdiyi ilk qəzvədə öz köməkçilərindən iki yüz nəfərlə şəhərdən xaric oldu, Vədan və Əvba məntəqəsinə tərəf irəliləri. Lakin Qureyşdən heç bir əsər-əlamət görmədiyindən qayıtdı. Bu qəzvəni “Vədan və Əbva qəzvəsi” adlandırırlar. Burada müharibə ...
  • Allah təalanın məkrinin mənası nədir?
    4133 Təfsir
    Ərəb lüğətində “məkr” kimisə məqsədindən yayındırmaqdır. (istər məqsədi pis yaxud yaxşı olsun). Bu mənaya əsasən məkr hər yerdə pis deyil. Bu mənanın Allaha aid edilməsi ziyanverici planların məhv edilməsi mənasındadır. Bu fasidlər barəsində işlədildikdə isə islah proqramlarının önünü kəsmək mənasında işlədilir. Bu ayənin məqsədi “Məsihin” ...
  • Nə üçün ölü müctəhidə təqlid etmək caiz deyildir?
    3703 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi
    Ölü müctəhidə təqlid etməyi caiz bilməyən fəqihlər bir çox dəlillərə istinad etmişlər. Həmin dəlillərdən agah olmaq üçün gərək fiqhi kitablara müraciət olunsun. Amma bu sual digər şəkildə də irəli çəkilə bilər. O da bundan ibarətdir ki, bu qrup müctəhidin nəzərindən belə bir hökmün faydası və həqiqətdə onun ...
  • Bir nəfər oğurluq edibsə və o pulla iş görüb iki dəfə artıqlaması ilə gəlir ələ gətirib. Hal hazırda peşiman olub və pulu sahibinə qaytarmaq və malını da halala çaxarmaq istəyir amma, cürət edib sahibinə deyə bilmir. Təklif nədir?
    3064 Maddi hüquqlar
    1.Əsl malı sahibinə qaytarmalısınız. Amma lazım deyil ki, mal sahibi bilsin ki, bu pulu hansı səbəbdən verirsiniz. 2.Əgər əsl və oğurlanmış pulun özü ilə ticarət və işdən gəlir əldə etmisnizsə, ələ gələn gəlir pul sahibinə çatır. Amma, əgər alveri ümumi olaraq,[1] yerinə yetiribsə oğurlanmış ...
  • Өлүм нәдир вә өлүмүн вахтыны тәхирә салмаг олармы?
    4030 Qədim kəlam
    Ислам фәлсәфәсиндә өлүм будур ки, инсанын нәфси бәдәнин идарәсини әлдән верир вә бәдәндән ајрылыр. Әлбәттә, бу нәзәријјә Гуран вә рәвајәтләрдән әлә ҝәлир вә дәлаләт едир ки, өлүмүн маһијјәти фәна вә јохлуг дејил. Ислами мәтнләрдә өлүм ...
  • Bir nəfərin bir hissə yeri var onu satmaq istəyir, satdığı halda yerin pulunun xumsunu verməli və həcc ona vacib olur?
    3434 İstitaətin şərtləri
    Bu sual iki cəhətdən qaranlıqdır: Birincisi budur ki, sizin təqlid etdiyiniz Mərcə müəyyən olunmayıb. İkincisi budur ki, yer ünvanı (adı) qaranlıqdır. Yəni müəyyən olunmayıb ki, bu yer irsdir ya hədiyyədir ya alınıbdır? Bu cəhətdən məsələnin bütün fərzlərinə işarə olur: Əgər ...
  • Ramazan ayının qayda-qanunları və sünnətləri nədir?
    7979 Əməli əxlaq
    Mübarək, xeyir-bərəkətli və fəzilətli Ramazan ayında oruc tutmağın çoxlu qayda-qanunları və şərtləri vardır. Onların bəzisini qeyd edirik: 1. Ayın hilalını (birinci gecəsində) görmək. Mübarək Ramazan ayının qayda-qanunlarından biri bu şərif ayın birinci gecəsində hilalı görmək üçün çalışmaqdır. 2. İftar və obaşdanlıq ...
  • إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعينُ “İyyakə nə’budu və iyyakə nəstəin” ayəsinin təfsiri nədir?
    4669 Təfsir
    Ayənin tərcüməsi: “(Pərvərdigara!) Yalnız Sənə pərəstiş edir və yalnız Səndən kömək istəyirik.”[1] Allaha ibadət etmək bəndənin Onun qarşısında “məmluk” (Onun mülkiyyəti) olmasını,[2] Ondan kömək və yardım istəməsini göstərir.[3] “Nəstəin” kəlməsinin kökü olan “ovn” mütləq şəkildə nüsrət ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    114098 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    86981 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    65929 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    49532 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    38711 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    36233 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25074 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24381 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24063 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    22115 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...