Baxanların
2176
İnternetə qoyma tarixi: 2014/05/18
Sualın xülasəsi
Əhli-sünnənin namus mal və canı şiə icmasında möhtərəmdirmi?
Sual
Əhli-sünnənin namus mal və canı şiə icmasında möhtərəmdirmi? Şiənin qədim və müasir alimlərinin bu haqda nəzərləri nədir?
Qısa cavab
Müqəddəs İslam şəriyyətində bütün insanların malı, canı və namusu möhtərəmdir. Bu mövzunun dinə və məzhəbə dəxaləti yoxdur. Bütün bəşəriyyət haqqında ilk üsul və qanun budur.[1] Əlbəttə, çox az və məhdud nümünlərə göstərmək olar ki, bu qanunu ziddinədir. O cümlədən, o nümunələrdən biri kimi müsəlmanlarla müharibə vəziyyətində olan hərbi kafirin canına və malına işarə etmək olar. Müharibə vəziyyətində hərbi kafirin malı və canı möhtərəm sayılmır. Çünki, bu halda olan kafirin niyyəti hansı yolla olursa olsun, müsəlmanların malları, can və namuslarını aradan aparmaqdır. Beləlikə, onlarnı da mal və canları möhtərəm sayılmır.[2]
Bildiyimiz kimi insanın malı əhəmiyyətinə görə can və namusundan sonrakı mərtəbədə qərar tutur. Əgər bir kəsin və ya şəxəslərin malının möhtərəm olması qeyd edilirsə deməli, can və namusnun sözsüz daha yüksək səviyyədə möhtərəm olması ayıdnlaşır. Ona görə də rəvayətlərdə müsəlmanların mallarının möhtərəm olmasına işarə etdikdə, onun qanının və canının möhtrəm sayılması kimi ifadələrdən istifadə olunur.
Rəvayətdən birində gəlib ki, “müsəlmannın malının ehtiramı qanın ehtiramı kimidir.”[3]  Bu hədsidə[4] malın ehtiramı qanın ehtiramı mislində qərar verilib. Çünki, bü cümlənin dəlaləti ümumidir və bütün  insanlara aid olur. Onların mallarına da aiddir. Yəni, hər bir insanın və ya müsəlmanın canına aid olan ehtiram onun malına da aiddir. Şübhəsiz. Qanın ehtiramı dedikdə bunlar başa düşülür ki, əvvala, heç kim dijərini n qaının tökməsinə icazəsi yoxdur; ikinci, əgər kimsə bu işi görərsə, zərə çəkimişin qanı hədə getməli deyil; nəticə budur ki, mal da da belədir. Mal da belə başa düşülür ki, başqasının malında icazəsiz istifadə qəti olmaz və əgər kimsə təcavüuz edərsə, qəti olaraq haqqı qaytarılmalı və ödənilməlidir.[5]
Bu rəvayətlərdə qeyd olunduğu kimi bütün müsəlmanların mal və canları möhtərəmdir. Əhli-sünnənin etiqad və fiqhi cəhətdən şiylərlə ixtilafda olmalarına baxmayaraq, Əhli-Beyt (ə) məktəbinin əmplərinə əsasən, onların da mal, namus  və canları möhtərəmdir.
 

[1] Şəhid Naini Lüməteyn kitabının şərhində yazır: “Başqalarının mallarından istifadə etmək düzgün deyil. Hətta, kafir, nasibi və ya hər hansı bir firqənin nümayəndəsi olsa belə. Çünki, onları mallarının icazəsiz istifadəsi malın batil yolda istifadəsi hesab olunur.” Şəhid Sani, Zeynəddin ibn Əli,Ər-Rövzətul-bəhimə fi şərhil-Lümətil-Dəməşqiyyə, Şərhçi:Sultanul-üləmə, Həsən ibn Mühəmməd, c.2; səh.288; Dəftər təbliğat İslami, Qum, birinci çap. 1412 h.q.Musəvi Bəcnurdi, Seyyid Məhəmməd, Qəvaid fiqhiyyə, c.1;səh.218; Üruc müəssisəsi, Tehran üçüncü çap, 1401 h.q
[2] Мəkarim Şirazi, nasir, Əl-Fətaval cədidə, mühəqqiq və düzəliş verən; İlyan Nijadi Əbul-Qasim, Xaqani Kazim, c.1; səh.313; İmam Əli ibn Əbi Talib (ə) nəşriyyatı; ikici çap. Qum, 1427 h.q;
[3] Ey Əba Zər! “ Müsəlmanın günahı fasiqlikdir, onunla vuruşmaq küfrdür. İcazəsiz onların ətindən yemək günahdır. Mallarının hörməti qanlarının hörməti kimidir. Şeyx Hürr Amili, Vəsailiş-Şiə, c.12; səh.281; Alul-Beyt müəssisəsi, Qum, birinci çap, 1409 h.q
[4] Buna oxşar hadislər yena var: məsələn, isoam Peyğəmbərindən (s) nəql olunur ki, Həzrət, sonuncu həcc mərasimində Minada belə buyurdu: «Agah olun! Sizin mallarınız və canlarız bir birinizə möhtərəmdir. Bu gün Ərəfə günündə olduğu kimi hamınız bir birinizə qarşı əminiyyətdə olmalısınız. Bu zilhiccə ayında, Məkkədə bütün ehtiramlar qorunduğu kimi qornumalıdır. Allah-taalaya qovuşana qədər bu qanunu qoruyun ona əməl edin! Ordadır ki. əməlləriniz haqqında sizdan soruşaçaqlar. Kuleyni, Məhəmməd ibn Yəqub, Əl-Kafi, mühəqqiq və düzəliş verən; Ğəffari, Əli Əkbər Axundi, Məhəmməd, c.7; səh.273; Darul-kutubul-İslamiyyə, Tehran, dördüncü çap, 1407 h.q
[5] Гəvaidi fiqhiyyə, c.1; 215
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Əgər işçi öz haqqını bir il üstündən keçəndən sonra ələ gətirsə, xumsunu dərhal verməlidirmi?
    2761 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/04/16
    Sualın cavabında mərce-təqlidlərdən yəni, müctehidlərdən aldığımız cavabları sizin diqqətinizə çatdırırıq: Ayətullah-üzma Sistani: Bəli. Dərhal xumsu verilməlidir. Ayətullah-üzma Xamneyi: O pul ilin gəlirindən hesab olunur ki, həmin ildə gəlir kimi alınsın və istifadə olunsun. Bəs, xumsu ...
  • Bir adam necə yuxu yozmaq qüdrətin ələ gətirə bilər?
    6227 Hədis elmləri 2012/01/11
    Röya ya yuxu görmək bir işdir ki, hamı üçün həyat boyu baş verir. Ama onun keyfiyyeti hələ alimlər üçün belə aydın olmamışdır. Qurani kərim Həzrəti Yusifdən yad edərkən buyururu ki, həm doğru yuxu gördü[1] və həmdə Allah yuxu yozmaq elmin ona öyrətdi.[2] Yusif zindanda ...
  • Həzrət Müslim kim idi?
    9031 Dahilərin sirəsi 2012/07/22
    Əqilin oğlu Müslim üç imamla müasir olmuşdur: İmam Əli, imam Həsən və imam Hüseyn (əleyhimus-salam). Üçüncü imamın dövründə canını öz mövlasına fəda etdi və Übeydullah ibni Ziyadın (lənətullahi əlehy) göstərişi ilə şəhid edildi. İmam Hüseyn (əleyhis-salam) onu öz xüsusi nümayəndəsi ünvanı ilə Kufə şəhərinə göndərdi, amma o, ...
  • Zaman (ə)- in anası məsumdur?
    3332 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi 2010/11/10
    Şiə nəzərində yalnız peyğəmbərlər və onların canişinləri məsumdur; yəni ömürləri böyu bütün günah, və səhvlərdən, (Allahın dinini) vəhyin icrasında və təbliğində pakdırlar və bu şəxsiyyətlərdən başqa heç kəs bu bu məqama sahib deyildir. Mümkündür bəzi insanlarda bu insanlıq kamalına yol tapıb ilahi məqamdan bəhrələnsin, elə ki, imam övladları həzrət Zeynəb ...
  • Hər kəs Hüseyni ibni Əlini Allahın Peyğəmbərinin nəvəsini ziyarət etsə, sanki ərşdə Allahı ziyarət eymişdir? İfasdəsinin mənası nədir?
    5149 Qədim kəlam 2011/12/25
    Həzrət Hüseyn ibni Əli (ə) (şiələrin üçüncü imamı), Allah yolunda gördüyü müsibətlər, fədəkarlıqlar, əməllər, bəxşişlər, xüsusiyyətlər və hədəflərə görə Allah Taalanın yanında çox böyük məqama malikdir. Allah ona çox böyük mükafat varibdir ki, onlardan biri bu dünyada izzət və əzəmətdir. Buna xatir bütün camaat o həzrətin (ə) pak məzarının ziyarətinə ...
  • İslam və şiəlik nəzərindən ixtiyar və azadlığın hüdudları nədir?
    3833 Qədim kəlam 2011/04/16
    Azadlığın müxtəlif mənaları vardır və bu mənalara diqqət yetirməklə onun hüdudları bir-birindən fərqlənir: 1. Vücud baxımından istiqlaliyyət mənasına olan azadlıq.Bu, mütləq vücuda – mutəal Allahın müqəddəs zatına məxsusdur ki, Onda heç bir məhdudiyyət yoxdur.2. İxtiyar mənasına olan azadlıq.
  • Mələkut mələkləri ilə cəbərut mələkləri arasında fərq nədədir?
    5035 Qədim kəlam 2014/05/20
    Mələklərin mələkut və cəbərut dəstəsinə bölünməsi mövzusunda bir neçə məsələni nəzərə almaq lazımdır: 1.Məlaik sözünün əsli ərəbcədən mələk sözündən olub iqtidar və bir şeyə tam əhatə tapmasına deiyilir. Həmçinin, mələkut və cəbərut sözü sözün mübaliğə mənasındadır. Mələkut, mülk sözünün mübaliğə mənasını çatdırır.[1] Cəbərut isə ...
  • Peyğəmbərə (s) görə salamın əhəmiyyəti nədir?
    3115 تاريخ بزرگان 2012/09/01
    İnsan ictimai bir varlıqdır ki, digərlərinin dostluq və məhəbbətinə ehtiyacı vardır. Salam vermək iki insan arasında rabitənin başlanğıc mərhələsidir ki, müxtəlif məsajlara, o cümlədən dostluq, səmimiyyət, məhəbbət, təvazökarlıq, xeyir duası, qarşı tərəfə aramlıq vermək və s malikdir. Salam sözü çox gözəl və dərin mənaya sahibdir ki, bununla ...
  • Duanın təsir etməsi onu ərəb dilində oxumağa bağlıdırmı?
    2992 Əməli əxlaq 2011/06/27
    Duaların ərəb dilində oxunmasının lazım olmamasına baxmayaraq, hətta namazda duanın fars dilində deyilməsi icazəlidir, amma daha yaxşısı budur ki, İmamlar (ə)- dan olan dualar onların mənalarına diqqət etməklə, ərəb dilində oxusun. Aşağıdakı məsələ bu işin sübutunu bizim üçün aydınlaşdırır: Quran Allahın bəşərə olan sözü olduğu kimi, İmamlar (ə)- ın ...
  • Allah- Taala Qədir günündə Peyğəmbərə (s) göstəriş verdi ki, Əliyə (ə) tabut versin. O tabutdan məqsəd nədir?
    3467 Hədis elmləri 2012/01/09
    Bu hədisdə "tabut" kəlməsi vardır və Qurani- kərimdə də ona işarə olunubdur:«... أَنْ یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ فیهِ سَکینَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ ...»Bu şərif ayə buna işarə edir ki, elə bil bəni İsrail hələ Talutun Allah- Taala tərəfindən məmuriyətinə inanmamışdılar, hətta özlərinin Peyğəmbəri "İşmuilin" aydınlatması ilə belə. Ondan dəlil və nişanə ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    105939 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80779 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58566 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    41299 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31361 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    24001 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22471 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22245 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20788 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20393 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...