Baxanların
3562
İnternetə qoyma tarixi: 2012/01/16
Sualın xülasəsi
Mütəə barəsində olan hədislərin hamısı doğrudurmu?
Sual
Pak imamlar bəzən xüsusi fiqh məsələsi və zaman şəraitinə uyğun hədisləri nəl ediblər, bundan əlavə saxta hədislərdə təəssüflə bizim dini kitablarda gözə çarpır. Təəssüflə bizim dindar dostlarımızdan bəzisi yaxşı iş görmək istəyirdilər. məsələn müvəqqəti əqd məsələsini müzakirə etmək istəyirdilər. Amma bunlar cahillik üzündən o hədislərdən istifadə etdilər ki, bəlağət və sözün deyilişi cəhətdən onlara şəkk etmək lazımdır. Xahiş edirəm bu hədisləri araşdırıb və hədislərin hər biri barəsində öz fikrinizi bizə bildirəsiniz?
1- Əban ibn Təğləb imam Baqir (ə) dan sual edir: Əgər bir nəfər gözəl bir qadın görsə ki, müvəqqəti evliliyə də razıdır, amma ərinin olub- olmamasını bilmir, nə etməlidir? Həzrət buyurdu: Araşdırmaq lazım deyil. Ərim yoxdur deməsi sənə kifayət edir. (Şeyx Müfidin mütəə kitabı, hədis 37)
2- Peyğəmbər (s): bir dəfə mütəə edən şəxsin üçdə biri cəhənnəm odundan azad olur. iki dəfə mütə edənin. Üçdə ikisi cəhənnəm odundan azad olur. Üç dəfə mütəə edənin bütün bədəni cəhənəm odundan azad olur.
3- Zürarə ibn Əyon İmam Baqir (ə) dan rəvayət edir: Möminin baş qarışdırmağı üç işdədir: 1- Qadınlarla mütəə. 2- Dostlar və qardaşlarla zarafat. 3- Gecə namazı. (Müvəqqəti evlilik bu günün ehtiyacı, Müəllif: Abbaszadə)
4- Həmiri İmam Zaman həzrəti Məhdi (ə.c) –yə yazdı və O həzrətdən sual etdi: Şiə olub mütəəni halal bilən , rəcətə inanan və bütün işlərdə ona kömək edən yaxşı həyat yoldaşı olan kişi,onunla əhd edir ki, Onun üstünə başqa bir qadın almayıb və müvəqqəti evlənməyəcək. Xülasə o ola- ola başqa birisini istəməyəcək. O bu əhdinə on doqquz ildir sadiqdir və əhd və sözünə əməl edibdir. Çox vaxtlar səfərə gedib, uzun müddət evindən uzaq olubdur və verdiyisözəsadiq qalıbdır... Əlbəttə o mütəəni haram bilmir, əksinə dindar adamdır, Amma öz həyat yoldaşını istədiyi və onu sevdiyinə görə onu və özünü qorumaq üçün mütəə etmir. O mütəəni tərk etdiyinə görə günah edibdirmi? Həzrət tərəfdən cavab verildi: Allahın günahına and işdiyinə görə, allaha itaət etməsi laımdır və bir dəfə də olsa mütəə etməlidir. (Bihar, cild 100, səh 298: Kitabi mütəə, Şeyx müfid, səh 48)
5- Peyğəmbər: Dünyadan güdib və mütəə etməyən şəxs, görünüşü pis və bədheybət olacaq, burnu kəsilmiş şəxs kimi.
Qısa cavab

Müvəqqəti evlilik, Qurani məciddə caiz olması bildirilən İslam qanunlarından biridir. Bu gözəl sünnə Peyğəmbər (s), birinci Xəlifənin və ikinci xəlifənin zamanından müəyyən və vaxtda, İslam cəmiyyətində ikinci xəlifə onu qadağan edənəcən icra olubdur, Məsum imamlar (ə) camaatı həmişə bu evliliyə həvəsləndirirdilər. Çünki o vaxtki, cəmiyyətdə, bu ilahi sünnə bidətli formada haram olmuşdu. Amma bu barədə olan rəvayətlər, digər rəvayətlər kimi, sənəd və dəlalət baxımından araşdırmağa ehtiyaclıdır ki, ətraflı cavabda işarə edəcəyik. Bundan əlavə onları dəqiq anlamaq üçün , o zamana hakim olan mədəniyyət və rəvayətlərin harda deyilməsi nəzərə alınmalıdır.

Ətreaflı cavab
 

Müvəqqəti evlilik, Qurani məciddə caiz olması bildirilən İslam qanunlarından biridirdir. Bu gözəl sünnə Peyğəmbər, birinci xəlifə və ikinci xəlifənin zamanından müəyyən bir vaxtda, İslam cəmiyyətində , ikinci xəlifə onu qadağan edənəcən icra olubdur. Məsum imamlar (ə) camaatı həmişə bu evliliyə həvəsləndirirdilər. Çünki, o vaxtkı cəmiyyətdə , bu İlahi sünnə bidətli formada haram olmuş və möminlərin bu işi görməsi , bir növ bu bidətlə qarşılaşma olubdur. Buna əsasən, bu evliliyin şiə tərəfdən müstəhəbb olması , bu səbəbdən olubdur. Bu məsələ rəvayətlərdə də xırdalanıbdır.

Amma rəvayət məsələləri çox dəqiq mövzulardır. Rəvayətlərdən istofadə , həm təxəssüs həm də sənəd araşdırmaları tələb edir ki, bu rəvayətlər doğrudur ya yox? Həm də dəlalət yəni fərz edək rəvayətin özü doğrudur, mənası və istifadə oluna bilən məzmunu nədir? Məsələn rəvayətləri anlamaqda mühüm məsələlərdən biri şəni sudurdur. Ayənin şəni nüzuluna oxşar bir şeydir ki, rəvayət hansı zamanda, hansı mövzuda və hansı məsələyə cavabda deyilibdir. Biz də bir növü sizinlə razıyıq. Yəni hədislərin mütəxəssizsiz olmayan və kifayət qədər mütaliəsi olmayan insanlar tərəfindən açıqlanan doğru deyil. Ona görə də imamların zamanından rəvayət icazəli olan şəxslər , hədis nəqli və deməsi haqları varidi. İşarə etdiyiniz rəvayətlərin aydın olması üçün, onların sənəd və mətni diqqətlə araşdırılmalıdır:

Birinci rəvayət:

Bu rəvayət Kafi kitabında bu sənəddə gəlibdir:

«عدة من أصحابنا ، عن أحمد بن محمد بن خالد ، عن محمد بن علی ، عن محمد بن أسلم ، عن إبراهیم بن الفضل ، عن أبان بن تغلب قال : قلت لأبی عبد الله ( علیه السلام ) : إنی أکون فی بعض الطرقات فأرى المرأة الحسناء و لا آمن أن تکون ذات بعل أو من العواهر؟ قال: لیس هذا علیک إنما علیک أن تصدقها فی نفسها»[1]

Bu rəvayətin sənədində, Məhəmməd ibn əli və Məhəmməd ibn Əsləm qalilərdən və hədisləri zəif olanlardandırlar. Və İbrahim ibn Fəzl əl Haşimi məchuldur.

Əlbəttə həmin babda (babi ənnəha musəddiqə əla nəfsiha) bu rəvayətdən sonrakı rəvayət sənəd baxımından doğrudur. Yəni ravilərin hamısı düz danışan və imamidirlər. Sənəd imamacan müttəsil və rəvayətin mətni də elə budur. Amma diqqət edək ki, Bizim rəvayətdə amm və xass, mütləq və müqəyyid və bəzən ziddiyyətli cümlələr var bu bizi rəvayəti anlamaqda çətinə salır. Ona görə də, rəy təfsirinə və ya səhv anlamağa düçar olmamaq üçün, onu dəqiq anlamaq üçün hədisdə mütəxəssis olanlara (müctəhidlərə) müraciət etmək lazımdır. Hər halda bu məsələ təxəssüsün araşdırmalarla isbat olubdur ki, əgər qadın ərinin olmamasını desə, yalan danışmaqdada ittiham olmaması şərhi ilə Onun sözü qəbul olunur.[2]

İkinci rəvayət:

Mövcud mənbələrdə tapılmadı. Ona görə də onun barəsində heç bir nəzər verə bilmərik.

Üçüncü rəvayət:

Rəvayətin öz əsli belədir:

«أبی عن سعد ، عن حماد بن یعلی ، عن أبیه، عن حماد بن عیسى عن زرارة ، عن أبی جعفر (ع) قال : لهو المؤمن فی ثلاثة أشیاء: التمتع بالنساء و مفاکهة الاخوان و الصلاة باللیل»[3]

Bu rəvayətin sənədində də Həmmad ibn yəli və atası yəli ibn həmmad var ki, onların hər ikisi məchuldurlar. Ona görə də rəvayət sənəd cəhətdən zəifdir. Amma məna cəhətdən ona heç bir irad yoxdur. Çünki müvəqqəti evlilik hətta ləzzət almaq üçün də olsa, düzgün və caizdir. Bundan əlavə rəvayətdə ki, təmətu kəlməsini daimi evlilik mənasına vermək olar. Belə olduqdarəvayət bizim mövzuya aid olmayacaq.

Dördüncü rəvayət:

Cətirdiyiniz dördüncü rəvayətin,

Birincisi: iki sənədi var ki, onların hər ikisi zəifdirlər, Amma bu barədə digər bir hədis var ki, sənəd cəhətdən doğrudur. Yəni onun ravilərinin hamısı düz danışan və imamidirlər. Sənəd də imama qədər müttəsildir. Buna əsasən, fiqhi cəhətdən hədisin məzmununa inanmaq olar.

İkincisi: Onun doğru mənası belədir: Onun üçün müstəhəbdir (nəinki lazım) ki, Allaha mütəəni yerinə yetirməklə itaət etsin və and içdiyi də günah olan andın aradan getməsi üçün, bir dəfə də olsa, mütəə etməlidir.[4]

Beşinci hədis:

Beşinci hədisdə rəvayət kitablarının heç birində görmədim. Buna əsasən ümumiyyətlə mütəənin halal olmasını şiənin bütün alimləri qəbul edir. Hətta yalnız ləzzət və cinsi faydalanmaq üçün olsa da. Bu məsələ qeyd olunan rəvayətlərdən başqa digər rəvayətlərdən ki, sayı da az deyil və kifayət qədər mötəbər də sayılırlar, açıqca əldə olunur.

Daha çox məlumat əldə etmək üçün baxın:

Göstərici: Müvəqqəti evlilik və rahatlıq, say: 2925 (sayt: 3130)

Göstərici: Müvəqqəti evlilik Quranda və məsumların həyatında, say: 2965 (sayt: 3467)

Göstərici: Müvəqqəti evliliyin cayiz olması, Say: 844 (sayt: 915)

Göstərici: Cəmiyyətdə müvəqqəti evliliyi icra etmək üçün olan problemlər. Say: 347 (sayt: 353)

 



[1] - Siqətul İslam Koleyni, Kafi, cild 5, səh 462, darul kütubul İslamiyyə, Tehran, 1365 hicri şəmsi tarixi ilə

[2] - Tövzihul məsail, İmam Xumeyninin haşiyələri, cild 2, səh 499, məsələ 2456, Fazil Lənkərani, Sistani və Məkarim Şirazi kimi mərcəyi təqlidlərin traktatları ilə birgə.

[3] - Şeyx Səduq, Əl- Xisal, cild 1, səh 161, Camieye müdərrisin nəşriyyatı, Qum, 1403 hicri qəməri tarixi ilə

[4] - Ameli, Şeyx Hürr, Vəsailuş- Şiə cild 21, səh 17, Mütənin müstəhəbb olma babı, baxmayaraq ki, onun tərkinə əhdya nəzir edib, bölməsi, Alul beyt müəssiəsi, Qum , 1409 Hicri qəməri tarixi ilə.

«.... یستحب له أن یطیع الله تعالى بالمتعة لیزول عنه الحلف فی المعصیة و لو مرة واحدة»

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Şiələrin nəzərində on ikinci imamın qeybdə olmasına etiqad bütün imamət nəzəriyyəsində şübhə yaradırmı?
    3260 Qədim kəlam 2010/11/10
    Sualda ümumi şəkildə və konkret nümunənin təyin edilmədiyi halda “qeybət dövrünün imamət nəzəriyyəsi ilə təzadı” irəli çəkildiyinə görə, imamın vəzifələrində müəyyən ünvanları zikr etməli, sonra onun qeybət dövrü ilə uyğun gəlib-gəlməməsini təhlil edəcəyik.İmamət – nübüvvətin ...
  • Tarixdə imamların bir baxışla insanları batini (mənən) hidayət etmələrinin nümunəsi vardırmı?
    2753 Qədim kəlam 2012/04/10
    İmamət məqamının “haqq məzhəbinin ali hədəflərini həyata keçirmək və məqsədə çatdırmaq mənasından ibarət olan hidayət” olmasına diqqət yetirməklə bu məqam təkcə zahirdə yol göstərməyə deyil, təkvini hidayətə də şamildir. Bu, hazırlığı olan qəlblərə imamın ruhi nüfuzu, batini təsiri, vücud şüasının saçması və onları mənən hidayət etməsi mənasınadır. ...
  • Fahişə qadınla müvəqqəti evlənmək olarmı?
    4871 بیشتر بدانیم 2014/05/22
    Fahişə qadınla daimi və müvəqqəti evlənmək haram deiyl amma, bəzi səbəblərə görə elə qadınlarla evlənmək dünya və axirətinizin xeyirinə deyildir. ...
  • Qəməri il neçə gündən ibarətdir? Qəməri illərinin günlərinin sayı bir-biri ilə fərqlidirmi? Fərqli olan hallarda nə etmək lazımdır?
    3988 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/11/24
    Qəməri aylarının hamısının günləri bir-biri ilə bərabər və dəqiq şəkildə 29 gün, 12 saat, 44 dəqiqə və 3 saniyədən, yaxud 29,53059028 gündən ibarətdir. Hicri qəməri illərinin hamısının günlərinin sayı bir-biri ilə bərabərdir və 12 ay və ya 354,3670834 günə bərabərdir. Münəccimlər hər ayın günlərini kəsirsiz (tam) ədədlə bəyan etməlidirlər. Onlar ...
  • İslam ilə məsihilik arasında Allahın övlad sahibi olub-olmaması ilə əlaqədar ziddiyyət necə izah edilə bilər?
    3386 Qədim kəlam 2011/09/12
    “Tövhid” surəsindən aydın olduğu kimi, müsəlmanların əqidəsi budur ki, Allah-taala nə bir kəsi doğmuş, nə də bir kəsdən doğulmuşdur. Bütün tövhid dinləri də belə etiqada malikdir və həzrət Məsihin dini də bu külli qaydadan istisna deyildir. Çünki bütün ilahi dinlər əql və sağlam insan fitrəti əsasında qurulmuşdur. ...
  • Əgər Allah-taala bizi öldükdən sonra yenidən bu dünyaya qaytararsa, biz islah olunarıqmı?
    3285 Qədim kəlam 2011/09/12
    Əvvəla, insanların meyl və istəyi üzündən yenidən bu dünyaya qayıdışı yaradılış sisteminin və ilahi peyğəmbərlərin besətinin əbəs olmasına səbəb olar. İkincisi, bu insanların dünyaya qayıtması fərz olunsa belə, yenidən yaxşı işlər görəcəyi məlum deyildir. Çünki dünya həmin dünya, onlar da hava-həvəslərə malik olan həmin insanlardır. Belə ki, ...
  • Məsumların kəlmələrinin və işlərinin höcciyyət ölçüsü nə qədərdir?
    3032 ولایت، برترین عبادت 2012/09/13
    İslamın mötəbər dəlillərindən biri, Peyğəmbərin (s) və digər Məsumların (ə) sünnətidir ki, Quran ayələri kimi Müsəlmanlar üçün höccətdir, üç şəkildə bizim əlimizdədir. Məsumun sözü, işi və təsdiqi. Məsumların hədislərdə və rəvayətlərdə gəlmiş sözləri "Məsumun qovlu (sözü)" onların etdikləri fellər və işlər "Məsumun feli" onların başqalarının işini yaxud ...
  • Başqa planetlərdə yaşamaq olarmı?
    3122 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/05
    Başqa planetdə yaşamaq sualı iki cəhətdən araşdırıla bilər: 1). Görəsən bağqa planetlərdə yaşayış varmı? Biz onun nişanələrin görə bilirikmi? Görəsən başqa planetlərdə yaşamaq imkanı insanlar üçün realdırmı? İnsan o yerlərə gedib çıxa bilərmi?. Bu suallara cavab vermək bizim deyil, əksinə astronomların və ...
  • Namazda qiyam halında, hansı əməllər müstəhəbb və məkruhdur?
    1551 Namazın müstəhəbləri 2015/04/16
    A: Namaz qiyamı halında müstəhəbi əməllər: Xüzu və xüşü ilə dayanmaq, zəlil qulun öz ağası qarşısında dayandığı kimi. Qiyam halında (ayaq üstündə olarkən) səcdə yerinə baxmaq. İki əli iki budunun üzərinə qoymaq. Dizlərin üzərində olmaq şərti ilə. Ayaqların ...
  • Hicablı qadının əksini naməhrəmə verməyin hökmü nədir?
    2894 Qeyri adı yerlər 2012/05/19
    Böyük Mərcə təqlidlərin dəftərlərindən bu suala belə cavab vermişlər: Həzrət ayətullah ul uzma Xameneinin dəftəri: Öz- özlüyündə eybi yoxdur. Həzrət ayətullah ul uzma Məkarim Şirazinin dəftəri: Suala əsasən eybi yoxdur. Həzrət ayətullah ul uzma Safi gülpayiqaninin dəftəri:

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    105374 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80318 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58174 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    40763 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31044 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    23019 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22339 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21975 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20568 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20234 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...