Baxanların
4875
İnternetə qoyma tarixi: 2010/09/29
Sualın xülasəsi
Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) өзүнүн әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасыны нәзәрә алсаг нә сәбәбә Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) елм өјрәнир?
Sual
Нәјә ҝөрә Мусанын (әлејһиссалам) Хызыр пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) һекајәтиндә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) елә мәсәләләри билир ки, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг онлардан хәбәри олмур? Һалбуки, Хызыр (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән дејилдир!
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин.
Ətreaflı cavab

Һәзрәт  Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли (Улул-әзм) вә шәриәт ҝәтирән пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг, Һәзрәт  Хызыр васитәси илә нәји исә өјрәнмәси вә с.. һеч дә онун мәгам вә елминин нөгсанына дәлаләт етмир. Чүнки:

1. Һәзрәт  Муса пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) илк ҝөрүшүндә, Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) саламынын ҹавабында она белә бујурур: “Салам олсун сәнә, еј бәни Исраилин алими!”[1] Бунунла дә Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) елми мәгам вә дәрәҹәсинә ачыгҹа етираф едир.

2. Бәзи рәвајәтләрә әсасән, о ҹүмләдән, имам Садигдән (әлејһиссалам) нәгл олунмуш рәвајәтдә Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) Тур дағында мүгәддәс сәмави лөвһәләр алдыгдан сонра белә дүшүнүр ки, бүтүн елмләр вә биликләр она бу лөвһәләриндә назил олмуш вә о зәманәсинин ән биликли шәхсидир.[2] Аллаһ-таала өз һикмәти әсасында, Мусаја (әлејһиссалам) баша салмаг истәјир ки, белә тәсәввүрү зеһниндән чыхартсын. Бу ҹәһәтдән мүәммалы шәкилдә Мусаны (әлејһиссалам) елә бир һадисә илә үзләшдирир ки, зеһниндә олан белә тәфәккүрү вә ҝүманы ислаһ еләсин.

3. Һәзрәт   Хызырын (әлејһиссалам) бәзи гејби мәсәләләрә елми вар иди. Амма үмуми шәкилдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елми Мусанын (әлејһиссалам) елминдән аз иди вә бу әзәмәт саһиби олан пејғәмбәрин елми Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олуб. Она ҝөрә дә имам Садиг (әлејһиссалам) Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елмини Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олдуғуну ачыглајыр.[3]

Башга сөзлә десәк, Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) вә Хызырын (әлејһиссалам) һаггында олан ајә вә рәвајәтләрдән мәлум олур ки, Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) инсанларын һәјатына, варлыг аләминә вә һәгигәтләрә аид елә елми вар иди ки, илаһи рәһмәт вә хүсуси вилајәт әсасында Аллаһ-таала тәрәфиндән јалныз она әта олунмушдур. Бу елмин Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) шәриәтиндә дәхаләти олмамыш вә Мусанын (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) әмәлләринә етиразы ҝәтирдији шәриәтин заһири һөкмләринә әсасән олуб. Бу ҹәһәтдән Аллаһ-таала өз пејғәмбәрини бәзи гејби елмләр вә һәгигәтләрлә таныш едир вә бу ачыгламаны өз салеһ бәндәләриндән биринин васитәси илә Мусаја (әлејһиссалам) чатдырыр.[4]

4. Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елминин мәншәји Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елминин мәншәји илә ејнидир. Јәни, һәр икиси илаһи тәлимләр вә Аллаһ-таала тәрәфиндән олан вәһј илә олмушдур. Бу ҹәһәтдән һансыса мәсәләләрдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) мәлуматынын Мусанын (әлејһиссалам) мәлуматындан чох олмасы онун үчүн мүстәгил үстүнлүк һесаб олунмур. Чүнки, бу елмләрин вә биликләрин һамысы Аллаһ-таала тәрәфиндәндир.

5. Бүтүн гејд олунанлары нәзәрә алараг белә нәтиҹәјә ҝәлмәк олар ки, бәзи илаһи сирләрин Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәсилә Мусаја (әлејһиссалам) өјрәдилмәси Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) өтрү фәзиләт сајылмасындан габаг, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) бу илаһи елмә руһи һазырлығы вә зати ләјагәтидир ки, бунунла да Аллаһ-таала ону билмәдикләринә аҝаһ едир. Әлбәттә, белә бир илаһи фејзин вә рәһмәтин алынмасынын өзү хүсуси (батини вә хариҹи) сәбәб вә шәраитә еһтијаҹлыдыр. Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) үчүн бу сәбәб хариҹдә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәси илә һазыр олду вә о да будур ки, Хызыр (әлејһиссалам) ачыгҹасына етираф едир ки, ҝөрдүјү бүтүн бунлар Аллаһ-тааланын ирадәси вә Онун тәрәфиндән мәним васитәмлә ачыгланмыш һәгигәтләрдир.[5]



[1] Фејз Кашани, Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.251; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[2] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[3] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.303 вә 309.

[4] Кәһф сурәси, 65.

[5] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.257.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    105405 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80338 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58201 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    40788 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31058 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    23066 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22346 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21981 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20576 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20243 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...