Ətraflı axtarış
Baxanların
5285
İnternetə qoyma tarixi: 2010/09/29
Sualın xülasəsi
Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) өзүнүн әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасыны нәзәрә алсаг нә сәбәбә Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) елм өјрәнир?
Sual
Нәјә ҝөрә Мусанын (әлејһиссалам) Хызыр пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) һекајәтиндә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) елә мәсәләләри билир ки, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг онлардан хәбәри олмур? Һалбуки, Хызыр (әлејһиссалам) әзәмәтли пејғәмбәрләрдән дејилдир!
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин.
Ətreaflı cavab

Һәзрәт  Мусанын (әлејһиссалам) әзәмәтли (Улул-әзм) вә шәриәт ҝәтирән пејғәмбәрләрдән олмасына бахмајараг, Һәзрәт  Хызыр васитәси илә нәји исә өјрәнмәси вә с.. һеч дә онун мәгам вә елминин нөгсанына дәлаләт етмир. Чүнки:

1. Һәзрәт  Муса пејғәмбәрлә (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) илк ҝөрүшүндә, Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) саламынын ҹавабында она белә бујурур: “Салам олсун сәнә, еј бәни Исраилин алими!”[1] Бунунла дә Хызыр (әлејһиссалам) Мусанын (әлејһиссалам) елми мәгам вә дәрәҹәсинә ачыгҹа етираф едир.

2. Бәзи рәвајәтләрә әсасән, о ҹүмләдән, имам Садигдән (әлејһиссалам) нәгл олунмуш рәвајәтдә Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) Тур дағында мүгәддәс сәмави лөвһәләр алдыгдан сонра белә дүшүнүр ки, бүтүн елмләр вә биликләр она бу лөвһәләриндә назил олмуш вә о зәманәсинин ән биликли шәхсидир.[2] Аллаһ-таала өз һикмәти әсасында, Мусаја (әлејһиссалам) баша салмаг истәјир ки, белә тәсәввүрү зеһниндән чыхартсын. Бу ҹәһәтдән мүәммалы шәкилдә Мусаны (әлејһиссалам) елә бир һадисә илә үзләшдирир ки, зеһниндә олан белә тәфәккүрү вә ҝүманы ислаһ еләсин.

3. Һәзрәт   Хызырын (әлејһиссалам) бәзи гејби мәсәләләрә елми вар иди. Амма үмуми шәкилдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елми Мусанын (әлејһиссалам) елминдән аз иди вә бу әзәмәт саһиби олан пејғәмбәрин елми Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олуб. Она ҝөрә дә имам Садиг (әлејһиссалам) Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елмини Хызырын (әлејһиссалам) елминдән чох олдуғуну ачыглајыр.[3]

Башга сөзлә десәк, Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) вә Хызырын (әлејһиссалам) һаггында олан ајә вә рәвајәтләрдән мәлум олур ки, Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) инсанларын һәјатына, варлыг аләминә вә һәгигәтләрә аид елә елми вар иди ки, илаһи рәһмәт вә хүсуси вилајәт әсасында Аллаһ-таала тәрәфиндән јалныз она әта олунмушдур. Бу елмин Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) шәриәтиндә дәхаләти олмамыш вә Мусанын (әлејһиссалам) Хызырын (әлејһиссалам) әмәлләринә етиразы ҝәтирдији шәриәтин заһири һөкмләринә әсасән олуб. Бу ҹәһәтдән Аллаһ-таала өз пејғәмбәрини бәзи гејби елмләр вә һәгигәтләрлә таныш едир вә бу ачыгламаны өз салеһ бәндәләриндән биринин васитәси илә Мусаја (әлејһиссалам) чатдырыр.[4]

4. Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) елминин мәншәји Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) елминин мәншәји илә ејнидир. Јәни, һәр икиси илаһи тәлимләр вә Аллаһ-таала тәрәфиндән олан вәһј илә олмушдур. Бу ҹәһәтдән һансыса мәсәләләрдә Һәзрәт Хызырын (әлејһиссалам) мәлуматынын Мусанын (әлејһиссалам) мәлуматындан чох олмасы онун үчүн мүстәгил үстүнлүк һесаб олунмур. Чүнки, бу елмләрин вә биликләрин һамысы Аллаһ-таала тәрәфиндәндир.

5. Бүтүн гејд олунанлары нәзәрә алараг белә нәтиҹәјә ҝәлмәк олар ки, бәзи илаһи сирләрин Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәсилә Мусаја (әлејһиссалам) өјрәдилмәси Хызыр пејғәмбәрдән (әлејһиссалам) өтрү фәзиләт сајылмасындан габаг, Һәзрәт Мусанын (әлејһиссалам) бу илаһи елмә руһи һазырлығы вә зати ләјагәтидир ки, бунунла да Аллаһ-таала ону билмәдикләринә аҝаһ едир. Әлбәттә, белә бир илаһи фејзин вә рәһмәтин алынмасынын өзү хүсуси (батини вә хариҹи) сәбәб вә шәраитә еһтијаҹлыдыр. Һәзрәт Муса (әлејһиссалам) үчүн бу сәбәб хариҹдә Һәзрәт Хызыр (әлејһиссалам) васитәси илә һазыр олду вә о да будур ки, Хызыр (әлејһиссалам) ачыгҹасына етираф едир ки, ҝөрдүјү бүтүн бунлар Аллаһ-тааланын ирадәси вә Онун тәрәфиндән мәним васитәмлә ачыгланмыш һәгигәтләрдир.[5]



[1] Фејз Кашани, Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.251; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[2] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.278 вә 286.

[3] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.252; Биһарул-Әнвар, ҹ.13; сәһ.303 вә 309.

[4] Кәһф сурәси, 65.

[5] Тәфсир Сафи, ҹ.3; сәһ.257.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Xilqətdə kişinin qadından üstünlüyü vardırmı?
    3550 İslam fəlsəfəsi
    Qadın və kişi – hər ikisi həqiqi vəhdətdən bəhrələnir, bir-biri ilə əlaqədar kamala çatırlar. Bu iki varlığı bir-birindən ayrılıqda “iki varlıq” ünvanı ilə müqayisə etmək, habelə birinin digərindən üstün olmasını demək mənasızdır. ...
  • Niyə biz Aşura ziyarətinin səcdəsində bu müsibətə görə şükr edirik?
    3793 Əməli əxlaq
    Nemətlərə şükr eləmək rəvayətlərdə xüsusi mövqeyi olan mövzulardandır.[1] Mömin və dinə bağlı insan Allah və yaratdıqları barəsində dəqiq mərifətə malik olsa Allah tərəfindən ona çatan hər bir şeyə şükr eləyər. Ona görə də bu insan həmişə Allah qarşısında öz vəzifəsini yerinə yetirir. İstər yaxşı, ...
  • Nə üçün Quranda "leyl" (kecə) kəlməsi həmişə "nəhar" (gündüz) kəlməsindən qabaq gəlibdir?
    3142 Təfsir
    Quranda gecə və gündüzün biri digərindən qabaq və sonra gəlməsi haqqında, Quranı kərimin təfsirçiləri tərəfindən müxtəlif fikirlər açıqlanıb ki, onların ən mühümlərinə işarə olur: Bəzilərinin etiqadı budur ki, "gecənin" "gündüzdən" qabaq gəlməsi ona görədir ki, qüdrətli Allah gecəni gündüzdən əvvəl yaratdı.[1]
  • Kəsa hədisinin əhəmiyyətini bəyan edin?
    3703 Hədis elmləri
    Şərif kəsa hədisi ki, hədis kitablarında və Şeyx Abbas Quminin Məfatihul- cinan kitabında gəlib ki, cəhətdən əhəmiyyət daşıyır. Biri İmamət və vilayət məsələsidir digəri isə ismətdir. Əhli- beytin (ə) İmaməti və vilayəti bir sıra şahidlər vasitəsiylə hədisdə sübut olur. Peyğəmbər (s) xüsusi danışıq və rəftarla ki, hədisdə nəql olub, İmaməti ...
  • Məsum İmamların da qüdrət döyüşü vardır və onlar da irsi hökumət istəyirlər?
    3150 Qədim kəlam
    Əvvəla, İmamların yaşayışına diqqət etməklə aydın olur ki, onların nəinki qüdrət döyüşləri olmayıb, bəlkə heç bir qüdrət həvəsi onlarda olmayıb. Əgər nə vaxtsa öz hüquqlarından müdafiə ediblərsə təklifə xatir olub. İmam Əlinin (ə) bu sözü ki, buyurur: Məni xilas edin və başqalarının sorağına gedin. Bu ...
  • Əgər namaz qılmayan bir şıxsin arxasınca danışılarsa qeybət sayılırmı?
    3656 Nizamlar hüquq və əhkam
    Şeyx Ənsari (rəh) qeybətin tərifində: Hədislərdən və Alimlərin qeybətin tərifi barəsində olan sözlərindən nəticə alırıq ki, qeybət ibarətdir: İnsanların arxasınca danışmaq, bir söz ki, qeybəti olunan şəxs o sözləri sevmir.[1] Qeybət (kəbirə) böyük günahlardan sayılır, ayə və rəvayətlərdə onun tərk edilməsinə təkid ...
  • Övladlarımızda ibadətə rəğbət və məhəbbəti necə gücləndirə bilərik?
    3564 Əməli əxlaq
    İnsanın dini vaciblərə təşviq edilməsi üçün ilk növbədə onun ideoloji əsaslarını araşdırmaq, sonra onun islah edilib gücləndirilməsinə çalışmaq lazımdır. Hər bir insanın Allah-taala, varlıq aləmi, insan, məad və s. barəsində əqidə və dünyagörüşü onun imanına, fərizə, vacib və yaxşı əməllərə iltizamlı olmasına, rəftar, davranış və əməllərinə birbaşa ...
  • Oynamağın haram olduğunu qeyd edən hədisləri sənədi ilə birlikdə yazın.
    5692 Nizamlar hüquq və əhkam
    Sualı cavablandırmazdan öncə bir neçə girişə ehtiyac duyulur. Heç bir hədis kitabında elə bir hədis yoxdur ki, bir başa rəqs etməyi növü ilə birgə haram buyursun. Amma bunu da qeyd edək ki, hədisə istinad edərək ondan hər hansı bir şəri hökmü çıxarmaq və fətva vermək mərcəi- təqlidlərin ...
  • İslam dini kişinin bəzənməsi və təmizliyi üçün nə kimi tövsiyələr edir?
    609 Nəzəri əxlaq
  • Aya sərmayəyə xums şamil olur ya xeyr?
    3760 O şey ki, ona xums təəlluq tapır
    Müctəhidlərin sərmayənin xumsu barəsində nəzərləri ibarətdir: Bir şəxs sərmayəni hazırlamışdır. Əgər onun xumsunu versə və əldə qalanıyla bir iş görə bilməzsə ki, öz ruzisini təmin etsin, aya bu sərmayənin xumsunu verməlidir? Bütün müctəhidlər (yalnız ayətullah Vəhid Xorasani və ayətullah Safi): əgər onun xumsunu verməklə öz ruzisini əldə ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    112014 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    85352 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    64233 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    47419 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35050 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    34621 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24382 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23697 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    23524 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21722 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...